Chuyện Trịnh Công Sơn yêu hoa khó cãi vào đâu được. Ông nhìn hòn đá rớt xuống cành mai, và thấy rụng cánh hoa mai gầy. Giữa Mưa Hồng, ông vẽ đường phượng bay mù không lối vào, hàng cây lá xanh gần với nhau. Khi Tuổi Đá Buồn, lòng ông dõi theo đóa hoa hồng, từ lúc cài lên tóc mây cho tới khi tàn hôn trên môi, để rồi vùi quên trong tay. Quỳnh hương cho ông thiền định: Giọt mưa lặng lẽ trên nụ quỳnh, quỳnh hương một đóa tỏa hương thầm, vườn đêm xao xuyến. Đóa Hoa Vô Thường sao có thể quên sen. Sen hồng một độ… Sen buồn một mình…
Tôi cũng yêu hoa, và thích những loại hoa Trịnh Công Sơn từng lưu luyến. Khi ngắm hoa, tôi thường mường tượng cách hoa thở trong nhạc ông, thấy hoa lung linh hơn, có hồn hơn. Riêng Hoa Vàng Mấy Độ, chỉ nghe ông kể em đến bên đời, hoa vàng rực rỡ mà không thấy nói hoa ấy hoa gì. Hoặc vì em đẹp quá, Trịnh Công Sơn sững sờ, mãi lo nhìn em, không để ý hoa. Hoặc hoa ấy không đủ Phật như sen, thanh như mai, quý như quỳnh, thân như phượng nên ông không thèm nhắc…
Cái gì nói lưng chừng thì hay khiến người ta tưởng tượng, tôi cứ thắc mắc hoài, hoa vàng một đóa ấy là hoa gì… Hoa vàng nào đã cho ông một thoáng hương bay bên trời phố hạ? Cúc hay lan? Hướng dương hay hoàng điệp? Dã quỳ hay đại đoá? Cũng có thể chẳng là hoa nào cả trong những loài hoa vừa kể. Có thể chỉ là một đóa hoa đồng cỏ nội vô danh tánh, không mùi thơm. Thoáng hương ấy không bay ra từ hoa mà từ tim.
Chúng tôi trốn phố về quê. Đường làng cuối hè vắng hoe. Lúa mì đã qua mùa gặt, rạ trơ, rơm cuộn. Hướng dương bị nắng thiêu đen thui, gục đầu chịu trận. Cánh đồng bắp khan nước vỏ vàng khô khõ. Vài con bò nằm ườn. Vài con chim chao đảo. Con nào cũng vàng. Màu vàng chạy thẳng. Màu vàng chạy vòng. Màu vàng chìm xuống. Màu vàng bay lên. Màu vàng nhuộm bụi trần ai. Nó làm mí mắt sụp xuống nhưng tôi không dám nhắm lại vì người cầm lái bên cạnh chắc chắn sẽ ngủ gật theo. Tìm chuyện nói cho đỡ buồn ngủ… Thời ấy, Sài gòn làm gì có hoa kim tước nhỉ… Thủy tiên màu vàng nhưng chỉ có ở miền Bắc, mùa Tết…
Mùa hè nóng mấy rồi cũng qua. Cuối tháng chín, ngày dần ngắn lại nhưng vườn cây ăn trái của Dominique Bardin vẫn kịp đón chúng tôi trước tịch dương. Chị nổi tiếng khắp vùng Var (miền Nam nước Pháp) nhờ tài trồng hoa quả nhiệt đới.
Tôi nhớ Ka. Những ngày mới ở Brazil về, Ka ưa nhắc món đu đủ chín cây xay nhuyễn với kem vanilla, thêm sữa đặc và nước đá. Brazil, xứ sở thần tiên của đu đủ đã cho Ka thói quen ăn món milkshake khoái khẩu này. Nó khiến Ka thèm muốn chết khi trở về Pháp. Ka than mùa đông ở Pháp chán ốm người, quanh đi quẩn lại chỉ có táo, lê vô vị. Vừa kịp khiến tôi chưa ăn đã thèm món đu đủ đá bào thì Ka bỏ đi. Từ đó, như hoa vàng mấy độ của Trịnh Công Sơn, tôi bị màu đu đủ chín ám ảnh mỗi lần nghĩ đến Ka. Và chỉ biết tưởng tượng hương vị món milkshake màu cam qua xuýt xoa trên môi Ka nhung nhớ.
Dominique dẫn chúng tôi đi xem vườn xoài trước tiên. Xong qua thăm chuối và đu đủ. Mười năm trước, chẳng ai ngờ những loại cây nhiệt đới này có thể mọc lên và sống nổi trên đất Pháp. «Khí hậu thay đổi khốc liệt và nhanh chóng không thua công nghệ thông tin!», Dominique nói. «Vì vậy, phải thích ứng để sinh tồn. Miền Nam nước Pháp không còn đủ mát lạnh cho lê, táo nữa». Chị trồng khơi khơi ngoài trời chứ không cần nhốt cây trong nhà úm (greenhouse). Trồng không cần thúc bón bằng phân hóa học, chỉ dùng phân tự ủ, thế mà hoa quả cứ nảy nở mơn mởn. Sáng sáng, chị hái trái cây, mở cửa vườn đón khách. Một kí lô đu đủ xanh, chị bán có 5 €. Trái lăn thẳng từ cây vào giỏ khách hàng. Chị khoe chị có tới 25 loại chuối khác nhau, đến từ Trung Mỹ, Châu Phi, và các nước Châu Á như Việt Nam, Ấn Độ … Khi chị vẫn còn đương hãnh diện chỉ trỏ mấy bắp hoa chuối tím rịm ú nu ú nần thì tôi nhìn thấy màu đu đủ chín.
