Ngày nay, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, chúng ta có thể gọi, nhắn tin hoặc gọi video với người ở cách xa hàng ngàn cây số. Nhưng trước khi điện thoại di động trở nên phổ biến, có một thiết bị nhỏ gọn đã tạo nên một bước tiến quan trọng trong việc giúp con người liên lạc khi đang di chuyển: walkie-talkie, hay máy bộ đàm.
Ra đời từ nhu cầu chiến trường
Walkie-talkie phát triển mạnh trong thời kỳ Thế chiến thứ II, khi quân đội rất cần một phương tiện liên lạc nhanh mà người lính có thể mang theo bên mình. Những hệ thống liên lạc có dây hoặc điện thoại cố định không thích hợp trên chiến trường, nơi binh sĩ phải liên tục di chuyển.
Những người tiên phong trong lãnh vực này có Donald Hings, nhà phát minh người Canada, và Alfred Gross, nhà phát minh người Mỹ. Công trình của họ góp phần đặt nền móng cho các hệ thống liên lạc vô tuyến di động.
Những thiết bị đầu tiên chưa hề nhỏ gọn, mà cồng kềnh và nặng. Một số loại gọi là “pack radio”, vì toàn bộ máy được chứa trong thiết bị đeo trên lưng. Qua tiến trình cải tiến kỹ thuật, radio ngày càng nhỏ hơn, nhẹ hơn và cuối cùng có thể cầm trực tiếp trên tay.
Từ chiến trường bước vào đời sống
Sau Thế chiến thứ II, walkie-talkie nhanh chóng vượt ra khỏi phạm vi quân sự, được sử dụng rộng rãi bởi cảnh sát, lính cứu hỏa, nhân viên xây dựng, bảo vệ, nhân viên tổ chức sự kiện và những người hoạt động ngoài trời.
Trẻ em cũng đặc biệt thích walkie-talkie. Hai đứa trẻ có thể đứng ở hai nơi khác nhau trong nhà hoặc ngoài sân và “nói chuyện” với nhau qua máy. Vì thế, walkie-talkie còn trở thành một phần của ký ức tuổi thơ đối với nhiều thế hệ.
Tại sao gọi là “walkie-talkie”?
Cái tên walkie-talkie đặc biệt thú vị vì gần như nói lên ngay công dụng của nó. Walkie gợi đến “đi bộ” hoặc “di chuyển”, còn talkie có nghĩa liên quan đến “nói chuyện”. Nói một cách đơn giản, đó là thiết bị cho phép người ta vừa đi lại vừa nói chuyện qua radio.
Tên gọi này cũng là một kiểu chơi chữ trong tiếng Anh, trong đó hai từ có âm điệu tương tự được ghép lại để tạo thành một cụm từ dễ nhớ, thường tạo cảm giác thân mật, vui tai và dễ sử dụng hơn những thuật ngữ kỹ thuật khô khan.
Trong quân đội, việc đặt những biệt danh đơn giản hoặc dí dỏm cho trang thiết bị cũng khá phổ biến, giúp binh sĩ cảm thấy nó bớt xa lạ trong những hoàn cảnh căng thẳng như chiến trường.
Di sản của một cái tên
Ngày nay, điện thoại thông minh và mạng di động đã thay đổi hoàn toàn cách con người liên lạc. Tuy vậy, walkie-talkie vẫn tồn tại trong nhiều lãnh vực, nhất là những nơi cần liên lạc nhanh giữa các thành viên trong cùng một nhóm.
Điều đáng chú ý là cái tên walkie-talkie vẫn tồn tại dù công nghệ đã thay đổi rất nhiều. Nó nhắc chúng ta rằng một phát minh không chỉ được ghi nhớ bởi kỹ thuật bên trong, mà còn bởi cách con người đặt tên và biến nó thành một phần của đời sống.
Từ một thiết bị quân sự cồng kềnh đến món đồ chơi quen thuộc của trẻ em và công cụ chuyên nghiệp ngày nay, walkie-talkie là một ví dụ thú vị về cách nhu cầu, công nghệ và ngôn ngữ cùng nhau tạo nên một phát minh có sức sống lâu dài.
