Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến 469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd., Garland, TX 75044
HỎI: (Vì trong số báo này Đài Thi cần bổ sung câu trả lời đã đăng ở số báo trước, cho nên xin tóm tắt lại câu hỏi trước đây.) Vì muốn lấy được tiền hoàn thuế nhiều cho nên em đã khai thuế chung theo diện vợ chồng với một người đồng nghiệp làm chung tiệm nail với em, chúng em không hề là vợ chồng. Một số bạn làm nail cũng khai man y như vậy và đã bị Sở Thuế kiểm toán và phạt, làm em run quá. Chị Đài Thi chỉ em cách nào để em có thể rút lui êm thắm, không khai vợ chồng nữa, và liệu khi em chấm dứt việc khai chung thì sau này IRS có tìm đến em không?
ĐÁP: Trong số báo trước chị có trả lời rằng thời gian Sở Thuế cho mình chỉnh sửa hồ sơ thuế vợ chồng khai chung thành khai riêng đã quá hạn. Câu trả lời này đúng, nhưng chỉ đúng cho trường hợp vợ chồng “đổi ý”, muốn đổi khai chung thành khai riêng.
Nhưng vấn đề của em không phải là vợ chồng đổi ý, mà là em và người bạn đồng nghiệp không phải là vợ chồng nhưng đã khai man là vợ chồng. Chị xin được trả lời rõ ràng hơn dưới đây.
Theo luật thuế thì khi mình khám phá ra là thuế của mình đã bị khai sai, khai man, khai thiếu sót, v.v. thì mình cần phải khai lại cho đúng. Nếu mình khai lại mà thiếu thuế thì không có giới hạn thời gian – bao giờ khai cũng được, nhưng nên khai lại càng sớm càng tốt vì để càng lâu thì tiền phạt càng tăng.
Nếu khai thuế lại mà lấy được tiền hoàn thuế về thì mình chỉ có 3 năm, tính từ ngày mình khai thuế, hoặc chỉ có 2 năm tính từ ngày mình đã nộp thuế. Sau thời gian này thì khai thuế lại vẫn được nhưng không lấy tiền về được.
Có một số người lo sợ rằng khi chỉnh sửa hồ sơ thuế thì Sở Thuế sẽ kiểm toán mình. Thật ra là không phải như vậy, vì bên nhận và xử lý hồ sơ thuế hoàn toàn riêng biệt với bên kiểm toán. Khi mình nộp thuế lại thì Sở Thuế phải xem coi mình có lý do chính đáng để khai lại không, cho nên khai lại thường lâu hơn là khai lần đầu.
Còn bên kiểm toán thuế thì họ phải chờ mình khai thuế xong rồi họ mới dùng hệ thống vi tính để thanh lọc ra những hồ sơ thuế nào đáng nghi ngờ. Thường thì máy chọn những hồ sơ có khấu trừ thuế quá nhiều.
Nói tóm lại, em và người bạn đồng nghiệp nên chỉnh sửa thuế cho những năm đã khai man. Đừng lo sợ là khi khai thuế lại thì sẽ bị Sở Thuế dòm ngó.
Hơn nữa, khai lại để phòng tránh những rắc rối hệ lụy đến thuế của người kia mà mình không biết trước. Khai chung có nghĩa là hai người đồng ý chịu trách nhiệm thuế của nhau nếu sau này bị Sở Thuế dòm ngó. Không biết được rõ ràng lý lịch thuế của nhau thì đừng nên ký tên cùng lãnh chịu trách nhiệm.
HỎI: Chào chị Đài Thi, em đang bị Sở Thuế truy thu thuế rất vô lý và theo em nghĩ họ làm sai luật. Em ly dị ở Texas năm 2023, lúc đó em và chồng đều có mướn luật sư riêng, và đã thỏa thuận phân chia tài sản cũng như nợ nần rất công bằng. Trong giấy tờ ly dị có ghi rõ là chồng em sẽ chịu trách nhiệm trả tất cả mọi thuế liên bang từ trước đó cho đến ngày ly dị. Thú thật là lúc đó em không biết là vợ chồng em thiếu thuế IRS, cho nên trên giấy tờ ly dị không ghi rõ số tiền thuế mà chồng em phải chịu trách nhiệm. Nhưng bây giờ Sở Thuế gửi thư cho em để truy thu 20,000 đô la, của thuế năm 2022. Em yêu cầu chồng cũ em trả nhưng anh ta nói không có tiền. Em đã gửi giấy ly dị cho Sở Thuế nhưng họ không cứu xét. Chị có cách nào giúp em không? Cám ơn chị rất nhiều.
