Từ Marrakech, chúng tôi đón xe đến Essaouira, một thành phố biển nằm bên bờ Đại Tây Dương, mang trong mình một vẻ đẹp bình yên hiếm có giữa Ma Rốc. Những bức tường được kết hợp bằng 2 màu trắng và xanh, những con hẻm nhỏ uốn lượn quanh các riad cổ kính, khiến người lữ khách cứ ngỡ như đang bước vào một bức tranh sống động. Không ồn ào, náo nhiệt như Marrakech, Essaouira chào đón người qua kẻ lại bằng không khí thư thả, tiếng sóng rì rào và gió biển mênh mang.
Hoàng hôn trên biển Agadir
Xe buýt là phương tiện di chuyển phổ thông ở xứ này. Tuy nhiên, thay vì đi xe buýt, thì chúng tôi đặt chỗ một chuyến đi trong ngày từ Marrakech tới Essaouira, giá tiền cũng tương đương với giá xe buýt nhưng họ đón mình tận nơi chứ không cần phải ra bến xe. Dù là một chuyến đi và về trong ngày, nhưng chúng tôi chọn ở lại Essaouira một đêm để có thêm thời gian, thong thả.
Đi dọc theo bến cảng, nơi ta sẽ nhìn thấy những chiếc thuyền gỗ màu xanh nghiêng mình trong nắng, nơi ngư dân đang phân loại cá để bán cho khách hàng, nơi mà nhịp sống của Essaouira hiện lên rõ nét nhất. Từ sáng sớm, tiếng rao của các ngư dân vang lên hòa cùng mùi mặn của biển, tạo nên một bản giao hưởng đầy sức sống. Những chiếc thuyền gỗ chất đầy cá tươi, mực, tôm và những loại hải sản khác vừa được kéo về từ đại dương. Bước giữa những sạp cá, ta có thể bắt gặp đủ sắc màu của hải sản: ánh bạc của cá hồi, màu hồng tươi của tôm, hay những con mực đen bóng còn lóng lánh dưới ánh nắng. Người mua, người bán tất bật trao đổi, cân đo, tiếng cười, tiếng hét xen lẫn tiếng sóng vỗ, khiến không gian trở nên sôi động. Những con hải âu chực chờ để kiếm miếng mồi. Người ta có thể mua hải sản đem về, hoặc nướng và ăn tại chỗ.
Cách một bức tường vôi đất là Medina, khu phố cổ của Essaouira, với những bức tường vôi trắng và xanh, những cổng thành vững chãi cùng với bố cục phố xá hài hòa, phản ảnh sự giao thoa giữa kiến trúc Ma Rốc truyền thống và ảnh hưởng từ châu Âu thời phong kiến. Vì thế nên UNESCO đã công nhận Medina như một minh chứng sống động cho sự hòa quyện giữa văn hóa bản địa và những dòng chảy thương mại, nghệ thuật quốc tế trong nhiều thế kỷ.
Một góc của Essaouira
Đặt chân vào Medina, người ta không chỉ thấy những con đường lát đá, những cửa hàng thủ công mỹ nghệ hay những riad cổ kính, mà còn cảm nhận được sự bảo tồn tinh tế của lịch sử, nơi mỗi góc phố, mỗi bức tường đều kể câu chuyện về một thành phố biển từng sầm uất, vừa gắn với đời sống ngư dân, vừa là điểm giao thương quốc tế. Vì thế nên Essaouira đã trở thành một viên ngọc quý, xứng đáng được trân trọng gìn giữ.
Marrakech có phố cổ nhưng không có biển, Essaouira thì có cả hai. Biển của Essaouira, nơi gió luôn thổi mạnh, là thiên đường cho những ai yêu thích lướt sóng hay chỉ đơn giản là đi dạo, hít căng lồng ngực bầu không khí trong lành của biển cả. Và ở bất kỳ góc phố nào, những quán cà phê nhỏ xinh xinh cũng sẵn sàng cho chúng ta dừng chân, nhấm nháp tách trà bạc hà ngọt lịm. Người Ma Rốc hảo ngọt! Ngọt là một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày. Người ta uống trà bạc hà, pha với đường và lá bạc hà tươi, nhấp một ngụm là thấy mát rượi, nhưng cũng ngọt đến bất ngờ với những ai mới đến. Trên các quầy bánh, từ chebakia, kaab el ghazal đến những chiếc briouats nhỏ xinh, mật ong và hạnh nhân phủ đầy. Dường như ngọt len lỏi vào từng hơi thở của thành phố, thậm chí trong một số món mặn, ngọt cũng hiện diện tinh tế: thịt cừu hầm với mận khô, hay couscous kết hợp trái cây khô, tạo nên hương vị vừa đậm đà vừa dịu dàng.
Cái đẹp của Essaouira nằm ở vẻ giản dị mà duyên dáng. Đây không chỉ là nơi để khám phá mà còn là nơi để thư giãn, để lắng nghe biển, và để tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn.
Một góc ở bến cảng Essaouira
Rời Essaouira, chúng tôi đón xe buýt đến Agadir, một thành phố nằm ở miền Nam Ma Rốc, nổi bật với những bãi cát dài mịn và ánh nắng chan hòa quanh năm. Khác với vẻ cổ kính của Essaouira hay nhộn nhịp của Marrakech, Agadir mang đến cảm giác hiện đại, thư giãn và phóng khoáng, với bãi biển dài là làn nước xanh biếc, những chiếc ghế tắm nắng san sát và sóng biển nhè nhẹ vỗ vào bờ, khiến bất kỳ ai đặt chân tới cũng muốn dừng lại lâu hơn.
