Mùa hè năm nay, cả khu vực châu Âu phải trải qua đợt nắng nóng kỷ lục. Sự kiện này không chỉ mang lại những bất tiện trong cuộc sống của người dân mà còn gây nhiều thiệt hại cho nền kinh tế của châu lục.
Theo các nhà phân tích, kinh tế châu Âu đang phải chịu áp lực ngày càng lớn do tình trạng khí hậu nóng lên. Khi đợt nắng nóng kỷ lục tiếp tục lan rộng khắp châu lục, càng ngày càng có thêm nhiều doanh nghiệp phải gánh chịu những thiệt hại về kinh tế.
Một số nhà sản xuất rượu vang Riesling ở quanh khu vực sông Rhine thuộc miền tây nước Đức nói rằng các đợt nắng nóng hiện nay đang đe dọa vụ mùa nho và làm tăng chi phí sản xuất cho mùa hái nho năm nay. Người ta dự báo sản lượng rượu vang mùa này sẽ giảm do lượng mưa thấp, và vụ thu hoạch sẽ bắt đầu sớm hơn một tuần so với kế hoạch do nắng nóng khiến nho chín sớm. Bên cạnh đó, những chi phí khác cũng gia tăng do mực nước sông Rhine – tuyến đường huyết mạch cho hoạt động vận chuyển hàng hóa ở vùng Trung Âu – xuống thấp làm đẩy giá cước vận chuyển lên cao; đồng thời, các nhà sản xuất rượu vang trong khu vực có thể sẽ phải điều chỉnh hệ thống tưới nước để ứng phó với nắng nóng.
Theo Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S), tháng 6 năm nay, nhiệt độ không khí tại Tây Âu cao hơn khoảng 3 độ C so với mức trung bình của giai đoạn 1991-2020. EuroMOMO, hệ thống giám sát tỷ lệ tử vong của châu Âu, cho biết đã ghi nhận hơn 10,000 ca tử vong nhiều hơn mức trung bình trong đợt nắng nóng vào cuối tháng 6 vừa qua.
Cơ quan Môi trường Châu Âu (EEA) nhận định rằng, là châu lục có tốc độ nóng lên nhanh nhất thế giới, châu Âu đang đối mặt với viễn cảnh các đợt nắng nóng sẽ diễn ra thường xuyên và gay gắt hơn trong tương lai. Cơ quan EEA cũng dự báo tình trạng nắng nóng gay gắt, hạn hán và cháy rừng sẽ trở nên tồi tệ hơn ngay cả trong các dự đoán được cho là tương đối lạc quan.
Ảnh hưởng đến kinh tế
Bên cạnh những tác động đến sức khỏe, nhiệt độ tăng cao còn là tin xấu đối với nền kinh tế. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), các hiện tượng thời tiết gay gắt như sóng nhiệt và hạn hán có thể làm giảm từ 0.1 đến 0.2 điểm phần trăm (percentage point) tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm. Riêng các đợt sóng nhiệt và hạn hán đặc biệt nghiêm trọng có thể khiến mức tăng trưởng sụt giảm theo thứ tự tương ứng là 0.5 và 1 điểm phần trăm.
Đối với khu vực đồng Euro, nơi đã phải đối mặt với nhiều cú sốc kinh tế trong những năm gần đây, bất kỳ trở ngại nào thêm nữa đối với tiến trình phục hồi kinh tế đều là điều không ai mong muốn, và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng đang lưu tâm đến vấn đề này. Đầu năm nay, ngân hàng trung ương này đã tổ chức hội nghị đầu tiên về khí hậu, thiên nhiên và chính sách tiền tệ, trong đó nhấn mạnh những rủi ro mà biến đổi khí hậu có thể gây ra đối với sản lượng kinh tế.
Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng dường như ECB vẫn chưa tính đến đầy đủ tác động của biến đổi khí hậu trong các dự báo của họ.
Giá thực phẩm, vốn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà hoạch định chính sách tiền tệ do tác động mạnh mẽ của lĩnh vực này đối với người tiêu dùng, đặc biệt nhạy cảm với các đợt nắng nóng. Theo tổ chức nghiên cứu kinh tế Oxford Economics, thời tiết khắc nghiệt trong mùa hè năm nay sẽ là yếu tố tác động mạnh hơn đến tình trạng lạm phát giá thực phẩm tại khu vực đồng Euro vào năm tới so với cuộc xung đột tại Iran, vốn đã đẩy giá phân bón tăng cao.
