Xe ngựa – và em không còn ngồi sau lưng tôi nữa .
Ở cái xứ miệt vườn Cái Bè, người ta nhớ nhau bằng nhiều thứ: một câu hò buồn giữa buổi chiều sông vắng, một ánh đèn dầu leo lét trên ghe chài khuya, hay… tiếng xe ngựa lóc cóc lăn bánh trên đường đất đỏ mỗi sáng tinh mơ.
Còn tôi – tôi nhớ một người qua cái thùng xe gỗ ọp ẹp mà tôi đã cặm cụi đánh hàng ngày: “Tui đánh xe ngựa.”
Không sang, không hào nhoáng. Nhưng chiếc xe ngựa của tôi từng là… cả bầu trời của một người con gái. Út ơi!
Mỗi sáng, em đi học trên xe tôi. Ngồi phía sau, em hay cười, hay nói, đôi khi ngồi im nhìn nắng rơi qua kẽ lá.
Em đi xe ngựa của tui mỗi ngày đi học. Tôi chẳng dám nói thương em. Chỉ lặng lẽ vỗ về chú ngựa già, mong cho đường dài bớt xóc, cho em ngồi êm hơn chút. Mỗi khúc cua là tim tôi khẽ nghiêng theo chiếc áo dài trắng bay trong gió.
Rồi có ngày, em thôi học, áo dài cất lại trong rương quần áo cũ thời con gái; mái tóc thắt bím không còn nữa. Người ta nói ba má em gả em lấy chồng xa – cho một tay giàu có ở miệt sông Cổ Chiên
Bảo Huân
“Em thôi học đi lấy chồng.” Đám cưới em, nhà trai thuê nguyên đoàn xe ngựa, 8 chiếc, rước dâu về tận xứ.
Chồng em mướn xe ngựa để rước dâu. Người ta chọn xe tôi để chở em, vì xe tôi “chạy êm”, “không xóc”, và… có mui lợp lá dừa khô đẹp và thơ.
Mà đâu ai biết chính tôi là người chở em vu quy**.
Tôi cầm cương, mặc áo bà ba sạch sẽ nhất, cột khăn rằn, để khỏi ai thấy nước mắt của tôi.
Phía sau, em ngồi e ấp, áo dài đỏ, đội mấn, miệng mỉm cười mà mắt thì ngó lơ.
Người ta nhìn cảnh đó, chắc nghĩ tôi “may mắn được làm xà ích chính”. Nhưng chỉ tôi biết, hôm đó xe ngựa chạy lạng quạng, vì nước mắt rớt lăn trên tay cầm roi ngựa…
Chiếc xe ngựa– cái vật vô tri mà biết bao nhiêu chuyện đời đã từng lăn qua thùng xe ấy.
Đám cưới xưa ở Miền Tây – ảnh vnexpress
Nó có thể chở rau, chở trái cây ra chợ quận. Nhưng cũng chở luôn cả những mối tình không trọn vẹn! Út ơi
Xe ngựa không ồn ào như xe lam, không bon chen như xe đò. Nó chậm rãi, thủng thẳng, chân chất như người miền Nam xưa nay vậy. Nó đi qua sông, qua ruộng, qua xóm, qua nhà em… và đi qua luôn tuổi trẻ, thời tình mộng của tôi
Ngày trước, người Pháp thấy xe ngựa mình chạy ở Bến Thành thì kêu là *boîte d’allumettes* – “hộp quẹt diêm”, vì nhỏ nhỏ xinh xinh. Người Tàu gọi là “thu ma”, rồi dân mình đọc trại thành “thổ mộ”. Còn tôi – tôi gọi đơn giản: “cái xe chở người mình thương đi học mỗi ngày.”
Chiếc xe ngựa ấy có hai bánh căm xe, niềng sắt rỉ sét, mui phủ lá dừa khô, cái thùng bên trong lót chiếu bông. Ngoài xe là hai thanh gỗ nhỏ để buộc đồ. Có hôm, tôi chở năm sáu đứa nhỏ đi học, tụi nó cười giòn tan như chuông chùa bị gió lắc.
Xe ngựa đi chậm, nên người trên xe có thể ngó đồng lúa đang trổ bông, ngó sông nước lặng lờ, ngó lưng người gánh nước, hoặc… ngó nhau một chút rồi thương.
Xe ngựa ở Bến Thành kêu là “boite d’allumettes” thời Pháp – ảnh tư liệu
Nhưng xe chậm thì người ta cũng dễ bỏ lắm. Thời đại bây giờ là xe hơi, “ô tô hí” ai kể số gì? Ai mà còn nhớ đến mấy chiếc bánh gỗ kêu lạch cạch đâu?
Giờ đây, tôi không còn đánh xe nữa. Con ngựa già chết năm rồi, tôi đem chôn sau vườn, không ai chịu mướn xe đi chợ nữa.
Chỉ còn vài chỗ ở Mỹ Tho, Cái Bè còn cho xe ngựa chạy cho khách du lịch. Nhưng đó không phải xe ngựa ngày xưa. Đó là xe cho người không biết chiếc thùng xe từng là chỗ tôi chở thương yêu – rồi tiễn biệt thương yêu.
Tôi nghe nói em bây giờ theo chồng qua Melbourne ở xa xa lắm. Tuốt bên kia biển. Nhà chồng em sang, cửa kính, sáng đèn. Em có con, có xe hơi, có đời sống không còn dính dáng gì tới con ngựa lông vàng, xe bánh gỗ và người đánh xe nghèo năm cũ
Nhưng tôi không giận gì em. Vì trong đời, có người đi qua tim mình, để lại tiếng vó ngựa chạm đất – thế là đủ.
Xe ngựa – và mối tình không cần bánh xe quay lại.
Một thời lóc cóc, một thời lặng thinh…để chỉ biết yêu em! Út ơi!
DXT
