Những ngày cuối năm âm lịch này, tôi thấy mình hay suy nghĩ vẩn vơ về những thứ gọi là kỷ niệm, đôi khi lan man không dứt. Kỷ niệm còn trở về trong những giấc mơ, có lúc nó khiến tôi kéo dài suy nghĩ vào ban ngày và tôi thường đặt câu hỏi, tại sao mình lại mơ thấy cảnh ấy, người ấy, ngôi nhà ấy… Nó còn khiến tôi nhớ về những ngôi nhà cũ, nhà tôi mua khi mới lập gia đình, nhà tôi mua khi chưa sinh đứa con thứ 2, nhà má tôi, nhà em tôi…, làm tôi phải tua lại dòng thời gian và nhớ miên man.
Tôi gọi mùa này là mùa hương. Mấy chậu hoa tôi bỏ lăn lóc ngoài ban–công bỗng một hôm bừng sáng những nụ hoa nhỏ và, kỳ diệu làm sao, quyện vào không gian nhẹ nhàng và tinh khôi ấy phảng phất những mùi hương của mùa sắp hết năm!
Chậu nguyệt quế tôi đem về khi ấy nó giống như một con bé nhem nhuốc, gầy còm, xấu xí. Tưới tắm cho nó mỗi ngày tôi không để ý những cái đọt nhú ra vài nụ xanh nho nhỏ (phải nhìn kỹ lắm mới thấy). Một sáng, hương nguyệt quế thoảng vào tận phòng ngủ của tôi. Cảm giác đầu tiên là lạ. Mùi hương ngọt và quyến rũ quá! Tôi mở cửa bước ra ngoài và ngỡ ngàng nhận ra cô bé lọ lem đã thành thiếu nữ. Mùa Xuân đang đến, mùa của những bước chân lang thang và man mác chút buồn cuối năm ở những người trẻ. Mùa đông, mùa hiu hiu đau nhức của những người già sắp qua…. Ở giai đoạn giao mùa này người già yếu dễ sinh bệnh; người trung niên lại có nhiều nỗi lo âu – có phải đó là điều bình thường (và hợp lẽ?) với tâm sinh lý của tuổi chớm vào thu?
Ngoài ban-công còn có chậu hoa lài. Loại lài tây cánh to và ít hương, vào mùa nở rộ ban ngày để chỉ một đêm thôi rụng trắng nền gạch hoa. Lại thêm nỗi nhớ Nha Trang vì hồi ấy đi đâu trong thành phố tôi cũng thấy hoa lài. Có một dạo, trên dải phân cách giao thông ở đường biển một dọc hoa lài nở lùm lùm trắng cây; cây nhu nhú dưới đất cũng bon chen ra hoa cho kịp cây lớn. Loại hoa không buồn, không vui và mùi hương thì phải kề sát mới ngửi thấy. Khiến tôi nhớ những chậu hoa lài bông bé tí mà hương thật nồng những ngày xưa còn bé. Buổi tối cả nhà bắc ghế ra ngoài sân “thưởng hoa”. Đêm nồng nàn. Đêm đầy ắp yêu thương. Sáng hôm sau má tôi hái ít hoa bỏ vào ấm trà. Mùi hương hoa nhài ấp ủ chúng tôi suốt quãng đời thơ ấu… Bây giờ khó tìm được một bụi hoa lài ấy bởi không thấy ai trồng nó nữa. Ngồi bên chậu hoa lài tây tôi lại lẩn thẩn nghĩ suy về những đêm nồng nàn yêu thương ngày cũ đã thực sự chấm hết!
Nguyệt quế
Tôi lại nhớ hai cây ngọc lan trồng trước nhà cũ của em gái tôi ở Nha Trang vào thời điểm này đã bắt đầu e ấp nhú hoa. Ngọc lan tỏa hương thơm “diện rộng”, chỉ lác đác ít hoa mà hương thơm ngào ngạt một góc phố.
Hồi đó nhà tôi ở đường Trần Bình Trọng, nhà em gái ở đường Lê Chân. Hai nhà cách nhau khoảng 400m. Năm đó, em gái nghỉ việc ở nhà mở tiệm Net. Đó là quãng thời gian rất vui, nhất là vào mùa hè, dịp nghỉ lễ, Tết. Chiều nào, tôi và hai đứa nhỏ cũng vội vàng ăn cơm sớm rồi rồng rắn kéo qua nhà em chơi. Mấy đứa nhỏ chỉ mong ế khách để ngồi vào máy chơi games.