Dọc theo sông Rhine, những tác động về mặt kinh tế đã bắt đầu lan rộng ra ngoài lĩnh vực sản xuất rượu vang. Vào giữa tháng 7, mực nước tại Kaub, trạm đo lường mực nước rất quan trọng nằm ở đoạn nông thuộc hạ lưu của khu vực trồng nho, đã giảm xuống dưới mức 50 cm (tương đương gần 20 inches).
Theo phân tích của Deutsche Bank, điều này đồng nghĩa với việc một tàu chở hàng thông thường chỉ có thể đi qua nếu lượng hàng hóa trên tàu không vượt quá 20% trọng tải của tàu, điều này có nghĩa là chi phí vận chuyển sẽ phải thu thêm các khoản phụ phí khác. Nếu mực nước xuống dưới mức 40 cm (khoảng 16 inches), hoạt động vận tải hàng hóa thường sẽ bị đình chỉ.
Công ty sản xuất hóa chất BASF của Đức, có trụ sở bên bờ sông Rhine tại Ludwigshafen, cho biết mặc dù tình hình hiện tại vẫn trong tầm kiểm soát, nhưng họ cần huy động nhiều tàu hơn mức bình thường để vận chuyển hàng hóa do các tàu không thể chở hàng ở mức trọng tải tối đa.
Ảnh hưởng đến năng suất lao động
Các đợt nắng nóng cũng được dự báo sẽ gây ảnh hưởng đáng kể đến năng suất lao động. Tại Barcelona, một số người làm việc ngoài trời đã bắt đầu phải đeo thiết bị theo dõi nhiệt độ cơ thể và có thể được phép ngưng làm việc nếu thiết bị phát hiện nguy cơ khi nhiệt độ cơ thể tăng lên quá cao.
Theo ông Robert Marks, chuyên gia kinh tế hàng đầu về khí hậu tại Oxford Economics, đợt nắng nóng kéo dài bốn ngày tấn công Tây Âu vào tuần lễ cuối cùng của tháng 6 có thể đã làm giảm 2 điểm phần trăm tốc độ tăng trưởng năng suất lao động trong quý 2.
Theo công ty bảo hiểm Allianz của Đức, châu Âu đặc biệt dễ bị tổn thương trước tình trạng nắng nóng gay gắt do đặc điểm nhà ở được xây dựng để giữ nhiệt, mật độ đô thị cao và dân số đang lão hóa nhanh chóng. Cũng theo Allianz, chỉ có 19% các tòa nhà tại đây được trang bị hệ thống điều hòa không khí, so với con số khoảng 90% tại Hoa Kỳ.
Việc thích ứng với điều kiện khí hậu nóng hơn có nguy cơ tạo thêm gánh nặng lớn cho các doanh nghiệp và ngân sách chính phủ trong những năm tới. Tuy nhiên, một số kinh tế gia nói rằng các đợt nắng nóng bất thường trong vài năm gần đây là lời cảnh tỉnh và các chính phủ tại châu Âu cần phải đẩy mạnh thêm đầu tư và đưa ra những chính sách mới để bắt kịp với tình trạng nắng nóng xảy ra thường xuyên hơn ở châu lục này. Các văn phòng không có máy điều hòa không khí có nhiều khả năng sẽ bị sụt giảm hiệu suất làm việc.
Ảnh hưởng đến du lịch
Những mùa hè nóng bức hơn cũng có thể khiến người dân châu Âu thay đổi thói quen du lịch sang những nơi mát mẻ hơn trong tương lai, chuyển hướng từ các chuyến đi truyền thống đến vùng Địa Trung Hải sang khu vực Biển Bắc hoặc vùng Baltic.
Tuy nhiên, khi nhiệt độ tăng cao, ngay cả ngành du lịch ở Bắc Âu cũng có thể gặp khó khăn. Riêng tại khu vực sản xuất rượu nho Ruedesheim am Rhein nói tới ở trên, nằm cách Frankfurt khoảng một giờ lái xe, người ta ghi nhận lượng du khách đến thăm các hầm rượu vang đã giảm trong đợt nắng nóng vừa qua. Thậm chí những du khách ghé thăm cũng có xu hướng uống ít rượu vang hơn thường lệ. Thay vào đó, họ uống nước nhiều hơn. Lý do: nắng nóng khiến khát nước hơn.
VH
