Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, và cũng là một trong những vùng đất giàu có nhất trên Trái đất, nếu không muốn nói là giàu nhất. Không phải về mặt kinh tế, mà là về mặt địa chất. Và chính thành phần địa chất độc nhất vô nhị này đã thu hút sự ham muốn của các cường quốc lớn trên thế giới.
nguồn: lifeinnorway.net
Greenland nằm giữa Bắc Cực và Đại Tây Dương, phía Đông của quần đảo Bắc cực Canada. Nó có chung một đường biên giới nhỏ, dài 1.2km (0.75mi) với Canada trên đảo Hans. Thủ đô và thành phố lớn nhất là Nuuk.
Mặc dù là một phần của lục địa Bắc Mỹ, Greenland đã có mối liên hệ về chính trị và văn hóa với các vương quốc châu Âu của Na Uy và Đan Mạch trong hơn một thiên niên kỷ, bắt đầu từ năm 986. Khi Đan Mạch và Na Uy tách ra vào năm 1814, Greenland được chuyển từ Na Uy sang vương triều Đan Mạch. Hiến pháp Đan Mạch năm 1953 đã chấm dứt tình trạng thuộc địa của Greenland, sáp nhập hoàn toàn vào Đan Mạch. Trong cuộc trưng cầu dân ý về quyền tự trị của Greenland năm 1979, Đan Mạch đã trao quyền tự trị cho Greenland. Vào năm 2008, trong cuộc trưng cầu dân ý về quyền tự quản, người dân Greenland đã bỏ phiếu cho Đạo luật Tự quản, chuyển giao nhiều quyền lực hơn từ chính phủ Đan Mạch cho Naalakkersuisut (chính phủ Greenland) địa phương. Theo cấu trúc này, Greenland dần dần đảm nhận trách nhiệm đối với các dịch vụ chính phủ và các lĩnh vực thẩm quyền. Chính phủ Đan Mạch vẫn giữ quyền kiểm soát về quốc tịch, chính sách tiền tệ, chính sách an ninh và ngoại giao. Do nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào và vị trí nằm giữa lục địa Á-Âu, Bắc Mỹ và khu vực Bắc Cực, nên nó có tầm quan trọng chiến lược đối với Vương quốc Đan Mạch, NATO và Liên minh châu Âu.
Tổng dân số dưới 60,000 người, trong đó riêng Nuuk, thủ phủ của Greenland chiếm khoảng 17,000 người tức chừng 35% dân số. Đa số dân cư sống chủ yếu dọc theo bờ biển Tây Nam. Greenland là khu tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, nằm trong vùng cực, nơi nhiệt độ mùa đông có thể xuống thấp tới -58°F và nhiệt độ mùa hè hiếm khi vượt quá 50–59°F. Sắc dân chính ở đây là người Inuit hay Eskimo. Với diện tích 2,166,086 km vuông, Greenland có mật độ dân số thấp nhất trên thế giới.
Greenland nằm ở vị trí chiến lược đặc biệt: giữa Nga và Bắc Mỹ, một địa điểm rất nhạy cảm trong bối cảnh căng thẳng quốc tế hiện nay. Đất đai của Greenland chứa đựng mọi thứ mà một xã hội hiện đại cần: dầu và khí đốt, ngoài ra còn có lithium, sắt, đồng, kẽm, và nhiều kim loại hiếm được sử dụng để chế tạo điện thoại và các sản phẩm máy tính, đồng thời cũng được sử dụng cho năng lượng ‘xanh’, như các tấm pin quang điện.
Nhiên liệu hóa thạch, năng lượng tái tạo, công nghệ thông tin: một phần hòn đảo phủ băng này có thể đáp ứng gần như mọi nhu cầu của nền văn minh nhân loại. Theo Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, trữ lượng dầu mỏ ở Đông Bắc Greenland ước tính khoảng 31 tỷ thùng, tương đương với trữ lượng của Hoa Kỳ. Đây chỉ là một phần nhỏ so với những gì Greenland sở hữu, vì tổng trữ lượng nằm dưới lớp băng vĩnh cửu vẫn chưa được nghiên cứu.
Nói một cách đơn giản, Greenland là vùng đất có đầy đủ mọi thứ chúng ta cần để phát triển, và đó chính là điều đặc biệt của hòn đảo này.
