Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến 469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd., Garland, TX 75044
HỎI: Xin cô Đài Thi cho tôi hỏi, tôi năm nay 72 tuổi, trước đây tôi làm hãng, có tài khoản hưu 401(k) trong hãng. Gần đây tôi đã nghỉ hưu, và năm 2025 tôi rút hết tiền 401(k) ra, rollover chuyển qua IRA ở một ngân hàng khác. Tôi vừa nhận 1099-R của hãng, có ghi toàn bộ số tiền 401(k) mà tôi đã rút ra. Tôi có phải đóng thuế toàn bộ số tiền này không? Tôi đang đau đầu về vấn đề này, xin cô giúp. Cảm ơn cô.
ĐÁP: Xin thưa, vì tôi không thấy mẫu 1099-R của ông, cho nên tôi không xác định được là ông có phải đóng thuế hay không. Nếu ông đã rollover đúng cách đúng luật, thì ông sẽ không bị đóng thuế. Nhưng nếu rollover không đúng thì ông sẽ bị đóng thuế.
Ông hãy xem kỹ những con số đã được ghi trong mẫu 1099-R, đặc biệt là khung số 1, 2a và 7.
– Số 1 ghi toàn bộ số tiền 401(k) đã rút ra.
– Số 2a ghi 0, có nghĩa là số tiền phải đóng thuế là không có.
Số 7 có ghi chữ “G”, có nghĩa là rollover, không phải đóng thuế.
Muốn tránh bị đóng thuế khi rollover, thì có 2 cách. Cách rollover tiện nhất và lẹ nhất là ông tạo một tài khoản IRA trước, rồi yêu cầu hãng cũ chuyển thẳng tiền 401(k) vào IRA đó.
Cách thứ nhì là rút tiền 401(k), chuyển vào tài khoản checking hoặc savings của ông trước, sau đó ông có 60 ngày để chuyển số tiền đó vào IRA. Cách này hơi chậm và phải cẩn thận đừng để lố 60 ngày.
Trong trường hợp của ông, tôi không rõ là tiền 401(k) rút ra có chuyển thẳng vào tài khoản cá nhân của ông hay không, và nếu có thì ông đã giữ số tiền đó trên hay dưới 60 ngày trước khi chuyển vào IRA.
Thỉnh thoảng mẫu 1099-R cũng bị sai, nhưng rất hiếm hoi. Nhưng nếu ông đã làm đúng theo luật rollover mà họ vẫn gửi mẫu 1099-R không đúng, thì ông nên yêu cầu hãng chỉnh sửa lại 1099-R và gửi mẫu đúng cho ông.
HỎI: Thưa cô Đài Thi, số tiền quà tặng là bao nhiêu để người nhận không phải đóng thuế IRS? Tôi nhận được 2 câu trả lời của 2 người khác nhau: người thứ nhất nói không giới hạn, người thứ hai nói tối đa là 17,000 đô la. Vậy xin cô xác minh câu trả lời nào đúng. Xin cám ơn Cô.
ĐÁP: Xin thưa, người nhận được tiền tặng thì không bao giờ phải khai báo hay đóng thuế gì cả, bất kể số tiền nhận được nhiều hay ít.
Chỉ có người cho mới phải đóng thuế. Tuy nhiên, phải cho số tiền thật lớn mới phải đóng. Tổng cộng tất cả những số tiền cho đi trong cả cuộc đời của họ phải hơn 13.99 triệu đô la cho mỗi người thì mới phải đóng thuế.
Đa số người Việt hoặc ngay cả người Mỹ không phải quan tâm đến vấn đề đóng thuế này, vì số tiền được miễn thuế quá lớn. Chỉ có triệu phú hoặc tỉ phú mới phải lo.
Nhưng đa số không ai cho đi một số tiền thật lớn vào một lần, mà thông thường cho thành nhiều lần. Vì thế, Sở Thuế muốn mình khai báo hằng năm, nếu mỗi năm mình cho trên 19,000 đô.
Xin lưu ý là khai báo hằng năm chứ không phải đóng thuế. Khai báo để Sở Thuế biết và họ cộng lại tất cả những số tiền tặng này qua nhiều năm, xem có vượt hơn con số 13.99 triệu đô la hay không. Khi nào ông cho đi hơn 13.99 triệu đô thì họ sẽ bắt ông đóng thuế.
