Tháng 12 tới đây là kỷ niệm 96 năm sinh nhật của Emily Dickinson. Cùng với Walt Withman, bà được xem là thi sĩ đặc sắc nhất của nước Mỹ thế kỷ 19. Ngoài thi ca, bà còn nổi tiếng vì cuộc sống ẩn dật của mình. Mọi người gọi nàng là “Ẩn sĩ ở Amherst” vì ngay ở tuổi đôi mươi, nàng đã sống ẩn mình trong ngôi nhà ở ngôi làng ngái ngủ Amherst, Massachusttes, quê hương của nàng. Nàng đã để lại trong văn chương Mỹ và thế giới một bóng áo trắng huyền thoại và gần 1,800 bài thơ.
Thơ bà thường ngắn, súc tích, luôn luôn tra hỏi về sự bất tử và cái chết
Emily Dickinson sinh ở Amherst, Massachusetts trong một gia đình có ba người con. Emily có anh trai Austin và em gái Lavinia. Bố là luật sư và là Thượng nghị sĩ Quốc hội. Học xong đại học, Emily Dickinson sống một cuộc sống thu mình, hầu như không ra khỏi nhà. Việc làm thơ của bà cũng không một ai biết. Tuy là một nhà thơ nổi tiếng, nhưng chỉ khoảng trên dưới một chục bài thơ của bà được xuất bản khi bà còn sống. Những bài thơ đầu tiên của bà được in năm 1890 nhưng không mấy ai để ý. Tuyển tập thơ đầu tiên chỉ được in ra vào năm 1955.
Dickinson không chú ý đến danh vọng, thích làm một người “Không là ai”. Nàng viết thơ để dành cho riêng mình. Nhưng gần 1.800 bài thơ mà nàng để lại cho thế gian có thể được ví như trận mưa sao kỳ lạ. Khi bạn tắm mình trong ánh sáng của cơn mưa sao ấy, bạn sẽ thấy rằng cô gái áo trắng trong khung cửa sổ nhỏ ở Amherst kia đã mở thêm cho cuộc đời một khung cửa sổ thần tiên. Và:
“Thiên đàng ai không tìm thấy
dưới thế gian này
Sẽ không tìm thấy được ở trên cao …”
Thế kỷ 20, Emily Dickinson được thừa nhận là một nhà thơ lớn của nước Mỹ. Những bài thơ nho nhỏ nhưng được đánh giá là đầy ắp những ý tưởng mới lạ và độc đáo. Thơ của Emily Dickison được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới, trong đó có tiếng Việt.
Những đứa trẻ trong vùng thường đứng dưới cửa sổ nhà nàng, chờ cô gái áo trắng thả xuống những giỏ kẹo, quà đầy ắp. Ngoài chúng ra, ngay cả những người bạn lâu năm cũng hiếm khi được nhìn thấy nàng. Từ khung cửa nhỏ hẹp ấy, cái nhìn của nàng chiếu rọi thế giới thơ ca với ánh sáng diệu kỳ khiến cho con ong, chiếc lá, ngọn núi, giọt sương, mùa màng, cái chết, sự vĩnh cữu như quần tụ trên bệ cửa nhà nàng.
Sau đây, mời các bạn thưởng thức một vài bài thơ đặc sắc của Emily Dickinson. Bản dịch tiếng Việt của Nhật Chiêu và NXT. SAO KHUÊ

Emily Dickinson
NHẬT CHIÊU
tôi sẽ mang đến đây
Khi đến với người, tôi sẽ
Không mang theo bản thân mình
Nhỏ nhoi gánh hàng ấy
Mang đến cũng bằng không
Tôi sẽ mang đến đấy
Diệu kỳ một trái tim
Mà tôi không đủ sức
Mang chứa ở trong mình.
Trong tôi từng ấp ủ
Trái tim ấy mênh mông
Và tim tôi từ đó
Cũng lớn lên không ngừng
Tim tôi càng lớn rộng
Người trở nên lạ lùng
Trái tim này bát ngát
Người làm sao bao dung?
giọt sương tự mình đầy đủ
Giọt sương
Tự mình đầy đủ
tự mình đầy đủ
Và làm cho chiếc lá vui lòng
Tự nhủ thầm:
“Sao định mệnh quá mênh mông
Cuộc đời sao phù ảo!”
Mặt trời thì đi tìm công việc
Và ngày đi tìm trò chơi
Nhưng giọt sương đâu không tìm thấy
Gương mặt sương đâu rồi
Còn không trên lá?
Có phải do ngày quyến dụ
Hay tan theo mặt trời
Thoáng chốc đi vào biển cả
Mãi mãi hòa tan. mất dấu
Emily Dickinson
NHẬT CHIÊU
Đồng cảm với vẻ đẹp và cuộc đời của Emily Dickinson, người chủ Trang Thơ này có một bài thơ ngắn gọi là tưởng niêm Emily.
mặt trăng
emily dickinson
đêm nay
anh mở cửa. nhìn thấy mặt trăng
mặt trăng. ô. mặt trăng
còn đó sao
qua bao mùa thay lá
như chiếc khăn
em bỏ quên
trên bờ rào
một ngày trời lộng gió. đã xa
cũng y như vậy
đêm nay
anh đọc. emily dickinson
gặp chú ong
ngày nào
và đứa nhỏ
đi tìm mặt trăng
trong những chiếc lá khô
mặt trăng
emily dickinson
đứng bên cửa sổ
cô là bạn của trẻ thơ
như trăng
rồi một ngày kia. anh sẽ ra đi
vâng. anh sẽ ra đi
như con ong mùa hạ
nhưng mặt trăng
emily dickinson
còn mãi
như em. còn mãi
với vầng trăng









