Sắp tới đây, ngày 21 tháng 5, đánh dấu tròn hai năm thi sĩ Tô Thùy Yên ra đi. Đi như đi lạc trong trời đất / Thủy tận sơn cùng xí xóa ta… Không đâu. Thơ Tô Thùy Yên như sấm động mưa sa sẽ ở mãi trong cõi đời này. Để tưởng niệm nhà thơ của chúng ta, xin mời đọc lại những bài thơ về thời chinh chiến mang mang và khi ngọn gió lạ thường thổi tới báo hiệu cuộc tồn vong của trời đất.

SAO KHUÊ

qua sông

 

Ðò nghẹn đoàn quân xa tiếp viện

Mưa lâu, trời mốc, buồn hôi xưa

Con đường đáo nhậm xa như nhớ

Chiều mập mờ xiêu lạc dáng cò

 

Quán chật xanh lên rừng lính ướt

Mặt bơ phờ dính gió bao la

Khí ẩm mù bay, mùi thuốc khét

Chuyện tình cờ nhúm ấm cây mưa

 

Vang lên những địa danh huyền hoặc

Mỗi địa danh nồng một xót xa

Giặc đánh lớn – mùa mưa đã tới

Mùa mưa như một trận mưa liền

 

Châu thổ mang mang trời nước sát

Hồn chừng hiu hắt nỗi không tên

Tiếp tế khó – đôi lần phải lục

Trên người bạn gục đạn mươi viên

 

Di tản khó – sâu dòi lúc nhúc

Trong vết thương người bạn nín rên

Người chết mấy ngày chưa lấy xác

Thây sình, mặt nát, lạch mương tanh

 

Sông cái nước men bờ sóng sánh

Cồn xa cây vướng sáng mơ màng

Áo quan phong quốc kỳ anh liệt

Niềm thiên thu đầm cỗ xe tang

 

Quê xa không tiện đường đưa tiễn

Nghĩa tận sơ sài, đám lạnh tanh

Thêm một chút gì như hối hả

Người thân chưa khóc ráo thâm tình

 

…Nao nao mường tượng bóng mình

Mịt mùng cõi tới, u minh tiếng rền

Xuống đò, đời đã bỏ quên

Một sông nước lớn trào lên mắt ngời.

 

Xem thêm:   Tomas Transtromer

ngọn gió lạ thường

sẽ thổi tới

 

Một ngày, ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Ngoài biển khơi, trên lục địa…

Sò hến, côn trùng cũng chẳng yên thân

 

Ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Quật ngã những bức tượng, xô sập những đền đài

Tiếng hú chạy dài suốt lịch sử

 

Ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Xé rách một kỷ nguyên, phân tán các dân tộc

Ðể mọi người câm lặng ăn năn

 

Ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Dựng dậy những hồn ma, dập vùi những kẻ sống

Chúng ta hiểu rằng mọi sự bắt đầu…

 

Ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Trên mỗi ly vuông của từng bộ thần kinh…

Không còn ai trốn chạy

 

Ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Sườn núi rát đỏ, đồng ruộng khô ran

Rồi mặt đất cũng vô danh như mặt biển

 

Ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Sa mạc cháy bùng lên vùng khói cát

Ðổ xuống trần gian và trí nhớ đời đời

 

Một ngày, một ngày

Ngọn gió lạ thường sẽ thổi tới

Thổi tới

 

Thi sĩ, ôi, hoàng tử bi thương

Hãy thốt giùm chúng ta lời nói chót

Như bài thai đố giữa hư không 

1968

 

anh hùng tận

 

Dựng súng trường, cởi nón sắt

Ðơn vị dừng quân trọn buổi chiều

Trọn buổi chiều, ta nhậu nhẹt

Mồi chẳng bao nhiêu rượu rất nhiều

Ðây ngã ba sông, làng sát nước

Xuồng ba lá đậu kế chân bàn

Trời mới tạnh mưa còn thấp ướt

Lục bình, mây mỏi chuyến lang thang

Mấy kẻ gặp nhau nào có hẹn

Nên gặp nhau không giấu nỗi mừng

Ta gạn dăm lời thơ tặng bạn

Dẫu từ lâu bỏ việc văn chương

Thiệt tình, tên bạn ta không nhớ

Nhưng mà trông mặt thấy quen quen

Hề chi, ta uống cho say đã

Nào có ra gì một cái tên

Tới đây toàn những tay hào sĩ

Sống chết không làm thắt ruột gan

Cũng không ai nhắc gì thân thế

Có vợ con mà như độc thân

Bạn hỏi thăm ta cho có lệ

Cuộc đời binh nghiệp. Ta cười bung:

Còn mười tháng nữa lên trung uý

Có thể ngày mai chửa biết chừng…

Mặt bạn, mặt ta còn trắng cả

Như mặt trời chiều mới tạnh mưa

Tiếng hò mời dzô, dzô tở mở

Muỗi thuỷ triều chừng cũng dạt ra

Phía phía rừng tràm xanh mịt mịt

Sông không bờ, trời cũng không chân

Người thuở trước tìm vàng khẩn đất

Tiêu xác thân, để lại oan hồn

Ngày nay, ta bạn đến đây nữa

Ðất thì không khẩn, vàng không tìm

Bạn nhủ ta: đừng hỏi khó

Uống mất ngon vì chuyện loạn tâm

Ta chắt cho nhau giọt rượu sót

Tưởng đời sót chút thiếu niên đây

Giờ cất quân, đưa tay bắt

Ước cõi âm còn gặp để say.