Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến 469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd., Garland, TX 75044
HỎI: Chào cô Đài Thi. Tháng 4 năm 2025 tôi đã khai thuế cho năm 2024 và đáng lý ra được lấy tiền hoàn thuế refund. Nhưng vì người khai thuế cho tôi đã ghi lộn số tài khoản, cho nên đến giờ này tôi vẫn chưa nhận được số tiền refund trực tiếp (direct deposit). Tôi vào IRS website thì họ nói là đã gửi refund. Xin cô chỉ giúp cách sửa lại số tài khoản để Sở Thuế đưa tiền hoàn thuế cho tôi. Cám ơn cô và báo Trẻ.
ĐÁP: Xin thưa, nếu Sở Thuế không thể gửi tiền hoàn thuế trực tiếp vào tài khoản của ông được vì số tài khoản đã ghi sai, thì họ sẽ tự động gửi check đến địa chỉ ông đã ghi trên hồ sơ thuế. Họ không cho ông chỉnh sửa lại số tài khoản.
Thông thường nếu khai thuế điện tử e-file và nhận tiền hoàn thuế thẳng vào tài khoản, thì sẽ nhận được trong vòng 2 tuần. Nếu nhận tiền hoàn thuế bằng check gửi qua bưu điện thì khoảng 1 tháng hoặc lâu hơn.
Tuy nhiên, bắt đầu từ mùa thuế năm nay 2026, Sở Thuế sẽ không gửi tiền hoàn thuế bằng check qua bưu điện nữa. Họ chỉ gửi tiền hoàn thuế thẳng vào tài khoản hoặc vào thẻ nhà bank debit card, vừa nhanh chóng vừa tránh được tệ nạn checks bị thất lạc hoặc ăn cắp.
Trong trường hợp của ông, đến bây giờ là đã hơn 8 tháng rồi mà ông chưa nhận được refund check thì có thể thư từ đã bị thất lạc. Hoặc cũng có thể thư bị đánh cắp. Gần đây thư từ của chính phủ gửi mà có check trong đó thường hay bị đánh cắp.
Ông khiếu nại với Sở Thuế bằng cách yêu cầu họ làm thủ tục “payment trace”, dùng mẫu 3911. Sở Thuế sẽ gửi tiền hoàn thuế cho ông sau khi họ điều tra xong.
Gửi mẫu 3911 đến:
Austin Refund Inquiry Unit
3651 S Interregional Hwy 35
Mail Stop 6542 AUSC
Austin, TX 78741
Ông cũng có thể fax mẫu 3911 cho Sở Thuế. Số fax là (855) 203-7538.
HỎI: Chào cô Đài Thi. Từ lúc lấy nhau, vợ chồng tôi khai thuế riêng theo diện “độc thân” (Single), mặc dù vẫn ở chung nhà. Khi có con, tôi vẫn tiếp tục khai thuế Single, vợ tôi thì đổi qua khai diện “chủ hộ” (Head of Household – HOH) để vợ tôi lấy được tiền hoàn thuế về nhiều, như vậy có sao không cô?
Sau đó chúng tôi đi mua nhà năm 2024, và ông khai thuế lại khai cho vợ tôi là “vợ chồng khai riêng” (Married Filing Separate – MFS), cho nên ông ta bảo rằng cá nhân tôi không nên khai Single, phải khai MFS cho ăn khớp với thuế của vợ tôi. Vậy thuế năm 2025 tôi muốn quay lại khai Single, và vợ tôi khai HOH có hợp lệ không? Vợ chồng ở chung nhà, dù có hôn thú hoặc không, theo luật Texas khai thuế riêng cả 2 vợ chồng Single, hoặc một người Single và người kia HOH có hợp lệ không? Xin cô giúp, cám ơn cô.
ĐÁP: Xin thưa, luật tiểu bang không ảnh hưởng gì đến luật liên bang. Cho nên ở Texas, vợ chồng dù có hoặc không có hôn thú thì Sở Thuế sẽ không kết luận rằng cách khai thuế của ông có hợp lệ với luật Texas hay không. Vì vậy, hãy tập trung vào cách khai thuế sao cho hợp lệ với luật liên bang.
Theo luật thuế liên bang IRS thì nếu hai vợ chồng có hôn thú và ở chung nhà với nhau thì bắt buộc khi khai thuế chỉ có 2 diện: (1) khai chung Married Filing Joint, hoặc (2) khai riêng Married Filing Separately. Hoàn toàn không thể khai bất cứ diện nào khác. Không được khai diện độc thân Single hoặc chủ hộ Head of Household.
