Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến 469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd., Garland, TX 75044
HỎI: Thưa chị Đài Thi, tôi đang làm việc ở nhà, năm nay tôi tự khai thuế không qua dịch vụ nữa, chị có thể giải thích giúp tôi làm cách nào để phân định rõ ràng giữa Personal Living Expenses (chi phí sinh hoạt gia đình) và Business Operating Expenses (chi phí vận hành kinh doanh) nhằm tối ưu số thuế phải nộp mà không bị coi là khai khống. Cảm ơn chị rất nhiều.
ĐÁP: Thưa anh, anh không nói rõ là công việc anh làm ở nhà là việc kinh doanh riêng của anh, hay là anh làm nhân viên cho một công ty nào đó và họ cho anh được đem việc về nhà làm. Kinh doanh riêng có nghĩa là anh tự làm riêng cho anh, tiền thu nhập khi có khi không, có khi nhận mẫu 1099-NEC, có khi không. Làm nhân viên có nghĩa là anh lãnh lương đều đặn và nhận được mẫu W-2 từ công ty.
Nếu anh làm việc kinh doanh riêng của anh thì anh được khấu trừ hầu như tất cả mọi chi phí kinh doanh, với điều kiện những chi phí này phải cần thiết (necessary) và thông thường (ordinary) có liên quan đến việc kinh doanh của anh. Ví dụ anh làm kiến trúc/thiết kế thì được khấu trừ các máy móc và dụng cụ hành nghề, đi dự các lớp hoặc buổi hội nghị trau dồi nghề nghiệp, một phần tiền nhà và điện nước cho căn phòng anh dành riêng 100% để làm việc ở nhà v.v. Các chi phí không liên quan chẳng hạn như nail supply, lợp mái nhà, tiền chợ búa v.v. thì chắc chắn không được khấu trừ, vì đây là chi phí sinh hoạt cá nhân, không liên quan đến việc kinh doanh.
Còn như nếu anh làm nhân viên cho công ty thì anh không được khấu trừ bất cứ chi phí nào, cho dù công ty muốn anh được đem việc sở về nhà làm và anh phải sắm sửa thêm một ít dụng cụ ở nhà để hoàn tất công việc của công ty.
HỎI: Tôi bị IRS thanh tra tax Audit, họ yêu cầu tôi cung cấp bank statements 3 năm trước. Dưới góc độ quyền lợi cá nhân, tôi có thể có quyền từ chối cung cấp nếu họ chưa có summons hoặc court order (Lệnh của tòa) không? Theo chị thì tôi nên làm sao để bảo vệ cho mình an toàn nhất và không phải dẫn đến đối đầu căng thẳng với họ. Cảm ơn chị Đài Thi.
ĐÁP: Xin thưa, cám ơn anh đã gửi một câu hỏi thật hay, để cho tôi có cơ hội giải thích thêm về quyền hành của Sở Thuế.
Sở Thuế không cần lệnh của tòa, vì họ đã được quốc hội và hiến pháp Mỹ cho họ toàn quyền điều tra bất kỳ những gì có liên quan đến hồ sơ thuế của anh. Những gì anh đã khai, hoặc chưa khai, thì họ có quyền xác nhận những gì anh khai là đúng, không khai man hay khai gian. Cho nên, họ hỏi anh các giấy tờ về tài chánh chi thu là chuyện bình thường.
Khi Sở Thuế phỏng vấn và yêu cầu anh đưa giấy tờ, họ không làm gì sai luật cả, nhưng nếu anh không đưa thì họ sẽ dựa trên những gì họ có, rồi họ sẽ tự có quyết định riêng của họ. Thông thường quyết định của họ là phạt thêm thuế, và họ sẽ giải thích rõ ràng vì sao anh bị phạt thêm.
Đó là chưa kể trường hợp Sở Thuế nghi ngờ anh gian lận thuế cho nên không chịu trình đưa giấy tờ họ yêu cầu, thì họ sẽ điều tra thêm. Nếu họ có bằng chứng anh gian lận thuế thì rất có thể họ sẽ mạnh tay truy tố anh. Lúc đó sẽ bị phạt rất nặng và có thể sẽ bị kết tội hình sự, và cũng có thể phải vào tù – tùy theo mức độ gian lận. Tiền anh mướn luật sư bào chữa sẽ rất tốn kém.
Cho nên, ngay từ lúc đầu anh nên hợp tác với Sở Thuế. Nhưng tốt hơn hết là anh nên có người chuyên môn đại diện cho anh, nên tránh tự mình đương đầu với Sở Thuế. Người chuyên nghiệp đại diện cho anh sẽ biết cách bảo vệ anh, biết những giấy tờ nào cần phải trình ra và cái nào không cần phải đưa, biết trả lời các cuộc phỏng vấn lưu loát và khôn khéo, tránh sơ hở, tránh bị Sở Thuế nghi ngờ v.v. Cũng giống như khi anh có vướng mắc về pháp luật thì anh cũng mướn luật sư đại diện chứ đâu có tự ra tòa cãi một mình.
