Chợ nổi Cái Răng

Khách du lịch ngoại quốc về miền Tây, đặc biệt là Cần Thơ, đều muốn đến Chợ nổi Cái Răng một lần cho biết. Cũng dễ hiểu thôi, vì sách báo và các website du lịch về Việt Nam đều nhắc đến địa điểm “check-in” này với vô số hình ảnh đẹp mắt, hấp dẫn. Có người còn cho đây là một trong 10 cái chợ nổi tiếng nhất thế giới.

Thiếu nữ miền Tây tạo dáng trên sóng nước Cần Thơ. (IANBUI/TRẺ)

Ngày xưa từ Sài Gòn muốn xuống Cái Răng phải đi ngang Cái Vồn, nổi tiếng với các xóm nghề như xóm chao, xóm tàu hủ ky, xóm lu, xóm nhang, xóm guốc… Mỗi xóm có vài chục gia đình chuyên làm sản phẩm của xóm đó. Về sau những ranh giới tự nhiên này bị xoá mờ dần, và một số sản phẩm cũng biến mất theo đà tiến hoá của thị trường công nghiệp. Rồi từ khi có đường Cao tốc và cầu Cần Thơ bắc qua sông Hậu, phà Cái Vồn một thời rộn rịp cũng giải nghệ luôn.

Cầu Cần Thơ, xây xong năm 2010. (IANBUI/TRẺ)

Chợ nổi Cái Răng thoạt kỳ thuỷ là chỗ các thương hồ mua bán hàng hoá. Nằm trên sông Cần Thơ, cách trung tâm thành phố chừng 5-6 cây số, chợ hình thành khoảng đầu thế kỷ XX. Nhờ vị trí thuận lợi là nơi kết nối các đường thuỷ quanh vùng đến sông Hậu, người ta đến đây để mua bán đủ thứ sản phẩm quanh vùng như trái cây, củ quả v.v. Ngoài ra, trên bờ còn có chợ Cái Răng nữa, nên hai chợ này bổ sung và hỗ trợ cho nhau, biến nơi này thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới kinh tế đường sông Miền Tây.

Một ghe trái cây đến chào hàng du khách. (IANBUI/TRẺ)

Để quảng cáo sản phẩm của mình, mỗi chiếc ghe dựng một cây sào tre gọi là cây bẹo, trên đó họ treo lủng lẳng món hàng họ bán. Thấy ghe treo khóm thì biết bán khóm, treo khoai bán khoai. Có khi họ treo một vật lạ như lá dừa hay một vật dụng gì đó để báo hiệu là ghe có bán hàng nhưng không treo sản phẩm. Nên có câu đố: “Cây gì không lá không cành / Không hoa không trái mà mình đem treo?” Ấy là cây bẹo!

Sáu giờ sáng trên Chợ Nổi Cái Răng. (IANBUI/TRẺ)

Chợ nổi vừa là chợ đầu mối vừa là điểm trung chuyển hàng hoá. Chợ nhóm họp từ rất sớm. Khoảng 3-4 giờ sáng là những chiếc ghe đủ loại đủ cỡ đã tề tựu. Ghe lớn chở hàng từ những vùng sản xuất về. Ghe nhỏ đem nông sản từ vườn ra. Ghe buôn thu mua số lượng lớn để phân phối đến các chợ khác. Lại có một số ghe chuyên bán đồ ăn thức uống cho người ta. Vì mọi giao dịch đều diễn ra trên sông nên hầu như chẳng ai có nhu cầu lên bờ.

Du khách lên thuyền phải khoác áo phao nhưng không bắt buộc phải cài dây! (IANBUI/TRẺ)

Với phương tiện giao thông đường bộ ngày càng phát triển, nhu cầu chuyên chở nông sản từ nhà vườn bằng ghe thuyền ngày càng giảm. Chỉ còn một số sản phẩm như gạo, lúa, cát hay xi măng mới cần dùng đường thuỷ. Nhiều chợ nổi vùng đồng bằng miền Tây đang dần chuyển thành điểm du lịch. Những chiếc ghe ở Chợ Nổi Cái Răng giờ đây phục vụ du khách là chính, nhất là khách ngoại quốc muốn nhìn tận mắt những cây “không lá không cành”.

Ghe hủ tíu của chú “Tèo”, một vị khách đang thanh toán bằng chuyển khoản. (IANBUI/TRẺ)

Nếu bạn có dịp đến Cần Thơ, bỏ chút thì giờ dậy sớm đi thăm Chợ nổi Cái Răng. Không phải vì nhu cầu buôn bán chi ráo, mà để giúp gìn giữ một chút nào cái hồn Nam bộ xưa. Đừng e ngại khi được mời mua trái này quả nọ. Dân miền Tây hiền hoà chất phác, họ không gạt mình đâu mà sợ. Nếu muốn, họ sẽ gọt xoài cho mình ăn thử trước khi mua. Thậm chí, bạn còn nên không lấy tiền thối, hoặc dúi cho trẻ em chút bánh kẹo. Vậy nó mới “dzui!”