Cho nên, bao nhiêu năm nay vợ chồng ông khai thuế diện độc thân và chủ hộ đều không hợp lệ. Chỉ duy nhất năm 2024 vợ chồng ông khai diện “vợ chồng khai riêng MFS” là đúng luật. Tuy nhiên, khai diện này thì mức thuế sẽ cao hơn các diện khác. Chỉ nên chọn diện này vì lý do cá nhân nào đó, chứ không phải để nhẹ thuế.
Nếu ông muốn khai diện độc thân và vợ khai diện chủ hộ cho thuế năm 2025 thì vợ chồng ông phải ly thân trong 6 tháng sau cùng của năm. Có nghĩa là ông và vợ phải ly thân từ tháng 6 cho đến tháng 12, năm 2025. Không cần ly dị, chỉ cần ly thân.
Nếu vợ chồng không có hôn thú thì tùy trường hợp sau đây:
– Nếu 2 người sống với nhau như vợ chồng về mọi mặt, thì chỉ có 2 diện khai thuế: (1) vợ chồng khai chung MFJ, hoặc (2) vợ chồng khai riêng MFS, như đã giải thích trên đây.
– Nếu chỉ sống chung như tình nhân hoặc bạn trai bạn gái, thì cả 2 người đều khai độc thân Single được. Và khi có con thì một trong hai người có thể khai diện chủ hộ Head of Household, nếu hội đủ các điều kiện của Head of Household (vì khuôn báo có giới hạn cho nên tôi không đi sâu vào những điều kiện của Head of Household).
HỎI: Lâu nay vợ chồng tôi tuy sống chung nhà nhưng khai thuế riêng. Vợ tôi làm nails. Tôi thì đi làm hãng đã lâu năm và tiền lương cao hơn vợ. Bây giờ tôi đã đến tuổi về hưu, mà con của chúng tôi thì còn nhỏ. Tôi có vài thắc mắc: (1) Vì không khai thuế chung cho nên con tôi sẽ không được hưởng tiền hưu của tôi, có phải không cô? Nếu bây giờ bắt đầu khai thuế chung thì con tôi có được hưởng tiền hưu của tôi không? (2) Có cần phải khai thuế chung 10 năm để khi tôi mất thì vợ tôi mới được hưởng tiền hưu của tôi không? Thành thật cám ơn cô Đài Thi và báo Trẻ.
ĐÁP: Những câu hỏi của ông có liên quan đến phúc lợi xã hội nhiều hơn là thuế vụ liên bang IRS, nhưng tôi cũng xin mạn phép trả lời như sau:
- Khi ông lãnh tiền hưu an sinh xã hội thì con của ông nếu dưới 18 tuổi sẽ nhận được khoảng 50% số tiền ông lãnh được. Ví dụ ông lãnh 1,000 đô la /tháng thì phần cháu sẽ nhận được tối đa là 500 đô. Khai thuế chung hay riêng, hoặc sống chung hay riêng, không ảnh hưởng gì đến phúc lợi xã hội này. Nhưng ông phải có giấy tờ chứng minh ông là cha, ví dụ như giấy khai sanh.
– Vợ chồng đã lấy nhau trên 10 năm thì khi ông qua đời hoặc ly dị, vợ ông sẽ lãnh được trọn số tiền hưu hằng tháng của ông nếu bà trên 67 tuổi, sẽ bị giảm chút đỉnh nếu tuổi bà trong khoảng 60-67. Nếu chẳng may ông qua đời sớm hoặc ly dị, và bà muốn lãnh tiền hưu của ông thì bà không được tái giá trước tuổi 60. Khai thuế chung hay riêng thì hoàn toàn không ảnh hưởng gì. Chỉ cần có giấy tờ chứng minh vợ chồng, chẳng hạn như giấy hôn thú. Nói tóm lại, vợ chồng khai thuế chung hay riêng không ảnh hưởng đến phúc lợi xã hội. Muốn hưởng phúc lợi xã hội thì phải chứng minh sự liên hệ cha con hoặc vợ chồng.
Phúc lợi an sinh xã hội không phải là lãnh vực chuyên môn của tôi. Quý vị nào muốn biết rõ quyền lợi cho từng hoàn cảnh riêng của mình thì nên vào trang mạng www.ssa.gov hoặc gọi cho cơ quan An Sinh Xã Hội số (800) 772-1213.
NĐT
