Ít ai ngờ rằng từ “steak” – ngày nay thường gắn liền với những miếng thịt bò dày, đắt tiền và sang trọng – lại có một lịch sử lâu đời và phức tạp hơn nhiều so với cách hiểu hiện đại. Thực tế, trong giai đoạn đầu, “steak” không hề chỉ riêng thịt bò, thậm chí không nhất thiết phải là thịt, mà chủ yếu nói đến một cách chế biến thực phẩm.
Nguồn gốc của từ “steak” bắt đầu từ tiếng Bắc Âu cổ, đó là từ stik, mang nghĩa là “đồ được nướng” hay “thứ được làm chín trên lửa”. Trọng tâm của khái niệm này không nằm ở nguyên liệu mà ở hành động nấu nướng: cắt thực phẩm thành miếng dày rồi đặt lên lửa để nướng hoặc áp chảo. Trong bối cảnh đó, “steak” có thể dùng để chỉ nhiều loại thực phẩm khác nhau, từ thịt thú rừng, thịt heo, cá cho đến các loại nguyên liệu khác có thể cắt thành lát dày.
Khi các cộng đồng Bắc Âu giao tiếp với nước Anh thông qua thương mại, di cư và cả chinh phục, từ stik dần được du nhập vào tiếng Anh trung đại (Middle English) và biến đổi thành “steak”. Trong nhiều thế kỷ, cách dùng của từ này vẫn khá rộng: “steak” chỉ đơn giản là một lát thực phẩm dày được làm chín bằng nhiệt, chứ chưa hề mang ý nghĩa cố định là thịt bò.
Sự thay đổi quan trọng xảy ra vào thời Trung cổ và cận đại, khi thịt bò ngày càng gắn liền với sự giàu có, quyền lực và địa vị xã hội ở châu Âu. Bò cần nhiều đất đai, thời gian và chi phí để nuôi, nên thịt bò không phải là thực phẩm phổ biến đối với tầng lớp bình dân. Dần dần, “steak” được dùng nhiều hơn để chỉ những lát thịt bò ngon, dày, cắt ngang thớ – những phần thịt được xem là cao cấp.
Đến thế kỷ 18 và 19, cùng với sự phát triển của nghề giết thịt và nhà hàng, các phần cắt thịt được tiêu chuẩn hóa, và “steak” gần như mặc định được hiểu là bít tết bò. Từ đây, steak không chỉ là món ăn, mà còn trở thành một cảm nghiệm văn hóa: gắn với tiệc tùng, thành công, sự sung túc và tận hưởng. Việc ăn steak hàm ý người ta có tiền để mua thịt tươi ngon, có dụng cụ nấu nướng phù hợp và có thời gian rảnh rỗi để thưởng thức.
Điều thú vị là từ “steak” vẫn giữ được tính linh hoạt trong ngôn ngữ hiện đại. Người ta vẫn nói đến steak cá, steak chay như steak súp lơ, hay steak làm từ thực vật. Đồng thời, từ này còn có mối liên hệ về mặt lịch sử với “stake” – khái niệm chỉ thứ gì đó có giá trị, đáng để bảo vệ hay đặt cược, cho thấy chiều sâu nghĩa đã vượt ra ngoài ẩm thực.
Nhìn lại hành trình của từ “steak”, có thể thấy rõ cách ngôn ngữ phát triển song song với văn hóa và thói quen ăn uống của con người. Từ một khái niệm chung về cách nấu, “steak” đã trở thành biểu tượng của phẩm chất, sự thịnh soạn và cả bản sắc văn hóa trong đời sống hiện đại.