Nuuk, thủ phủ của Greenland nơi tập trung 17,000 người dân sinh sống,
Những tảng đá cổ nhất thế giới được tìm thấy ở Greenland
Nhưng tại sao hòn đảo này lại giàu có về địa chất đến vậy, thậm chí còn hơn cả Bắc Mỹ và phần còn lại của châu Âu? Theo Jonathan Paul, một nhà địa chất học và giáo sư tại Đại học London, trong cuộc phỏng vấn với The Conversation, Greenland được tạo thành từ một số loại đá cổ nhất trên hành tinh, và đó là điều làm cho đất đai trên hòn đảo này trở nên màu mỡ.
Đặc điểm độc đáo này gắn liền với các giai đoạn hình thành núi, sự tách giãn vỏ Trái đất (sự nới lỏng và giãn nở của vỏ Trái đất) và hoạt động núi lửa. Để hình thành núi, lực nén đã làm nứt vỡ vỏ Trái đất, cho phép lắng đọng vàng, đá quý như hồng ngọc, và than chì trong các vết nứt và nếp gãy. Than chì rất cần thiết cho việc sản xuất pin lithium. Jonathan Paul chỉ rõ rằng hầu hết các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Greenland đến từ các thời kỳ tách giãn vỏ Trái đất, đặc biệt là gần đây hơn, sự hình thành Đại Tây Dương vào đầu kỷ Jurassique cách đây hơn 200 triệu năm.
Một cảnh núi phủ băng tuyết giàu tài nguyên của Greenland,
Biến đổi khí hậu đặt ra một vấn đề nan giải
Và tất cả những nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế này đều đang bị “khai thác chưa hiệu quả” do thiếu nguồn lực. Cho đến nay, việc thăm dò tài nguyên vẫn chỉ ở quy mô nhỏ. Vì vậy, biến đổi khí hậu là một cơ hội trời cho đối với những ai muốn khai thác tài nguyên dưới lòng đất của Greenland. Băng tan ngày càng nhiều, giúp các hoạt động trở nên dễ dàng hơn. Trong vài thập kỷ nữa, việc khai thác và khoan dầu sẽ bớt phức tạp hơn và do đó sẽ ít tốn kém hơn.
Ở cực nam của hòn đảo, một khu vực miền núi giàu tài nguyên, không có băng suốt mùa hè. Người dân đã tận dụng những vùng đất cỏ xanh này từ tháng Sáu đến tháng Chín để phát triển nông nghiệp và chăn nuôi gia súc, chủ yếu là cừu. Trong quá khứ, việc khai thác chì, kẽm và uranium đã làm ô nhiễm đất và nước. Do đó, viễn cảnh xây dựng các trang trại mới trên núi gần các cánh đồng trồng trọt và chăn nuôi làm dấy lên nỗi lo sợ về những điều tồi tệ nhất trong dân chúng.
Nước nóng thủy nhiệt, liên quan đến hoạt động núi lửa trong quá khứ, đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành các kim loại rất hiếm, chẳng hạn như niobium, tantalum, ytterbium, dysprosium và neodymium. Một số kim loại quý hiếm này được sử dụng trong ngành hàng không và năng lượng hạch nhân kể cả tuabin gió.
Sự nóng lên toàn cầu đặt ra một vấn đề rất phức tạp cho Greenland: một mặt, hòn đảo đang phải gánh chịu hậu quả của nhiệt độ tăng cao, mất đi ngày càng nhiều băng mỗi năm. Mặt khác, phải đáp ứng nhu cầu của nhân loại là phát triển năng lượng tái tạo để thay thế nhiên liệu hóa thạch. Nhưng để khai thác chúng, phải đào sâu xuống lòng đất để tìm kiếm các kim loại quý hiếm. Các kim loại này chỉ có với số lượng rất nhỏ và nằm rải rác, vì vậy cần phải thăm dò những khu vực rất rộng lớn, và tàn phá một phần của môi trường đặc biệt này, cả về địa chất và sinh học, để có hy vọng tìm thấy chúng!
Căn cứ Không quân Pituffik của Hoa Kỳ tại Greenland
Bài và hình ĐDH
