Mũi chích này giúp ngừa bệnh shingle và có thể còn tốt cho não bộ và tim mạch
Nếu bạn sinh trước năm 1980 thì rất có thể bạn đã từng mắc thủy đậu (chickenpox). Ngày nay, căn bệnh rất dễ lây này đã trở nên hiếm gặp ở Mỹ nhờ hiệu quả của vaccine. Tuy nhiên, virus varicella-zoster (gây bệnh thủy đậu) có thể “tái kích hoạt” trong cơ thể nhiều năm sau đó dưới dạng bệnh shingle (giời leo). Mỗi năm ước tính có khoảng 1 triệu người ở Mỹ mắc bệnh này. Người lớn tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu dễ mắc shingle và gặp biến chứng hơn. May mắn là vaccine ngừa shingle có hiệu quả rất cao. Dưới đây là những điều bạn cần biết.
Vì sao bạn không muốn mắc shingle?
Shingle có thể gây ra phát ban đau rát, ngứa ngáy kèm các mụn nước, thường xuất hiện ở một bên cơ thể hoặc mặt. Bệnh còn có thể gây đau thần kinh, sốt, đau đầu và rối loạn tiêu hóa. Có tới 18% người bệnh bị đau thần kinh cấp tính.
Ngay cả khi phát ban đã biến mất, cơn đau vẫn có thể kéo dài. Điều này có thể gây suy nhược nghiêm trọng.
Vaccine giúp ích ra sao?
Chích vaccine là cách duy nhất để phòng ngừa nhiễm shingle. Vaccine được khuyên dùng hiện nay là Shingrix, có hiệu quả 97% trong việc ngăn ngừa shingle ở người từ 50 đến 69 tuổi có hệ miễn dịch khỏe mạnh. Ở người từ 70 tuổi trở lên, hiệu quả đạt 91%.
Một số nghiên cứu còn cho thấy Shingrix có thể mang lại lợi ích vượt ra ngoài việc phòng ngừa shingle. Khi bạn bị nhiễm trùng nặng, điều đó không chỉ ảnh hưởng đến hệ miễn dịch mà còn tác động đến sức khỏe tim mạch và não bộ. Vì vậy, nếu có thứ gì đó giúp ngăn bạn bị bệnh nặng như vậy, nhiều khả năng nó sẽ có lợi cho sức khỏe tổng thể.
Một nghiên cứu năm 2025 cho thấy việc chích vaccine shingle ở người lớn tuổi làm giảm 20% khả năng được chẩn đoán sa sút trí tuệ trong thời gian theo dõi 7 năm. Ngoài ra, một phân tích năm 2025 trên hơn 500,000 bệnh nhân của Kaiser Permanente cho thấy rằng những người trên 50 tuổi chích Shingrix có nguy cơ nhồi máu cơ tim giảm 28% và đột quỵ giảm 43%. Theo tác giả nghiên cứu, vaccine có thể giúp giảm viêm và tổn thương mạch máu.
Khi nào nên chích?
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến nghị chích hai liều Shingrix (cách nhau từ 2 đến 6 tháng) cho người từ 50 tuổi trở lên, và cho những người từ 19 tuổi trở lên có hệ miễn dịch suy yếu. Nếu bạn từng mắc shingle, Shingrix vẫn có thể giúp ngăn ngừa tái phát. Bạn cũng nên chích nếu trước đây đã chích Zostavax (loại vaccine cũ ngừa shingle, kém hiệu quả hơn).
