Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến 469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd., Garland, TX 75044
HỎI: Chào cô Đài Thi, tôi đã trễ nãi không khai thuế 5 năm qua, từ năm 2020-2025. Mà tôi cũng đã làm mất hết mẫu 1099 và W-2. Vậy bây giờ tôi khai có được không cô? Làm sao kiếm lại giấy tờ cũ đã mất? Tôi có nên bỏ tất cả mẫu thuế của 4 năm vào cùng một phong bì và gửi bưu điện không? Tôi sợ gửi riêng lẻ tẻ thì dễ bị thất lạc. Thành thật cám ơn cô.
ĐÁP: Xin thưa, ông nên khai thuế càng sớm càng tốt. Nếu ông bị thiếu thuế thì để càng lâu tiền phạt càng tăng.
Nếu ông được tiền hoàn thuế thì để càng lâu thì ông sẽ không lấy lại được số tiền đó nữa. Sở Thuế chỉ cho mình 3 năm để khai lấy tiền lại. Sau 3 năm thì Sở thuế sẽ giữ tiền luôn. Còn như thiếu thuế thì không giới hạn 3 năm. Thiếu thì phải khai và phải đóng thuế bất cứ lúc nào.
Ông có thể liên lạc với Sở Thuế để xin tax transcripts. Sở Thuế có tất cả hồ sơ thu nhập của ông cho nên họ biết năm nào ông không khai thu nhập. Họ chưa tìm đến ông không có nghĩa là họ bỏ qua đâu, chỉ là vấn đề thời gian thôi.
Tôi có những người khách hàng đã không khai thuế nhiều năm, có người 5 năm, thậm chí có người 10 năm, cứ tưởng là thoát nạn. Nhưng cuối cùng Sở Thuế vẫn tìm ra họ. Có người bị Sở Thuế đóng tài khoản ngân hàng, có người bị Sở Thuế tìm đến tận nhà.
Ông có thể khai điện tử (e-file) cho năm 2023, 2024, và 2025. Còn thuế của năm 2022 hoặc trước đó thì ông phải gửi bưu điện hoặc đến nộp tại các văn phòng Sở Thuế địa phương (Tax Assistance Centers).
Nếu như ông không muốn khai điện tử mà chỉ muốn gửi bưu điện cho tất cả 5 năm, thì ông nên gửi 5 phong bì riêng, mỗi phong bì cho mỗi năm. Nên gửi thư bảo đảm, nếu thất lạc cái nào thì ông có receipt thư bảo đảm của cái đó để chứng minh ngày gửi. Sở Thuế rất dễ dàng chấp nhận receipt của thư bảo đảm.
HỎI: Nhờ cô Đài Thi giúp tôi khiếu nại với Sở Thuế. Năm 2021 tôi bị thất nghiệp vì dịch Covid, không có tiền trả tiền nợ xe hằng tháng cho nên tôi bị nhà bank kéo xe. Lúc đó tôi còn thiếu nợ xe khoảng 20,000 đô la. Tôi nghĩ rằng sau khi nhà bank kéo xe thì họ bán xe đi để bù vào tiền nợ còn thiếu, coi như huề. Nhưng bây giờ tôi lại nhận được thư của Sở Thuế nói rằng tôi phải đóng thuế cho số nợ 20,000 đô la đó, cộng thêm tiền phạt lung tung. Tôi phải khiếu nại như thế nào? Xin cám ơn cô.
ĐÁP: Xin chia buồn với ông về những chuyện xui xẻo ông đã gặp phải trong thời dịch Covid. Xui hơn nữa là bây giờ Sở Thuế lại gửi thư đòi tiền thuế và tiền phạt.
Theo luật thuế thì một khi nợ nhà, nợ xe, nợ thẻ tín dụng, nợ đi học, nợ chính phủ v.v. được hủy bỏ, thì số tiền nợ đó được xem là thu nhập, và mình phải khai thuế số tiền đó. Nhiều người nhận thấy rằng luật này thật bất công, nhưng không có cách nào tránh được.
Các nhà bank hoặc công ty đồng ý hủy nợ sẽ cấp cho mình cái mẫu 1099-C, có ghi rõ số tiền nợ đã được hủy, bất kể họ thu được bao nhiêu khi họ bán được xe hoặc nhà mà họ đã thu hồi lại. Sở Thuế cũng nhận được cái mẫu 1099-C đó. Khi Sở Thuế không thấy mình khai thuế số tiền đó là họ gửi thư đòi nợ và phạt. Rất tiếc rằng thuế này thì ông phải đóng thôi, không khiếu nại được.
