Với trên dưới 200 bản nhạc gần gũi và đại chúng qua vài thế hệ người thưởng ngoạn, nhạc sĩ Lam Phương quả xứng danh là một trong những nhạc sĩ tài hoa hàng đầu của nền âm nhạc Việt Nam. Nhạc ông ghi dấu lịch sử và thời cuộc, như cuốn sử nhạc ghi lại một chặng đường dân tộc qua các tâm trạng, cảm xúc của riêng ông. Như chính của nhiều người đồng thế hệ.

Vậy mà điểm lại nhạc Lam Phương, dù có nhiều bản nhạc Thu và Ðông, ông lại viết khá ít nhạc thật sự cho mùa Xuân. Nếu có dăm bản thì đó lại là những bản nhạc nhắc đến Xuân buồn. Chúng không phải là loại nhạc Xuân để các ca sĩ trình diễn trong không khí Xuân rộn ràng vì hầu hết là những ngậm ngùi, là phân cách, chia ly.

Bản nhạc lính Biết Ðến Bao Giờ ông viết trước năm 1975 không phải là một bản nhạc dành riêng cho mùa Xuân, mà ông diễn tả cái nhung nhớ người yêu đang khoác áo chiến chinh xa nhà ngày Xuân, để người yêu chờ đợi, nhung nhớ về người trai chiến trường, chờ đến cuối Xuân vẫn chưa về.

“Rừng lá rừng chập chùng, giá lạnh trai chiến trường

Ðêm nay xa quê hương xa lìa tiếng nói người thương

Ngày anh lên đường chiến đấu hoa lòng đã chớm tình yêu

Nhưng chờ đâu thấy người anh yêu, chờ đến Xuân về chiều”.

Biết Đến Bao Giờ

Ca khúc lính khác của nhạc sĩ Lam Phương diễn tả cùng tâm trạng này là bài Mộng Ước do các ca sĩ như Giao Linh hay Thanh Thúy ca. Ðây là một trong những bản nhạc lính rất hay của ông, tả người con gái hiểu được trọng trách với quốc gia của người trai thời chiến nhưng vẫn không tránh được thương nhớ, bâng khuâng.

Xem thêm:   Tạ ơn

“Mỗi lần nhìn chiều rơi ngoài hiên

Nghe gió Xuân sang rung lá vàng

Là lúc tim em như rộn ràng

Thương nhớ dâng ngập tràn

Vì chờ ai chốn quan san.

Nhớ hoài một chiều hoa đào rơi

Tiễn bước anh đi về cuối trời

Giờ phút chia ly sao nghẹn lời

Dẫu biết anh vì đời

Vì quê hương đang chờ mong”

Mộng Ước

Ra hải ngoại, cùng với Chiều Tây Ðô, bản nhạc Chuyện Buồn Ngày Xuân da diết của ông trong những ngày đầu trên xứ người là bản nhạc đã lấy rất nhiều nước mắt của những người xa nhà, xa gia đình trong trại tị nạn hay trên đất khách trong làn sóng vượt biên năm xưa, cho dù có là ngày Xuân hay không.

Sao anh đành bỏ em để ra đi một mình

Giữa đêm Xuân lạnh lùng

Chim xa bầy còn thương tổ ấm

Huống chi người tội lắm anh ơi

Xuân năm nào có nhau mình chung ly rượu đào

Mùi quê hương thơm ngạt ngào

Nhưng bây giờ người đi kẻ nhớ

Ðến bao giờ lòng hết bơ vơ…”

Chuyện Buồn Ngày Xuân

Bản nhạc Xuân viết theo hành khúc rộn ràng hiếm hoi của ông đã được một số trung tâm ca nhạc hải ngoại cho hát đồng ca trong vài chương trình nhạc Xuân là bản “Mùa  Xuân Nào Ta Về”. Giai điệu, tiết tấu, nhịp điệu nhanh nhưng rốt lại thì vẫn tâm trạng cô đơn, lạc loài, hoài nhớ quê hương.