Ka cũng là người đã nói với tôi về âm thanh trắng. Thứ âm thanh ngỡ như siêu thực nhưng mà có thực. Thứ âm thanh mang mãnh lực tiếng hát loài ngư nữ, dẫn dụ người nghe vào huyễn mộng, nơi những giấc mơ xảy ra đúng như ý muốn. Nơi ấy, Ka sẽ có một ly milkshake đu đủ chín cây xay nhuyễn với vanilla, sữa đặc và đá bào dù đang run cầm cập giữa mùa đông Bắc Pháp. Nơi ấy, tôi sẽ được toại lòng gặp lại bao người muôn năm cũ …
Chợ phiên nhỏ nhưng họp sớm. Một quầy cà phê, một quầy thịt sống, một quầy cá tươi, một quầy phó mát, đôi ba quầy hoa quả… Khác hẳn hoa quả đều tăm tắp như đúc khuôn ở siêu thị, trái cây và rau củ nơi đây chẳng anh nào giống anh nào. Phình xẹp, lồi lõm, cong quẹo tự nhiên tuỳ thích. Tôi cầm một quả cà chua to bằng quả bưởi ta lên ướm, nửa ký lô chứ không đùa. Dưa lưới quả lớn, quả vừa, quả bé chen chúc nhau. Lạ lùng ở chỗ, có quả to gấp rưỡi quả khác nằm phây phây bên quả bé tí teo mà người bán chẳng buồn tăng tiền quả lớn, người mua không màng mặc cả quả bé. Quả nào cũng chín nứt cuống, mùi thơm bay ngan ngát. Dân làng và cả du khách như chúng tôi chọn hạnh phúc xong thì xếp hàng chờ trả tiền. Hàng dài thậm thượt nhưng cô chủ cứ ung dung tự tại, chẳng chút vội vàng. Có người chỉ mua vài quả mận vẫn được cô niềm nở tiếp chuyện cà kê dê ngỗng.
Vì không có sẵn nhiều tiền mặt, tôi chỉ dám xúc hai xuổng lạc và chọn lấy một quả dưa. Càng nhích gần đến đích, tôi càng chú ý cái xô bên cạnh cô chủ. Xô nước ấy cặm vài bó hoa lạ mắt, cao thấp lổn nhổn, hẳn là cây nhà lá vườn. Giữa xanh đỏ tím hồng chúm chím, đoá hoa vàng duy nhất nở tung. Hoa to cỡ bằng bàn tay xòe, cánh chiu chít bung tỏa, vừa mềm vừa căng, y như đầu con gà chọi đang hăng cuộc đá. Tôi muốn biết tên đóa hoa vàng này. Nhích thêm một bước, tôi kiễng chân cố nhìn xem trên thẻ ghi gì. Nhưng tấm thẻ quay hướng khác, chỉ thấy được chữ cái cuối cùng là R. Một người khách vừa rời đi, thêm một bước nữa, tôi sắp tìm ra tên đóa hoa vàng rực rỡ này rồi. Kiên nhẫn, kiên nhẫn. Cuối cùng cũng đến lượt, chưa kịp hồ hởi thì chuyện như đùa, con gà từ cái lồng của người bán gà vịt bên cạnh xổng chuồng, bay quýnh quáng lên quầy hoa quả, đạp cái xô đổ nhào. Cô hàng hoa túm lấy cổ con gà, bước qua trả cho hàng xóm, xong quay về, nhặt nhạnh hoa lá.
Chân tôi bắt đầu mỏi mà cô vẫn cứ thong thả như không nên sẵn đứng ngay đấy, tôi thò tay giúp cô thu dọn. Thứ tôi nhặt đầu tiên là tấm thẻ. Cảm giác hăm hở quay trở lại, cuối cùng, cũng sắp biết được rồi… Tôi thích thú, miệng hỏi: «Hoa này tên gì nhỉ?», tay lật thẻ. Cô bật cười khi chứng kiến vẻ mặt của tôi khi tôi đọc xong tấm thẻ. Vỏn vẹn một chữ: Fleur (Hoa). Xuống dòng, 5€.
Bao nhiêu bước chân cố chấp! Bao nhiêu năm bận tâm hoa vàng một đoá của Trịnh Công Sơn là hoa gì… Khanh khách một tiếng cười, âm thanh trắng tan, tôi tỉnh mộng. Hoa là hoa. Hoa gì biết để mà chi! Đường trần em đi hoa vàng mấy độ, những đường cỏ lá, từng giọt sương thu, yêu em thật thà… há chẳng quá đủ?
HQ