ĐÁP: Thân chào em gái, theo nhận định của chị thì vấn đề cốt lõi ở đây là luật sư hai bên đã không hiểu rõ sự khác biệt giữa luật liên bang và luật tiểu bang. Đây là một vấn đề pháp luật mà người thường ít ai biết đến, ngay cả luật sư cũng có một số người không biết, cho đến khi đụng chuyện thì mới hỡi ôi nhưng đã quá muộn.
Sở Thuế là chính quyền liên bang. Họ không tuân theo luật tiểu bang.
Luật ly dị là luật tiểu bang. Sở Thuế không bị bắt buộc tuân theo giấy tờ ly dị dù đã được thẩm phán tiểu bang chấp thuận và ký tên.
Thật ra mình không hoàn toàn đổ lỗi cho luật sư. Bằng luật sư là do tiểu bang cấp. Nói chung là luật sư hành nghề ở tiểu bang nào thì phải hiểu luật tiểu bang đó, không đòi hỏi phải hiểu luật các tiểu bang khác hoặc luật liên bang.
Hơn nữa, luật sư đều hành nghề theo chuyên môn của họ. Ví dụ như luật sư gia đình (family law) chuyên về ly dị, luật sư hình sự chuyên về bào chữa cho thân chủ, luật sư thuế chuyên về đại diện cho thân chủ trước Sở Thuế, v.v. Vì vậy, mình không đòi hỏi luật sư gia đình phải am hiểu về thuế.
Hai luật sư riêng của em và chồng điều đình phân chia tài sản nợ nần rất chu đáo và đúng theo luật tiểu bang. Nhưng họ đã quên rằng một số vấn đề liên quan đến luật liên bang thì cho dù có ghi rõ ràng cỡ nào thì cũng sẽ vô hiệu nghiệm. Điển hình là thuế IRS.
Năm 2022 vợ chồng em đã khai thuế chung thì phải chịu thuế chung. Như chị đã giải thích, Sở Thuế không đếm xỉa đến giấy tờ ly dị của em vì họ không phải tuân theo luật tiểu bang.
Sở Thuế không phải đòi vợ chồng em chia thuế 50/50. Ai có tóc thì Sở Thuế nắm. Họ gửi thư cho em và cho chồng em riêng, và truy thu cùng số tiền giống nhau. Họ truy thu cả hai người cho đến khi nào số nợ thuế được thanh toán xong.
Tốt hơn hết là em nên thương lượng với chồng cũ xem hai người có thể giúp nhau giải quyết chuyện này không. Nếu anh ta thật sự không có khả năng tài chánh hoặc muốn bỏ mặc tới đâu thì tới với Sở Thuế, thì có lẽ em phải đứng ra gánh chịu. Trừ khi nào em cũng không có khả năng trả, thì đó lại là một vấn đề khác.
HỎI: Gần đây tôi nghe nói chính phủ vừa có một chương trình trợ cấp thuế mới, để giúp cho các gia đình có thu nhập thấp hoặc trung bình trang trải chi phí vì thị trường lạm pháp và vật giá leo thang. Sở Thuế sẽ cho mỗi gia đình 1,390 đô la vào mùa hè năm nay. Có đúng vậy không cô Đài Thi?
ĐÁP: Xin thưa, đây là một lời đồn thất thiệt từ một số nguồn tin không đáng tin cậy. Hoàn toàn không có số tiền trợ cấp thuế 1,390 đô la cho mùa hè năm 2025. Nói vậy không có nghĩa là trong thời gian tới đây chính phủ sẽ không có một chương trình trợ cấp thuế nào. Có thể sẽ có, nhưng hiện giờ chưa có. Tất cả mọi chương trình trợ cấp thuế sẽ được Sở Thuế thông báo rõ ràng trên toàn quốc. Quý vị đừng tin vào một số người khoe “giỏi thuế”, rằng chỉ có họ mới biết cách xin được các chương trình trợ cấp thuế. Hãy cẩn thận khi nhận được những tin nhắn hoặc quảng cáo kêu gọi quý vị liên lạc riêng với họ để xin được những số tiền đặc biệt này. Một số đồng hương đã than với tôi rằng họ đã bị gạt.
NĐT