Chúc anh qua được cuộc kiểm toán thuế nhanh chóng và kết quả tốt đẹp.
HỎI: Tôi nấu ăn tại nhà, giao cho các tiệc gia đình hay ở tiệm nails, thường thì tôi nhận tiền qua Zelle/Venmo nhưng không xuất Form 1099-K. Tôi nghe nói bây giờ IRS dùng Bank Secrecy Act để tìm các giao dịch trị giá trên 600 đô la. Nếu tôi không có hóa đơn, liệu toàn bộ các khoản vào tài khoản trong đó có quà sinh nhật của con cháu, hoặc hoàn nợ của bạn bè v.v.. đều bị đánh thuế hết hay sao? Liệu họ có thể Zelle cho tôi nhiều lần dưới mức 600 đô để không bị tính không ạ? Xin cô Đài Thi cho tôi một lời khuyên.
ĐÁP: Thưa chị, Zelle và Venmo là hai dịch vụ khác nhau và luật thuế áp dụng cũng khác nhau.
Trước khi giải thích về hai dịch vụ này, tôi xin nhấn mạnh là luật thuế bắt buộc mình phải khai thuế tất cả mọi thu nhập, cho dù mình có nhận mẫu 1099-K hay không. Luật thuế để cho mình tự giác tự khai, tự mình biết cái nào là thu nhập, cái nào là quà, là tiền hoàn nợ. Sở Thuế sẽ không biết là mình có khai đúng hay không, nhưng nếu chẳng may bị kiểm toán thuế thì tất cả sẽ lộ ra. Đến lúc đó mình sẽ trả lời sao đây cho những khoản tiền thu nhập đã giấu diếm?
Zelle được miễn cấp mẫu 1099-K, có nghĩa là miễn báo cho Sở Thuế. Cho nên nhận tiền qua Zelle thì không bao giờ Sở Thuế biết, cho đến khi nào bị audit thì chị sẽ phải trình bày giải thích cặn kẽ.
Venmo bắt buộc phải cấp mẫu 1099-K, với điều kiện số tiền nhận được phải ít nhất là 600 đô la và tiền này có liên quan đến dịch vụ hoặc mua bán, có nghĩa là Sở Thuế sẽ biết. Có người dùng Venmo để tặng quà hoặc thanh toán tiền nợ cá nhân thì Venmo sẽ không cấp mẫu 1099-K, và Sở Thuế sẽ không biết đến số tiền này.
Đạo luật Bank Secrecy Act được tạo ra chính là để giúp chính phủ theo dõi các hoạt động khủng bố và rửa tiền. Đạo luật này bắt buộc các ngân hàng phải báo cáo cho chính phủ (IRS và FBI) những khoản tiền đáng nghi ngờ được chuyển vào tài khoản, bất kể là con số bao nhiêu. Cho nên, tự động Sở Thuế sẽ biết về các số tiền đáng nghi ngờ.
HỎI: Năm nay tôi 72 tuổi, có một ít tiền trong 401(k). Hiện nay tôi đang ở với gia đình con gái, trông nom cháu ngoại, và đưa đón chúng đi học, cho nên hầu như không phải chi tiêu gì. Vừa rồi có người bạn già khuyên tôi phải rút tiền ở 401(k) ra xài kẻo bị phạt, tôi tưởng họ nói đùa, nhưng họ bảo không chịu rút là bị phạt đến 50%. Tôi thấy vô lý quá, tiền của tôi, tôi muốn xài thì tôi xài, không có nhu cầu thì tôi để dành cho con cháu khi hữu sự. Có đúng sự thật vậy không cô Đài Thi, và tại sao nước Mỹ lại có cái luật quái gở như vậy?
ĐÁP: Xin thưa, những ai đã sang 73 tuổi rồi thì phải rút tiền 401(k) ra. Nhưng những ai chưa đến 73 tuổi như trong trường hợp của bà thì chờ đến 73 tuổi mới phải rút tiền ra.
Năm đầu tiên rút tiền ra thì chính phủ cho bà thêm thời gian để rút, nhưng những năm sau đó thì phải rút trong năm, hạn chót là ngày 31 tháng 12 hằng năm.
Năm 2027 bà sẽ được 73 tuổi. Vì là năm đầu tiên phải rút tiền, cho nên Sở Thuế sẽ gia hạn đến ngày 1 tháng 4, năm 2028, để rút cho năm 2027. Và hạn chót để rút cho năm 2028 là ngày 31 tháng 12, năm 2028, nhưng bà có thể rút bất cứ ngày nào trong năm.
Sở Thuế có công thức tính số tiền tối thiểu phải rút ra hằng năm, cũng tương đối ít chứ không nhiều. Năm nào rút cho năm đó. Tiền rút dư ra năm này không được tính vào năm tới.
NĐT
