Rodeo Bull Riding

Rodeo, vào thời sơ khai từ thế kỷ XVI, vốn không phải là một môn thể thao mà chỉ là một phần trong công việc chăn nuôi gia súc của những vùng chịu ảnh hưởng văn hóa Tây Ban Nha ở miền Tây Hoa Kỳ. Khởi đầu chỉ là những cuộc đua ngựa và thi quăng dây bắt bò giữa các chàng cao bồi ở các trang trại, đặc biệt là tại Texas và California. Qua thời gian, trò chơi trở nên phổ biến và được tổ chức quy mô hơn. Khi Hiệp hội Cowboy Rodeo ra đời, chương trình được bổ sung thêm nhiều tiết mục phụ diễn hấp dẫn như: Thi cưỡi trừu dành cho thiếu nhi và thi cưỡi ngựa nữ, khéo và nhanh, thu hút đông đảo người hâm mộ..

Rodeo truyền thống gồm cưỡi ngựa, quăng dây bắt bò, rồi phóng xuống trói gô 4 chân bò trong nháy mắt. Còn Bull Riding, môn tôi được xem vào tháng 6 vừa rồi, chỉ là một phần trong tổng thể Rodeo.

Không khí mùa hè và lễ hội Rodeo

Ở Bắc bán cầu, ngày Hạ Chí (summer solstice) rơi vào khoảng 20-22 tháng 6, là ngày dài nhất trong năm đối với 88% dân số nơi đây. Lợi dụng khoảng thời gian tràn ngập ánh sáng này, người phương Tây thường tổ chức các lễ hội ngoài trời, trong đó có Bull Riding.

Năm nay, lần đầu tiên tôi sang tiểu bang Maryland cùng vài người bạn chụp ảnh để xem cuộc thi cưỡi bò, một môn thể thao truyền thống lâu đời, vừa ly kỳ vừa đầy nguy hiểm, được cổ vũ bởi hàng nghìn khán giả, đa phần là thanh thiếu niên ăn mặc giản dị, đậm chất thôn dã.

Rodeo thường bắt đầu lúc 7:00 PM và kết thúc khoảng 9:30 PM. Đấu trường là một khu đất rào chắn kiên cố, rộng khoảng 20m x 50m. Hai bên là khán đài gỗ, một đầu là khu chuồng nhốt bò, đầu còn lại dành cho các màn phụ diễn.

Trang bị của các đấu sĩ cưỡi bò

Bull rope: dây buộc quanh thân bò ngay sau hai chân trước, làm bằng nylon và da, có phủ nhựa thông để tăng độ bám.

Chaps: miếng che chân bằng da, vừa trang trí vừa bảo vệ khỏi sừng và móng bò.

Găng tay: chỉ dùng một chiếc, có thể bôi nhựa thông để nắm giữ dây chắc hơn.

Mũ cao bồi hoặc mũ bảo hộ: giúp giữ thăng bằng và bảo vệ đầu.

Boots có cựa (spur): giúp giữ thăng bằng và kích thích bò.

Áo gilet: bảo vệ phần ngực.

Dây buộc phía sau bò: buộc sát tinh hoàn để tạo cảm giác khó chịu khiến bò đá mạnh hơn.

Luật thi

Đấu sĩ cưỡi bò bị loại nếu:

– Tay giữ bull rope bị tuột.

– Tay còn lại chạm vào bò, vào dây hoặc chính cơ thể mình.

– Rơi khỏi lưng bò và chạm đất.

Trước khi thi, bò được đưa vào chuồng hẹp để không xoay trở được. Đấu sĩ leo lên, tìm tư thế ổn định và nắm chặt bull rope.

Khi cửa mở, bò lao ra với những cú nhảy, đá, xoay, vặn mình dữ dội để hất người cưỡi. Đấu sĩ phải trụ được 8 giây, nghe thì ngắn, nhưng với họ đó là ranh giới giữa sinh và tử.

Một đấu sĩ cưỡi bò từng nói:

“Tôi thật sự đam mê môn cưỡi bò. Chinh phục một con vật lực lưỡng như thế chỉ bằng đôi chân và sự khéo léo của mình là một cảm giác tuyệt vời”.

Bò được chọn thường là bò đực nặng từ 1,500 lbs trở lên, rất khỏe và hung hãn.

Trong đấu trường còn có chú hề Rodeo, người luôn theo sát để cứu giúp các đấu sĩ khi cần thiết.

Đôi khi, trong tình huống nguy cấp, đấu sĩ phải nhanh chóng nhảy ra khỏi hàng rào, còn những người hỗ trợ sẽ cố gắng đánh lạc hướng bò để bảo đảm an toàn.

Chấm điểm và kết luận

Người thắng được chấm điểm dựa trên sự kết hợp giữa tài điều khiển của họ và độ khó mà con bò thể hiện. Thông thường, mỗi giám khảo sẽ chấm cả người và bò từ 0 đến 50 điểm; tổng số điểm cao chứng tỏ sự điêu luyện, bản lĩnh của người cưỡi và sự “hợp tác” quyết liệt từ chú bò. Điểm trên 80 là xuất sắc, hiếm ai đạt tới 90 hoặc 100.

Dù Rodeo có nhiều người hâm mộ, mang lại màu sắc văn hóa và kinh tế, nhưng cũng có những ý kiến chỉ trích về việc khai thác động vật để giải trí. Hiệp hội Cao bồi Rodeo đã phải ngồi lại với Hiệp hội Nhân đạo Hoa Kỳ để đưa ra các quy định bảo vệ quyền lợi động vật.

So với đấu bò ở Tây Ban Nha, tương lai của những lễ hội truyền thống này sẽ ra sao? Chúng ta cùng chờ xem!

TPN