Tiểu sử Cung Tích Biền
Tên thật Trần Ngọc Thao. Sinh ngày 8 tháng 2, 1938 tại Quảng Nam, VN. Mất ngày 9 tháng 9, 2026, Orange, CA, USA.
Theo học Văn Khoa Huế, Luật Khoa Sàigòn. Quân Ngũ, Pháo Binh, Thiết Giáp, quân lực VNCH.
Tác Phẩm
1966- Ai tỉnh ai điên, Ngoại ô Dĩ An, Nỗi buồn thắp sáng, Cõi ngoài, Hoà bình nàng tình rỗng, Cái chết của một con đĩ ngựa, Bạch hoá…Truyện trên các tập san Vấn Đề, Đối Thoại, Lý Tưởng, Khởi Hành và trên các báo Công Chúng, Da Vàng, Bút Thần, Sống, Công Luận, Sóng Thần, Độc Lập, Dân ý…
1980 – Thằng Bắt Quỷ
2021 – Bạch Hoá, Nhạc Điệu Của Bầy Ong, Xứ Động Vật, Đành Lòng Sống Trong Phòng Đợi Của Lịch Sử, Người Đi Theo Bóng, Một Thời Nên Vắng Mặt …
Chân dung nhà văn Cung Tích Biền
Trong một tác phẩm cùng tựa đề, Nhà Văn Cung Tích Biền đã có lần từng ước muốn “Không nên có mặt”. Tuy nhiên, như một định mệnh, ông vẫn sống, có mặt và phải chứng kiến đầy đủ mặn ngọt cuộc đời suốt hơn 90 năm như một chứng nhân của thời cuộc, của những thăng trầm, ly loạn của đất nước.
Cuộc chiến Việt Nam từ giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp cho tới khi đất nước thống nhất mất 30 năm, thế mà văn nghiệp của ông đã kéo dài tới 65 năm. Có thể nói, ông là một nhà văn viết lâu, viết khoẻ và cũng là một chứng nhân giữa cuộc phong ba, khắc nghiệt của nước nhà. Bất kể bạn đồng ý hay không với những gì ông viết, bạn cứ đọc, bạn sẽ hiểu rõ thân phận lạc loài của con người đứng giữa lằn ranh cuộc chiến. Bao nhiêu người bị chi phối trực hay gián tiếp trong cuộc tranh chấp máu lửa tương tàn, bị cắt đứt gốc rễ với quá khứ, không tìm thấy mục đích ở hiện tại và mơ hồ trước tương lai.
Không có gì tiêu hao sức lực và tinh thần con người khốc liệt bằng sự đổi thay. Trước và sau cuộc chiến, có những quyết định đã chuyển biến toàn thể cuộc sống con người. Mỗi con người, một con đường, một lựa chọn, và như ông từng viết. Ông chọn làm một người điên, một người cầm bút ngu ngơ bàn luận về điên ngây và tà khùng.
Chỉ có ngòi viết tiếp máu cho ông sống từng ngày. Ông là cọng rạ khô, là cánh đồng tháng 9, cây sầu đông, là cô gái từ nắng, là những ô cửa mắt trống, là những vì sao Hôm…
Thời sinh viên, ông viết về Triết Thuyết Hiện Sinh, Bia, thuốc lá, Ciné Rex, Grival.. Thời trai trẻ ông viết về quân ngũ, chiến tranh, mặt trận, Mỹ trắng, Mỹ đen, đô la và thuốc khai quang v.v…
Lịch sử thay áo, gia đình ông ở lại, ông viết về “Mối tình mùa gió chướng”. Có lẽ ông từng tự hỏi “Sông chảy về đâu?” và ông viết về mùa Hè năm 1975. Bầy sói đã vào làng và nhiều người đã bỏ nước ra đi với lời ta thán của Hoàng Trúc Ly
“Xác thân rã mục lời thề
Mùa đi lá rụng Đường về xuân thu”
Sau một thời gian ngưng viết, cuối thập niên 80, ông cầm viết trở lại. “Thằng Bắt Quỷ” ra đời đã đưa độc giả đến gần với ông hơn qua nhiều truyện ngắn đặc sắc trong đó. Những nhân vật của ông thường có trạng thái tâm lý chấn thương, cô đơn thẳm sâu, hoài niệm da diết, và có các cuộc viễn du vô định để tìm kiếm bản ngã giữa một thời đại xáo trộn, hoang mang.
Những tác phẩm sau này liên tiếp được ra đời như thể ông được tiếp máu mỗi ngày cho vết thương đã lành. Ông viết liên Tục: Bạch Hoá, Nhạc Điệu Của Bầy Ong, Xứ Động Vật, Đành Lòng Sống Trong Phòng Đợi Của Lịch Sử, Người Đi Theo Bóng, Một Thời Nên Vắng Mặt …
Những nhân vật trong truyện của Cung Tích Biền thường đại diện tiêu biểu cho thế hệ con người bị tổn thương bởi thời cuộc. Phân tích tâm lý nhân vật của ông là phân tích quá trình con người tự loay hoay trong mê lộ của chính mình: vừa muốn bấu víu vào cuộc đời, vừa muốn buông xuôi; vừa khát khao tình yêu, vừa sợ hãi sự gắn kết. Chính chiều sâu tâm lý ẩn sau những trang văn trầm buồn này đã tạo nên sức sống lâu bền cho văn chương của Cung Tích Biền.
Ông có một nghệ thuật diễn tả nội tâm nhân vật rất sâu sắc. Nhất là tâm lý nhân vật luôn xoay chuyển giữa ranh giới thực và mộng, trong khi ký ức và hiện tại bị xóa mờ. Tâm trí nhân vật thì trôi dạt tự do qua các liên tưởng. Họ là những kẻ lưu vong trên chính quê hương mình. Nhóm nhân vật này thường mang tâm thế của những kẻ lạc loài. Họ có thể là những trí thức sa sút, những gã thanh niên lang thang qua các đô thị hay miền quê đổ nát. Họ bị cắt đứt gốc rễ với quá khứ, không tìm thấy mục đích ở hiện tại và mơ hồ trước tương lai. Điều khéo léo độc đáo của ông trong khi ông mô tả không gian và cảnh vật trong truyện (những buổi chiều tà, bến xe cô quạnh, căn phòng tối, thảm cỏ úa) không đơn thuần là mô tả thiên nhiên, mà là “những mặt gương phản chiếu” tâm trạng của nhân vật.
Hôm nay, ông đã thật sự “vắng mặt” chứ không còn như một ước muốn trong truyện. “Anh ra đi an yên, thanh thản ngàn đời nhé, người anh văn chương kính yêu của tôi”.
TTT