Tôi thì thích ngồi nhìn ra đường tán dóc với má, với em. Đêm nào cũng khuya lắc, khuya lơ chúng tôi mới về nhà.
Hình như được 2 năm, tiệm Net dẹp. Chấm dứt những đêm mùa đông êm ả, đường từ nhà em về nhà tôi mùi ngọc lan và nguyệt quế quấn quýt, khi thơm thoảng, lúc đậm nồng; tiếng bước chân chúng tôi trên con đường vắng, ánh đèn vàng chao nghiêng.
Có một ngày sắp Tết năm nào đó, em tôi chụp tấm hình khá dễ thương: một người mẹ gánh đứa con phía trước, thúng phía sau là cụm hoa vạn thọ. Tôi không biết là người mẹ bán hoa vạn thọ hay mua về cúng rằm? Hai mươi năm rồi đứa bé ngày ấy giờ đã trưởng thành và làm sao cậu biết được có một tấm hình dễ thương đến vậy với lòng mẹ bao la…
Rồi tôi lại miên man với những ngày xưa thân ái nương theo hương ngọc lan tấp nập trở về. Đêm đêm hai chị em xách cây đàn ra trước nhà ngồi hát. “Đêm thơm như một dòng sữa…”. Một, hai đứa bạn nào đó đi ngang qua, tấp lại… Ánh đèn từ một khung cửa sổ nhà hàng xóm bỗng biến mất, nơi khung cửa sổ ấy chỉ còn một màu đen. “Hiu hiu hương tự ngàn xa, bỗng quay về/ Dạt dào trên hè, ngoài trời khuya. Đường đêm sao yên vui, người đi quen lối/ Tình trai nở bốn phương trời/ Đàn em trong cơ ngơi/ Nhờ đêm đưa tới những ai làm ngát hoa đời” (*). Để rồi sáng hôm sau có một người ở ngôi nhà ấy, trong căn phòng có ánh đèn từ khung cửa sổ, nói với tôi: “Tối hôm qua hai chị em hát sai một chỗ…”. Tôi hình dung người ấy ngồi im lặng trong bóng tối và lắng nghe chúng tôi hát. Thương yêu ngày cũ tìm sao cho thấy? Mùa hương xưa cũ có nỗi niềm ai khắc khoải khi nghe cung đàn tôi lỡ mất một nhịp!
Nhà cũ của tôi hồi ấy có hai cây hoa sữa trước nhà, vào mùa này hương hoa sữa nồng nàn lấn át các mùi hoa khác. Hàng xóm cạnh nhà tôi vẫn thường phàn nàn rằng mùi nó đậm đặc, khó chịu quá! Tôi chỉ thích hoa sữa ra vài chùm nhỏ thôi đủ làm cho đêm thơm ngát và nhẹ tênh. “Đêm thơm không phải từ hoa / mà bởi vì ta thiết tha tình yêu Thái Hòa” (*)…
Ngoài ban công nhà tôi, bên cạnh chậu nguyệt quế còn có chậu hoa mai nhỏ. Loại mai bonsai tôi mua về Tết năm nào đó rồi đem bỏ ngoài hành lang, hầu như chẳng ngó ngàng. Cây vẫn sống đời cây với những chiếc lá phủ đầy bụi chuyển sang màu xám, đính trên cành khẳng khiu, xấu xí, trông buồn buồn, tủi tủi, hờn hờn…
Sáng hôm nay lần theo mùi hương nguyệt quế tôi mở cửa bước ra ngoài. Đập vào mắt tôi là những cánh hoa mai vàng rực – mai mùa đông khoe sắc chẳng kém chị kém em (kẻ hương, người sắc). Cổ tôi như nghẹn đi không thốt thành lời. Những cánh mai vàng đẹp ngây ngất, rực rỡ sang trọng tỏa sáng một góc nhỏ (vốn dĩ buồn hiu) như thổi cho tôi niềm hy vọng tiếp bước ngày mới. Con đường sẽ đi không chỉ những mùi hương gợi nhớ mà còn có những màu đầy hy vọng. Cám ơn mùi hương và những đóa đông vàng. Cuộc sống luôn ở phía trước, cành mai gầy guộc vẫn lặng lẽ khoe sắc cho đời dù ít oi vài cánh. Cuộc sống là hy vọng. Nụ cười vẫn nở ra ngay cả lúc tuyệt vọng nhất!
ĐTTT
(*) Lời bài hát Dạ Lai Hương của Phạm Duy
