Thế rồi Nga Sô đem quân đi chiếm Ukraine cõng theo đầy đủ xe tăng, hỏa tiễn, binh lính rầm rộ hầu san phẳng nước láng giềng. Trận chiến được sửa soạn quy mô như Thế Chiến II dù đây chỉ một cường quốc rắp tâm đè nát một quốc gia nhược tiểu. Âu châu cũng như Hoa Kỳ còn đứng ngoài để tránh cuộc chiến tranh thế giới thứ III. Nhìn cung cách ông Putin ra tay, bá tánh chưa mấy người hiểu tại sao ông ấy lại làm như thế.

Ðúng ngày 1 Tháng Tư, dư luận và mạng xã hội tiếng Việt chấn động bởi video một nam sinh 16 tuổi (trường phổ thông trung học chuyên Amsterdam, Hà Nội) lao mình từ tầng 28 căn chung cư xuống đường, trước mắt người bố gào thét tuyệt vọng mà không làm sao cứu được con mình. Nguyên nhân, theo thư để lại, đứa trẻ viết rằng nó “đã quá mỏi mệt,” “đã nghĩ đến việc này từ rất lâu.” Người lớn vẫn cố né tránh thực tế bằng cách bào chữa rằng trong thư đứa trẻ không hề nhắc tới áp lực học tập. Nhưng một đứa trẻ trai sống trong gia đình kinh tế khá giả, không cần giúp cha mẹ kiếm tiền, không chơi games, không nghe nhạc (nó yêu thích,) học trường chuyên, ngồi bàn học đến 3:30 am dưới sự giám sát kè kè của ông bố thì cái “mệt mỏi” “từ rất lâu” của nó từ đâu đến?

Sự việc thương tâm chưa kịp vơi thì ngày 4 Tháng Tư, một nam sinh khác sống cùng gia đình tại chung cư The Vesta (Hà Nội) nhảy lầu tự tử từ tầng 18 xuống đất tử vong. Một cư dân ở gần cho biết đã nhìn thấy nạn nhân chạy lên tầng 18 nhảy xuống. Nhiều người đang sống ở Việt Nam cho rằng chính tình trạng trẻ em ở Việt Nam bị đánh cắp tuổi thơ, chỉ biết cắm đầu học, không có thời gian nghỉ ngơi, không có thời gian vui chơi, đã tạo áp lực lên học sinh, mà cái gọi là “trường chuyên,” “lớp chọn” chương trình càng nặng nề hơn theo kiểu “luyện gà chọi đi thi.”

Xem thêm:   những nét độc đáo của Ukraine

Thật sự, có được bao nhiêu học sinh sau khi ra khỏi “trường luyện gà chọi” thì trở thành nhân tài sáng tạo ra sản phẩm gì đó phục vụ lợi ích xã hội? Tôi chưa thấy có thống kê nào hết nên tôi cho rằng ngoài tấm bằng để cha mẹ đứa trẻ “hãnh diện” thì không học sinh nào trở thành nhà sáng tạo theo kiểu các ông Tim Berners Lee hay Steve Jobs. Các bậc phụ huynh “mê tín” trường chuyên dù không biết trường chuyên thì phẩm chất giáo dục như thế nào, miễn có chữ “chuyên” để cha mẹ khoe với mọi người “Con tôi giỏi hơn con ông/bà.” Tuy nhiên, qua vụ việc đau lòng ở trên làm cho tôi tình cờ khám phá ra trình độ ngôn ngữ tiếng Việt của trường chuyên rất là không chuyên (nếu không muốn nói là dở tệ) khi họ dùng chữ “Kính Viếng” trên vòng hoa tang cho học trò vị thành niên của họ, mà không biết dùng chữ “Vô Cùng Thương Tiếc” hoặc “Thành Thật Chia Buồn Cùng Quý Quyến.”

nguồn: walesonline.co.uk

Ở Mỹ có “mê tín” trường “chuyên” không? Xin thưa rằng có. Mỗi kỳ bầu cử, để thêm phần “nặng ký,” có những ứng viên thường liệt kê trong bản tóm tắt tiểu sử vài câu hàm ý nhấn mạnh rằng họ đã từng học/ tốt nghiệp tại trường Yale hoặc Harvard như một loại chứng nhận xuất thân danh giá. Và khi so sánh giữa ứng viên này với ứng viên kia, các hãng truyền thông thường có nhận xét xem thường ứng viên nào không xuất thân từ Yale hoặc Harvard là yếu thế hơn đối thủ chính trị của họ.