“Mùa Xuân nào là ta về

Mùa Xuân nào là ta về

Về quê hương yêu dấu sống bên mẹ cha

Về sống cạnh dòng sông hiền

Về nghe giọng hò ba miền

Về thăm riêng đôi má lún sâu đồng tiền

Ngày đầu Xuân trên xứ xa

Tình đồng hương thêm thiết tha

Sao vẫn nghe trong lòng mình như cay đắng

Trời mùa Xuân đây lắm hoa

Ðường ngựa xe như sóng xa

Sao thế gian như còn mình ta với ta

Mùa Xuân nào là ta về

Xem thêm:   Cà phê có ở Mỹ lúc nào?

Với Lam Phương, dường như xa quê hương thì mùa Xuân đã không còn nữa. Ông tiếc nuối mùa Xuân chim gọi gió, con đường xưa giờ đã vắng ánh trăng thề, cho dù tâm trạng này lồng vào những bản nhạc tình buồn. Hay viết cho những cuộc tình buồn. Và đó là cảm nhận mùa Xuân của ông.

Tình như treo đầu ngõ

Một sáng mùa Xuân chim gọi gió

Tình đã vội vàng bay mang vấn vương vào tháng ngày

Mình Mất Nhau Bao Giờ

hay

“Anh biết em hững hờ

Ðể rồi mùa Xuân không còn nữa.

Anh đã nghe mong chờ

Ði vào bóng tối bơ vơ.

Xa tiễn chân em về

Ðường xưa vắng ánh trăng thề

Ngoài hiên gió rít lê thê

Tình ơi sao quá não nề.

Để rồi mùa Xuân không còn nữa

Dường như bản nhạc Xuân hiếm hoi và vui tươi, rộn ràng nhất của ông là trong số vài bản nhạc được ông sáng tác khi con tim, tình yêu rộn ràng trở lại như Bài Tango Cho Em hay Thiên Ðường Ái Ân… Khi mà “giòng nhạc tình đã tắt lâu, tuôn trào ngọt ngào như giòng suối”. Nhưng cũng ít oi, ngắn ngủi và qua mau.

“Ðường nào vào thiên đàng ái ân

Là đường vào nhịp thở lâng-lâng

Mùa Xuân đang đi trong lời yêu mới

Có hoa vàng phủ đường mòn gót chân mềm.

Lạc vào vườn Xuân tình ngất ngây.

Thả hồn vào cơn gió mê say.

Cành hoa tươi chôn sâu cành xa vút

Ðể muôn đời mình còn được yêu nhé em”.

Thiên Đường Ái Ân

Xem thêm:   Kiều Mỹ Duyên - Chinh Chiến Điêu Linh (kỳ 8)

Ca khúc có giai điệu nhẹ nhàng thanh thoát, hoàn toàn khác hẳn giòng nhạc Lam Phương mà người thưởng ngoạn vẫn quen thuộc là bài Xuân Mộng, được ông sáng tác dưới cái tên Thương Anh. Không biết ông sử dụng cái tên này giai đoạn nào và tại sao, vì chỉ dùng cho một đôi bản nhạc, có thể từ rất trẻ.

“Xuân ơi là xuân

Nhân gian đón mừng

Niềm thương niềm nhớ

Ngày vui ngày buồn

Ai đắm say tình chung

Cố quên chuyện lòng

Cùng đón chúa Xuân.

Ðời đẹp như câu hát

Ðời đẹp như mơ

Cùng đón gió Xuân trong lời thơ”.

Xuân Mộng

Dù gì cuối cùng rồi thì mùa Xuân này nhạc sĩ Lam Phương cũng đã về với nơi ông khởi đầu. Từ giã những “Thành Phố Buồn” nơi cõi tạm này để về với một quãng đời và khung trời bình yên, yêu thương của những ngày “Trăng Thanh Bình”, “Khúc Ca Ngày Mùa” hay “Nắng Ðẹp Miền Nam”… an bình, rộn ràng tươi vui.

Người nhạc sĩ không có nhiều những mùa Xuân cuối  cùng đã tìm được mùa Xuân của chính mình. Bình yên và miên viễn. Chúc ông nơi miền xa ấy sẽ trọn vẹn những mùa Xuân yêu thương. Như những gì mà người thưởng ngoạn đã và sẽ còn dành cho ông.

Dallas, Xuân 2021

ĐYT