Điệu chèo Viking

World Cup 2026 đã qua, nhưng dư âm của nó vẫn còn vang vọng quanh đây. Một trong những hình ảnh đáng nhớ và gây ấn tượng nhất của giải túc cầu quốc tế lần này là màn chèo thuyền Viking của các cổ động viên cho đội Na-Uy. Nhiều người nghĩ đây chỉ là một cử chỉ bộc phát một cách vô tình, nhưng thật ra nó là sáng kiến của một người Na-Uy sau nhiều năm nghiền ngẫm, nghiên cứu và thử nghiệm.

Đội tuyển Na-Uy trong trang phục Viking, chuẩn bị cho chuyến “hải hành” sang Mỹ Châu tham dự World Cup 2026. (David Yarrow/X)

Tên anh ta là Ole Frøystad, một giáo viên tiểu học tại Sunnmøre, nằm ở vùng biển phía Tây của Na-Uy. Theo lời kể của Ole, anh đã ấp ủ ý tưởng tạo ra một màn cổ động cho đội tuyển Na-Uy từ mười năm trước, khi thấy màn cổ vũ “Thunder Clap” (Sấm Vỗ) cho đội tuyển Iceland tại giải Euro 2016. Anh lấy nguồn cảm hứng từ một lời hiệu triệu cho đội chèo thuyền Rosenberg BK. Các cổ động viên này hay hô hào “Ro! Sen! Berg!” để phấn khích gà nhà. Khi nghe câu hô này, Ole kể rằng một tia sáng chợt loé ra trong đầu anh, và từ đó anh đã phát minh ra “Điệu chèo Viking” của mình.

Ole Froystad, biệt danh “Mr. Row Row”. (Instagram @mrrowrow)

Frøystad nói âm thanh của hàng ngàn người hô lên chữ “Ro!” khi ấy đã gây ấn tượng cực mạnh; nó ám ảnh anh qua nhiều năm. Đến khi Na-Uy đứng trước cơ hội có thể lọt vào World Cup 2026 — lần đầu tiên kể từ WC 1998, Ole nghĩ đã đến lúc đội tuyển quốc gia cần phải có một màn hô hiệu thật hay ho và hào hứng. Anh đặt ra bốn tiêu chí mà câu hô này phải đạt được: Dễ nhớ, dễ nói, dễ hô; chỉ có một từ duy nhất; cần có động tác đi kèm; phải gắn liền với văn hoá và lịch sử Na-Uy.

Đội tuyển Na-Uy sau trận thắng Brasil trên sân Metlife, New Jersey/New York. (FIFA)

Trong một khoảnh khắc mà Froystad gọi là “bóng đèn bật sáng trong đầu”, anh chợt phát hiện một sự trùng hợp thú vị: âm “Ro” trong “Rosenberg”, khi đứng một mình trong tiếng Na-Uy còn có nghĩa là “chèo” (tiếng Anh viết là “row”). Anh liền liên tưởng đến việc chèo thuyền, vốn là một phần văn hoá và văn minh của người Viking. Như ta biết, các sắc dân Scandinavian – ngày nay sinh sống tại ba quốc gia Bắc Âu là Na-Uy, Thuỵ-Điển và Đan-Mạch – khi xưa từng có các đoàn chiến thuyền và chiến binh Viking tinh nhuệ, chuyên đi đánh chiếm các xứ lân bang từ Anh sang Pháp.

Một đội chèo nghiệp dư ở Hy-Lạp thử nghiệm chèo thuyền Viking khổ nhỏ. (guideofgreece.com)

Froystad bắt đầu hợp tác với Torstein Hamran, người chuyên môn đánh trống cổ võ tại các trận bóng của đội Na-Uy. Họ thử nghiệm nhiều công thức khác nhau, nhưng cuối cùng cả hai đều đồng ý rằng chỉ một chữ “Ro” thôi là đủ và dễ hô nhất cho khán giả. Còn về động tác thì Froystad chế ra cái màn vừa ngồi vừa kéo tay đẩy chân giống như đang chèo. Anh nói nó giống như lúc người Viking neo thuyền lớn và chèo thuyền nhỏ để cập bờ. (Về điểm này thì các nhà chuyên môn cho rằng không chính xác lắm, nhưng… “who cares?!”)

Tiền đạo Erling Haaland (giữa) ăn mừng cùng đội tuyển sau một trận thắng. (FIFA)

Tuy mang sắc thái cổ truyền, nhưng thực chất Điệu chèo Viking là một nghi thức cổ vũ bóng đá hiện đại gồm các bước sau đây: cổ động viên ngồi xổm hay thành hàng; mô phỏng động tác vừa chèo bằng hai tay vừa hô “Ro! Ro! Ro!” theo nhịp trống — 1, 2 “Ro!”, 1, 2 “Ro!”; tốc độ và cường độ từ từ tăng, đến phút cao trào thì mọi người cùng đứng bật dậy vỗ tay ăn mừng. So với Thunder Clap của Iceland thì vũ điệu này rắc rối hơn chút đỉnh, song nó vẫn đơn giản đủ để đám đông có thể vận động đúng nhịp; đặc điểm nổi bật là nó vừa vui tai vừa đẹp mắt.

Cổ động viên Na-Uy chèo điệu Viking tại Times Square, New York. (BBC)

Kể từ năm 2025, đội tuyển Na-Uy đi đánh ở đâu cũng đều thấy Ole và Torstein mang màn trống chèo này ra dẫn dắt và dạy cho khán giả. Các cầu thủ Na-Uy thấy vậy cũng bắt chước làm theo, tạo nên một trào lưu được dân chúng hưởng ứng. Tận dụng sức mạnh của mạng xã hội, Điệu chèo Viking bắt đầu lan toả rộng khắp qua Tiktok, Instagram và X (Twitter). Không chỉ người dân thường mà đến cả các nhà chính trị gia, hoàng gia cũng tham gia vào phong trào này. Nên khi Na-Uy lọt vào World Cup 2026, Điệu chèo Viking nghiễm nhiên trở thành bài cổ vũ chính thức cho đội tuyển nước nhà.

Nghị viện Na-Uy diễn tập điệu chèo Viking trong mùa World Cup. (H.M. Larsen/AFP)

Tại World Cup 2026, những cầu thủ nổi tiếng của Na-Uy như Erling Haaland, Martin Ødergaard đã mang Điệu chèo Viking đến với khán giả năm châu. Sau mỗi trận banh họ đều mang trống ra đánh để cổ động viên của họ có dịp hoan hô đội nhà — dù thua hay thắng. Trông người lại ngẫm đến ta, không biết đến bao giờ người Việt mới kiến tạo được cho mình một nghi thức cổ vũ bóng đá độc đáo, đâu ra đó, đậm sắc thái Việt Nam mà không phải hổ thẹn với tiền nhân. Hay phải đợi đến lúc Việt Nam vào được World Cup chăng?!