Agadir được biết đến với các khu resort sang trọng, sầm uất nhưng vẫn gần gũi, nơi du khách có thể thưởng thức hải sản tươi ngon, đi dạo trên các đại lộ rợp bóng cây cọ, hay khám phá các chợ thủ công mỹ nghệ và quầy hàng địa phương. Buổi sáng, chợ búa nhộn nhịp, xen lẫn mặn mòi của biển. Đêm về, ánh đèn thành phố soi bóng xuống mặt nước, tạo nên một Agadir vừa sống động vừa trầm lắng, lý tưởng để tản bộ hoặc nhấm nháp một tách trà bạc hà xen lẫn những giọt nắng hoàng hôn.
Đứng trên đồi cao nhìn xuống, Kasbah Oufella như một chứng nhân im lặng của lịch sử. Ngày xưa, đây là pháo đài bảo vệ thành phố, nhưng trận động đất năm 1960 đã làm phần lớn công trình sụp đổ, chỉ còn lại những bức tường cổ nhuốm màu thời gian. Dù vậy, đứng trên Kasbah, tầm nhìn ra toàn cảnh thành phố và bãi biển xanh mênh mông, khiến bất cứ ai cũng phải ngỡ ngàng và muốn ngồi lại lâu hơn một chút. Khi hoàng hôn buông xuống, ánh nắng rực rỡ phản chiếu lên mặt nước, tạo nên một bức tranh tuyệt đẹp. Đứng ở đây, người ta không chỉ cảm nhận sức mạnh và sự bền bỉ của lịch sử, mà còn có cơ hội ngắm Agadir từ trên cao, lắng nghe gió biển thổi qua, và tưởng tượng về một thời kỳ nào đó.
Một góc trong chợ ở Agadir
Từ pháo đài, chúng ta đón taxi đến chợ Souk El Had với giá chỉ vài $, để thấy sự đa dạng của những gian hàng thủ công đầy màu sắc. Đi dạo trong Souk El Had, từng gian hàng mở ra như những bức tranh rực rỡ, mời gọi du khách khám phá và lựa chọn những món đồ lưu niệm độc đáo. Những tấm thảm với hoa văn sặc sỡ, dệt thủ công tinh xảo, làm người ta muốn mang cả hồn phố chợ về nhà. Các gian hàng gốm sứ trưng bày bát, đĩa, bình hoa vẽ tay, ánh màu rực rỡ dưới nắng khiến đôi mắt khó rời. Tiếp đến là những chiếc vòng tay, nhẫn, dây chuyền bạc, khắc hoa văn Berber tinh tế, vừa là trang sức, vừa là câu chuyện văn hóa được đeo trên mình. Trên các sạp nhỏ thì có gia vị và trà thơm nồng, nghệ, quế, bạc hà khô. Những món đồ thủ công khác như túi, ví, dép da “babouche” hay sản phẩm từ dầu argan đều nhỏ gọn, dễ mang và in hương sắc Agadir vào từng chi tiết. Dạo một vòng chợ, lựa từng món quà, người ta không chỉ mua được vài món hàng lưu niệm, mà còn cảm nhận được nhịp sống sôi động, thân thiện và đầy màu sắc của thành phố biển Agadir nói riêng và xứ Ma Rốc nói chung.
Agadir tân thời, đường sá rộng rãi thoáng mát, được kết hợp giữa đời sống hiện đại và văn hóa biển đặc trưng của xứ Ma Rốc, khiến người lữ khách ghé ngang không chỉ được nghỉ ngơi, mà còn được cảm nhận hơi thở của miền Nam nắng gió.
Đến Agadir vào đêm giao thừa, nên chúng tôi cũng muốn biết Tết Ma Rốc ra làm sao, mà quả thật ở đây họ không ăn Tết như đa số những quốc gia khác. Mùng Một Tết quán xá vẫn mở cửa như thường, chợ búa vẫn tấp nập, ai đi chợ thì đi, ai đi chơi thì đi, công nhân vẫn đi làm như mọi bữa, và người ta vẫn đọc kinh Quran ở những nơi thờ phượng hay ở một góc đường nào đó.
Cảnh nhìn từ trên pháo đài Agadir
Đi qua Marrakech, Essaouira và Agadir, chúng ta sẽ thấy Ma Rốc là một đất nước của sự đối lập và hài hòa, nơi những dãy núi Atlas hùng vĩ gặp biển Đại Tây Dương, nơi văn hóa tuy mang đậm hơi thở Hồi giáo, Berber nhưng cũng bị ảnh hưởng phương Tây.
Ẩm thực Ma Rốc nổi bật với hương vị đậm đà và ngọt ngào, từ món tagine hầm nhừ với trái cây khô và gia vị, đến couscous nấu cùng rau củ, thịt, hay những món bánh mật ong và trà bạc hà nổi tiếng. Người Ma Rốc hiếu khách và thích chia sẻ được thể hiện qua cách mời trà và kể chuyện.
Điều đặc biệt là sự kết hợp tinh tế giữa quá khứ và hiện tại: những pháo đài, trung tâm, tháp minaret đứng bên cạnh các khu phố hiện đại, các quán cà phê, khu nghỉ mát ven biển hay khu chợ sôi động, con người và nhịp sống nơi đây tạo nên một bức tranh đa sắc màu.
TH
