Những thông tin mật về các đợt thanh trừng kỷ luật của lãnh tụ Tập Cận Bình ở Trung Quốc liên tục xuất hiện trên mạng internet, bất chấp chiến dịch trấn áp đã bắt giữ hàng triệu người trong hơn một thập niên qua – và điều này phơi bày ra thực trạng tham nhũng và sự thiếu trung thành vẫn còn ăn sâu bám rễ trong nội bộ đảng cộng sản.
Trong khi đảng tiến hành việc bắt giữ hàng chục hoặc hàng trăm nghìn quan chức mỗi năm, một thị trường ngầm chuyên trao đổi các lời bàn tán về các vụ tham nhũng xuất hiện trên mạng xã hội Trung Quốc; tại đây, những người sử dụng mạng ẩn danh đưa gợi ý về việc một ông to nào đó sắp bị thanh trừng, để đổi lại là nhận được tiền thù lao và thu hút thêm số lượng người theo dõi.
Những thông tin được báo trước như thế có thể giúp các nghi phạm thoát khỏi cáo buộc hoặc trốn tránh sự bắt giữ, đồng thời tạo cơ hội cho những người khác không liên can thực hiện các giao dịch (giống như hình thức cá độ) vào đúng thời điểm để kiếm tiền – một thứ biến thể kiểu Trung Quốc, tương tự như tình trạng dạo gần đây ở Hoa Kỳ dấy lên những lo ngại về việc giới thạo tin chính trị trục lợi bằng cách đánh cá trên các sự việc chưa xảy ra từ các thị trường dự đoán (pediction markets) như Kalshi và Polymarket.
Các giới chức trong đảng bày tỏ lo ngại về hiện tượng này và tìm cách truy tìm những kẻ làm rò rỉ thông tin. Các thông tin mật về những cuộc điều tra tham nhũng bị rò rỉ cũng đặt ra câu hỏi về tính hiệu quả của chiến dịch trấn áp do ông Tập Cận Bình phát động, kể từ cuối năm 2012 cho đến nay, đã xử phạt kỷ luật hơn bảy triệu người vì các hành vi sai phạm như nhận hối lộ, chống đối chính sách và làm lộ bí mật.
Lợi dụng các thông tin rò rỉ này, một số trương mục mạng xã hội đã đưa ra dự báo trước về sự rớt đài của các quan chức chính phủ bằng các hình thức như đăng tải bản sơ yếu lý lịch, hoặc sử dụng ngôn ngữ ám hiệu để úp mở gợi ý về danh tính của người bị nhắm đến. Những bài đăng đầy ẩn ý này nhằm mục đích lách né các quy định về bảo mật thông tin, bởi lẽ tên tuổi và sơ yếu lý lịch của các quan chức chính phủ thì thường không bị coi là thông tin nhạy cảm.
Theo tờ Bán Nguyệt Đàm (Banyuetan), một số cá nhân trục lợi từ các thông tin rò rỉ này bằng cách bán quyền truy cập vào các phòng chat trên mạng xã hội, nơi người ta chia sẻ các thông tin thường là mang tính cách cá nhân, với mức phí dao động từ vài chục đến vài trăm nhân dân tệ (tương đương từ vài Mỹ kim đến khoảng $120).
Rò rỉ từ trong nội bộ đảng
Theo tạp chí này, trong một trường hợp, các nhà điều tra đã phát hiện một quan chức trong đảng tại thành phố Quý Dương thuộc miền nam Trung Quốc đã thông đồng với sáu người thân để vận hành chín trương mục mạng xã hội WeChat; các trương mục này chuyên đăng tải thông tin hé lộ về những đợt thăng chức hoặc thanh trừng sắp diễn ra.
Tính thiếu minh bạch của hệ thống chính trị Trung Quốc khiến các tin tức mật về những cuộc điều tra đang diễn ra trở nên vô cùng giá trị. Nhờ biết tin sớm, các nghi phạm và đồng bọn có thể kịp thời tiêu hủy bằng chứng, tẩu tán tài sản bất chính và bỏ trốn. Điều này có thể buộc cơ quan chức năng phải bắt giữ nghi phạm quá sớm, làm suy yếu hồ sơ pháp lý của vụ án. Những quan chức khác trong nội bộ đảng có thể giành lợi thế khi vận động cho các vị trí công việc sắp bỏ trống. Các nhà đầu tư cũng có thể bán tống đi những cổ phiếu có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi một đợt thanh trừng sắp tới.
Đảng từ lâu đã phải đối mặt với vấn nạn những kẻ vụ lợi trong nội bộ đảng – bao gồm cả những thanh tra viên chống tham nhũng – là những người làm rò rỉ thông tin mật về các cuộc điều tra tham nhũng để đổi lấy hối lộ. Năm 2019, đảng đã tái cơ cấu cơ quan giám sát kỷ luật cấp cao nhất để bảo đảm phân chia các nhóm thanh tra viên thành từng bộ phận riêng biệt phụ trách các công việc khác nhau từ giám sát, điều tra và xét xử nội bộ để nhằm ngăn chặn tình trạng một cá nhân nắm giữ quyền lực quá lớn có thể bị lợi dụng cho mục đích tư lợi.
Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn liên tục than phiền về sự hiện diện của những “kẻ nội gián” trong đội ngũ thực thi kỷ luật. Trong năm 2023, đảng đã áp dụng các hình thức kỷ luật chính thức đối với hơn 7,800 thanh tra viên, đây là con số cao nhất được ghi nhận trong một năm kể từ khi ông Tập Cận Bình lên nắm quyền.
Dẫu vậy, Tập vẫn kiên quyết không chấp nhận tăng cường tính minh bạch và áp dụng cơ chế kiểm soát và đối trọng trong bộ máy hành chính, là những yếu tố mà một số chuyên gia cho là cần thiết để xây dựng một hệ thống quản trị trong sạch hơn – tuy nhiên điều này có thể làm suy yếu quyền kiểm soát mang tính độc tài của đảng.
Các cuộc thanh trừng của Tập Cận Bình đã củng cố vững chắc vị thế của ông ta với tư cách là nhà lãnh đạo quyền lực nhất Trung Quốc trong nhiều thập niên qua. Các cuộc thanh trừng được khởi xướng để nhằm kiềm chế tham nhũng khi Tập lên nắm quyền vào năm 2012, nhưng dần dà trở thành một chiến dịch thường trực, buộc các quan chức phải giữ lòng trung thành và luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ. Năm ngoái, các cơ quan chức năng của đảng đã kỷ luật 983,000 người, là mức cao kỷ lục tính theo từng năm.
Thiên biến vạn biến
Trên mạng xã hội, thông tin rò rỉ về các đợt thanh trừng sắp diễn ra thường xuất hiện dưới những hình thức đầy ẩn ý. Một số bài đăng sử dụng tên hoặc cụm từ có cách phát âm tương tự tên của quan chức đang bị nhắm đến, hoặc đơn giản chỉ đăng tải sơ yếu lý lịch của người đó, là người ta có thể ngầm hiểu.
Vào tháng 7 năm 2025, một trương mục WeChat có tên tạm dịch là “Người trong cuộc Hồ Dương Lan” (Yanglan Lake Insider), ám chỉ một địa danh tại tỉnh Hồ Bắc, đã đăng một bài viết ngắn kèm ảnh và sơ yếu lý lịch của ông Chu Tiên Vượng (Zhou Xianwang), một cựu phó tỉnh trưởng của tỉnh Hồ Bắc và từng là thị trưởng Vũ Hán, thủ phủ của tỉnh này. Hai ngày sau, một bài đăng tương tự xuất hiện trên diễn đàn chia sẻ video Douyin (Đẩu âm), một kiểu TikTok phiên bản Trung Quốc, từ một người sử dụng có tên “Anh Zihao đến từ Quảng Đông”, một tỉnh thuộc khu vực đông nam Trung Quốc.
Ngay ngày hôm sau khi bài đăng trên Douyin xuất hiện, cơ quan giám sát nội bộ cấp cao nhất của đảng thông báo rằng ông Chu đang bị điều tra vì bị cáo buộc có những hành vi sai phạm nghiêm trọng. Đảng đã khai trừ ông Chu vào tháng 1 với cáo buộc tham nhũng, và các công tố viên cũng đã khởi tố vụ án hình sự đối với ông này.
Người sử dụng mạng xã hội đã hết lời khen ngợi “Anh Zihao” vì đã cung cấp những thông tin chính xác; đáng chú ý nhất là vào tháng 7 vừa qua, “Anh Zihao” đưa tin về một quan chức tỉnh Quảng Đông gần hai tuần trước khi cuộc điều tra nhắm vào ông ta được công bố. Giới chức trách cho rằng những vụ rò rỉ thông tin kiểu này là bằng chứng cho thấy có những “kẻ nội gián” đang tuồn tin mật để trục lợi.
Những nỗ lực của đảng nhằm ngăn chặn tình trạng rò rỉ thông tin đến nay đã biến thành một cuộc rượt đuổi kiểu “mèo vờn chuột”. Một điều tra viên chia sẻ với tờ Bán Nguyệt Đàm rằng cơ quan chức năng thiếu cơ sở pháp lý để điều tra hay xử phạt những người chỉ đơn thuần đăng tải lý lịch của các quan chức lên mạng xã hội. Khi các cơ quan quản lý ra lệnh đóng một số trương mục WeChat vì bị cho là đã vi phạm quy định, thì ngay sau đó người ta chỉ cần chuyển sang những diễn đàn khác như Douyin chẳng hạn, và sự việc cứ tiếp tục thiên biến vạn biến và cho dù đảng có ba đầu sáu tay thì cho đến nay vẫn phải chịu thua.
VH