Có một cách may ra ông có thể xin xóa bỏ hoặc giảm số tiền thuế này. Với điều kiện là vào năm 2021 ông bị kéo xe, cũng là lúc tài sản và tài chánh của ông bị khánh tận. Năm trước đó và sau đó không tính. Chỉ tính năm 2021 thôi. Nếu ông chứng minh được năm 2021 ông hoàn toàn không có khả năng trả nợ, thì rất có thể ông sẽ được miễn hoặc giảm thuế.
HỎI: Kính chào cô Đài Thi, tôi có 2 vấn đề nhờ cô giúp.
- Tôicần phải mua bảo hiểm Obamacare nhưng income của tôi lúc này lúc khác. Lúc đi mua thì tôi nghĩ là tôi có thể làm đủ ít nhất trên mức quy định của chính phủ để có thể mua bảo hiểm, nhưng cuối năm khai thuế thì thường bị dưới vài ngàn. Nếu cứ như vậy hoài có sao không?
- Nếu2 vợ chồng ở cùng nhà, không ly dị nhưng khai thuế riêng. Tôi khai Single, còn vợ tôi khai Head of Household cùng với con. Và để mua bảo hiểm Obamacare, vì nếu income 2 vợ chồng thì có thể sẽ quá cao để mua bảo hiểm. Chúng tôi khai như vậy có được không? Nếu chúng tôi muốn người khai thuế khai như vậy và họ nói là không đúng, nhưng chúng tôi vẫn muốn khai như vậy thì sao?
Cám ơn cô Đài Thi và Báo Trẻ.
ĐÁP: Xin thưa, thật ra câu hỏi thứ nhất của ông không có liên quan đến thuế vì Sở Thuế không quyết định về các điều kiện mua bảo hiểm Obamacare cũng như không giải quyết những trường hợp xấp xỉ như của ông.
Hằng năm khi đến lúc ghi danh mua bảo hiểm, cơ quan giải quyết những hồ sơ này sẽ quyết định rằng có cần thêm chứng minh thu nhập của ông hay không. Thật sự tôi không rõ những quy luật của cơ quan đó cho nên không biết hậu quả sẽ ra sao nếu ông cứ tiếp tục mua bảo hiểm khi không hội đủ điều kiện.
Còn vấn đề vợ chồng khai thuế riêng vì bất cứ lý do gì, chẳng hạn như để hưởng trợ cấp hoặc quyền lợi xã hội, thì rất phổ biến trong cộng đồng người Việt. Tôi không phán xét đúng hay sai, mà tôi chỉ có thể giải thích rõ luật thuế, rồi thì tùy ông quyết định nhé.
Khi vợ chồng khai thuế riêng thì bắt buộc phải khai theo dạng “vợ chồng khai riêng” (married filing separately), chứ không phải “độc thân” (single) hoặc “mẹ/cha đơn phương” (head of household).
Khai theo dạng “vợ chồng khai riêng” thì đóng thuế rất cao và mất nhiều quyền lợi về thuế, chẳng hạn như trợ cấp thuế cho con nhỏ. Thông thường thì cực chẳng đã vợ chồng mới phải khai thuế riêng và đành phải đóng thuế cao hơn, để giải quyết một vấn đề trắc trở nào đó.
Khai theo dạng “mẹ/cha đơn phương” thì vừa đóng thuế ít vừa được hưởng nhiều trợ cấp thuế. Vì vậy người Việt mình rất thích khai thuế dạng này, dù rằng vợ chồng con cái vẫn sống chung một nhà.
Sở Thuế biết rõ điều này cho nên bắt buộc các dịch vụ khai thuế phải điền một cái mẫu xác nhận là họ đã hỏi khách hàng rõ ràng về tình trạng vợ chồng con cái. Nếu Sở Thuế biết được các văn phòng khai thuế không xác nhận rõ ràng mà chỉ khai man, thì họ sẽ phạt các văn phòng này 650 đô la cho mỗi hồ sơ khai thuế sai.
Ông khai thuế theo dạng “độc thân” và vợ ông khai theo dạng “mẹ đơn phương” thì không đúng luật thuế. Khai như vậy thì ông phải chấp nhận rủi ro bị kiểm thuế (audit) và sẽ bị Sở Thuế phạt.
NĐT