Năm 2011, dư luận nước Mỹ dậy sóng khi bà Amy Chua – giáo sư tại Yale Law School cho ra mắt cuốn tự truyện về cách bà nuôi dạy hai con gái, tựa đề “Battle Hymn Of The Tiger Mother” với hàng loạt quy tắc độc tài, độc đoán không khác mấy kiểu “luyện gà chọi” ở Việt Nam, và bà tự hào rằng hai con gái bà xuất sắc, đạt thành tích cao trong trường học. Rất nhiều người Mỹ phản đối và cũng có nhiều người ủng hộ cách dạy con của bà Amy Chua. Tôi là đứa luôn ghét nghe tiếng đờn piano, càng ghét hơn âm thanh của violin và mandolin nên tôi thật sự không hiểu nổi bà Amy Chua bắt buộc con bà chỉ chơi đờn piano hoặc violin, thậm chí không chơi bất cứ nhạc cụ nào cũng không được, mà phải chơi piano hoặc violin mỗi ngày, mỗi lần liên tục 3 giờ đồng hồ với những bài nhạc khó để làm gì ??? Hơn 10 năm trôi qua, hai con gái bà Amy Chua có trở thành thiên tài gì không? Có trở thành ca sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ biểu diễn đờn piano hoặc violin không? Xin thưa rằng không, họ chỉ là hai cá nhân bình thường và không nghe ai nhắc tới tên hai con gái bà dù bà Amy Chua rất nổi tiếng. Vậy bà Amy Chua biến tuổi thơ con gái bà thành địa ngục để làm gì? Chỉ là để thỏa mãn cái tôi của bà mà thôi.

Xem thêm:   Cây không nên trồng

Không có gì ngạc nhiên khi ở tiểu bang Atlanta các trường học thường tổ chức đám tang giả nhằm ngăn ngừa những trường hợp học sinh tự tử vì áp lực học tập và những áp lực khác trong cuộc sống. Không ít học sinh công khai thú nhận họ đã từng có ý định tự tử. May mắn hơn học sinh Việt Nam, thông qua hoạt động tổ chức đám tang giả, nhân viên xã hội đã giúp cho học sinh của trường hiểu hơn về giá trị bản thân.

Irpin, Ukraine vào ngày 3/3/2022 . nguồn: ảnh Chris McGrath / Getty Images

Ở Little Sài Gòn (quận Cam) tôi biết có những gia đình gốc Việt cũng “mê tín” tấm bằng kỹ sư, bác sĩ, luật sư mà không cần biết con cháu mình có năng khiếu với các ngành nghề đó hay không. Khi đứa trẻ không chịu học theo ý người lớn thì họ mạ lỵ, mai mỉa đủ kiểu. Năm ngoái, nhân viên công ty vệ sinh đình công, ông bạn tôi rất hể hả khi thiên hạ lâu nay mai mỉa con ổng (không chịu học lên cao) nay chính họ bị “xuống giá” trước ông lái xe đổ rác. Ngược lại, cũng có người “mê tín” việc “học” của con cái tới mức độ không dạy con làm bất cứ việc gì tự phục vụ bản thân, khiến đứa trẻ tuy lớn xác nhưng lại “thiểu năng.”

Trang Amazon đang bán cuốn sách tựa đề “Don’t confuse schooling with education. I didn’t go to Harvard but the people that work for me did.” (Ðừng nhầm lẫn việc đi học với giáo dục. Tôi không học ở Harvard nhưng những người làm việc cho tôi đã học ở Harvard. Giá $4.96) của tỷ phú Elon Musk. Hẳn ông tỷ phú thích tự do này biết rõ có quá nhiều người Mỹ “mê tín” trường Harvard, “mê tín” những tấm bằng “danh giá,” và nhà sáng tạo tự đặt cho mình nhiệm vụ đập bỏ cái thành trì “mê tín” cho lớp trẻ được tự do.

Xem thêm:   Arles & dấu chân Van Gogh

Tôi không phủ nhận bằng cấp và những kiến thức trong trường học. Nó cũng như những viên gạch thô cho chúng ta xây nền móng tòa lâu đài, còn phần trên, kiểu dáng lâu đài phải do chính ta sáng tạo “độc bản” thì công trình đó mới có giá trị. Gò ép trái banh vô cái khung vuông thì một trong hai cái sẽ bị hư hại, hoặc cả hai đều bị hư hại, tổn thất, như hai vụ việc đau lòng phần thượng dẫn. Tôi cho rằng, đứa trẻ được học nghề nó thích, lớn lên được kiếm tiền bằng việc nó thích làm, được sáng tạo điều nó muốn, đó là hạnh phúc lớn nhứt mà cha mẹ có thể cho con mình. Ðược sống trong một xã hội tự do chọn nghề mình thích vì mình có khả năng, có tài năng thiên bẩm về nghề nghiệp đó (chớ không phải nghề chọn người qua lý lịch) thì mới thật sự là người hạnh phúc.

TPT