Tháng 12 tới đây là kỷ niệm 96 năm sinh nhật của Emily Dickinson. Cùng với Walt Withman, bà được xem là thi sĩ đặc sắc nhất của nước Mỹ thế kỷ 19. Ngoài thi ca, bà còn nổi tiếng vì cuộc sống ẩn dật của mình. Mọi người gọi nàng là “Ẩn sĩ ở Amherst” vì ngay ở tuổi đôi mươi, nàng đã sống ẩn mình trong ngôi nhà ở ngôi làng ngái ngủ Amherst, Massachusttes, quê hương của nàng. Nàng đã để lại trong văn chương Mỹ và thế giới một bóng áo trắng huyền thoại và gần 1,800 bài thơ.

Thơ bà thường ngắn, súc tích, luôn luôn tra hỏi về sự bất tử và cái chết

Emily Dickinson sinh ở Amherst, Massachusetts trong một gia đình có ba người con. Emily có anh trai Austin và em gái Lavinia. Bố là luật sư và là Thượng nghị sĩ Quốc hội. Học xong đại học, Emily Dickinson sống một cuộc sống thu mình, hầu như không ra khỏi nhà. Việc làm thơ của bà cũng không một ai biết. Tuy là một nhà thơ nổi tiếng, nhưng chỉ khoảng trên dưới một chục bài thơ của bà được xuất bản khi bà còn sống. Những bài thơ đầu tiên của bà được in năm 1890 nhưng không mấy ai để ý. Tuyển tập thơ đầu tiên chỉ được in ra vào năm 1955.

Dickinson không chú ý đến danh vọng, thích làm một người “Không là ai”. Nàng viết thơ để dành cho riêng mình. Nhưng gần 1.800 bài thơ mà nàng để lại cho thế gian có thể được ví như trận mưa sao kỳ lạ. Khi bạn tắm mình trong ánh sáng của cơn mưa sao ấy, bạn sẽ thấy rằng cô gái áo trắng trong khung cửa sổ nhỏ ở Amherst kia đã mở thêm cho cuộc đời một khung cửa sổ thần tiên. Và:

Xem thêm:   Lãm Thúy

“Thiên đàng ai không tìm thấy

dưới thế gian này

Sẽ không tìm thấy được ở trên cao …”

Thế kỷ 20, Emily Dickinson được thừa nhận là một nhà thơ lớn của nước Mỹ. Những bài thơ nho nhỏ nhưng được đánh giá là đầy ắp những ý tưởng mới lạ và độc đáo. Thơ của Emily Dickison được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới, trong đó có tiếng Việt.

Những đứa trẻ trong vùng thường đứng dưới cửa sổ nhà nàng, chờ cô gái áo trắng thả xuống những giỏ kẹo, quà đầy ắp. Ngoài chúng ra, ngay cả những người bạn lâu năm cũng hiếm khi được nhìn thấy nàng. Từ khung cửa nhỏ hẹp ấy, cái nhìn của nàng chiếu rọi thế giới thơ ca với ánh sáng diệu kỳ khiến cho con ong, chiếc lá, ngọn núi, giọt sương, mùa màng, cái chết, sự vĩnh cữu như quần tụ trên bệ cửa nhà nàng.

Sau đây, mời các bạn thưởng thức một vài bài thơ đặc sắc của Emily Dickinson. Bản dịch tiếng Việt của Nhật Chiêu và NXT. SAO KHUÊ

Emily Dickinson

NHẬT CHIÊU 

tôi sẽ mang đến đây

 

Khi đến với người, tôi sẽ

Không mang theo bản thân mình

Nhỏ nhoi gánh hàng ấy

Mang đến cũng bằng không

 

Tôi sẽ mang đến đấy

Diệu kỳ một trái tim

Mà tôi không đủ sức

Mang chứa ở trong mình.

 

Trong tôi từng ấp ủ

Trái tim ấy mênh mông

Và tim tôi từ đó

Cũng lớn lên không ngừng

 

Xem thêm:   Nguyễn Nhã Tiên

Tim tôi càng lớn rộng

Người trở nên lạ lùng

Trái tim này bát ngát

Người làm sao bao dung?

 

giọt sương tự mình đầy đủ

 

Giọt sương

Tự mình đầy đủ

tự mình đầy đủ

Và làm cho chiếc lá vui lòng

Tự nhủ thầm:

“Sao định mệnh quá mênh mông

Cuộc đời sao phù ảo!”

 

Mặt trời thì đi tìm công việc

Và ngày đi tìm trò chơi

Nhưng giọt sương đâu không tìm thấy

Gương mặt sương đâu rồi

Còn không trên lá?

 

Có phải do ngày quyến dụ

Hay tan theo mặt trời

Thoáng chốc đi vào biển cả

Mãi mãi hòa tan. mất dấu

 

Emily Dickinson

NHẬT CHIÊU 

Đồng cảm với vẻ đẹp và cuộc đời của Emily Dickinson, người chủ Trang Thơ này có một bài thơ ngắn gọi là tưởng niêm Emily.

mặt trăng

emily dickinson

 

đêm nay

anh mở cửa. nhìn thấy mặt trăng

mặt trăng. ô. mặt trăng

còn đó sao

qua bao mùa thay lá

 

như chiếc khăn

em bỏ quên

trên bờ rào

một ngày trời lộng gió. đã xa

 

cũng y như vậy

đêm nay

anh đọc. emily dickinson

gặp chú ong

ngày nào

và đứa nhỏ

đi tìm mặt trăng

trong những chiếc lá khô

 

mặt trăng

emily dickinson

đứng bên cửa sổ

cô là bạn của trẻ thơ

như trăng

 

rồi một ngày kia. anh sẽ ra đi

vâng. anh sẽ ra đi

như con ong mùa hạ

nhưng mặt trăng

emily dickinson

còn mãi

như em. còn mãi

với vầng trăng