HỎI: Xin chào chị Đài Thi, em qua Mỹ được 4 năm, hiện đang làm nghề nails. Tiệm đầu tiên thì người chủ dùng W-2 nhưng “bao” thuế, khi em qua tiệm thứ nhì thì người chủ hỏi em muốn loại W-2 hay 1099, ở đây sẽ “cưa” 50% thuế chứ không “bao”. Em không rõ hai loại này (W-2 và 1099) khác nhau ra sao. Loại nào có lợi hơn cho mình?
ĐÁP: Trước hết tôi xin giải thích có 3 loại thuế để bạn hiểu rõ hơn về vấn đề “bao” thuế và “cưa” thuế trong câu hỏi của bạn.
- Thuế an sinh xã hội là 15.3%. Thuế này sẽ được chuyển qua cho cơ quan an sinh xã hội (Social Security Administration) để sau này bạn sẽ được hưởng những phúc lợi xã hội như tiền hưu, Medicare v.v. Nếu bạn làm công theo dạng nhân viên W-2 thì chủ sẽ chịu trách nhiệm đóng 50% cho bạn, có nghĩa là đóng 7.65%. Bạn đóng 50% phần còn lại. Nếu bạn làm thầu tự lập (independent contractor) theo dạng 1099 thì bạn sẽ phải đóng trọn 100%.
- Thuế thất nghiệp là 6% cho số lương 7,000 đô la đầu tiên cho mỗi năm, để bạn có thể lãnh tiền trợ cấp thất nghiệp khi bạn mất việc. Thuế này chỉ dành cho nhân viên W-2 mà thôi. Chủ sẽ đóng trọn thuế này cho bạn. Bạn không phải đóng gì cả. Nếu bạn là thầu tự lập 1099 thì không ai đóng thuế này cho bạn, và bạn cũng không tự đóng được. Trong trường hợp mất việc thì thầu 1099 không xin được tiền thất nghiệp. (Trừ trường hợp ngoại lệ như dịch Covid-19 thì chính phủ Mỹ tạm cho tiền thất nghiệp cho tất cả những ai bị mất thu nhập.)
- Thuế lợi tức tùy vào số thu nhập. Thuế này đóng thẳng cho Sở Thuế IRS. Nếu bạn là nhân viên W-2 thì chủ sẽ trừ đều đặn một ít thuế từ tiền lương của bạn và gửi cho Sở Thuế. Nếu chủ trừ dư ra thì cuối năm khai thuế bạn sẽ lấy tiền thuế về lại, nếu thiếu thì bạn đóng vào thêm. Nếu bạn làm thầu 1099 thì bạn phải tự gửi thẳng thuế cho Sở Thuế, mỗi quý gửi một lần. Gửi trễ sẽ bị phạt.
Nói về khía cạnh người làm công, thì làm công nhân viên W-2 sẽ có lợi hơn nhiều, nhất là về lâu về dài bạn sẽ lãnh được phúc lợi xã hội. Còn trước mắt thì chủ “cưa” 50% thuế an sinh xã hội với bạn, chủ đóng tiền thuế thất nghiệp cho bạn, và chủ trừ thuế lợi tức sẵn từ lương của bạn cho nên bạn không phải tự đóng cho mỗi quý. Trường hợp bạn làm thầu 1099 thì tuy bạn thấy nhận được lương nhiều vì chủ không trừ gì cả, nhưng bạn phải đóng 100% thuế an sinh xã hội, bạn phải tự lo đóng thuế mỗi quý và có thể sẽ đóng nhiều hơn khi khai thuế cuối năm.
Còn nói về khía cạnh chủ tiệm, trước đây tôi cũng có nói về W-2 và 1099. So với 1099, thì W-2 tốn kém hơn và giấy tờ lương bổng nhân viên rắc rối hơn cho chủ. Nhưng đây không phải là sự lựa chọn cá nhân thích mẫu nào thì làm mẫu đó, mà Sở Thuế bắt buộc chủ nails và tiệm cắt tóc phải xem thợ như nhân viên W-2. Nếu xem thợ như thầu tự lập 1099 thì khi bị kiểm thuế audit sẽ bị phạt rất nặng. Chủ chỉ được xem thợ như thầu 1099 khi thợ mướn một bàn station riêng và tự đem dụng cụ supplies và khách riêng đến, hoàn toàn không liên quan đến chủ.
NĐT
