Đất mật ong

Tiếng Anh có thành ngữ “Land of milk and honey” – đất của sữa và mật ong – để ám chỉ những vùng đất trù phú, lộc trời đầy vuông, nơi con người có điều kiện và cơ hội để vươn lên. Câu này hay được nhiều người dùng như ẩn dụ cho nước Mỹ nói chung, song trong trường hợp của thành phố Woodland, California, thì nó mang cả nghĩa bóng lẫn đen.

Bích hoạ bên hông Woodland Opera House, nhà hát trên 150 tuổi được liệt vào hàng di tích lịch sử tiểu bang.

Nằm cách thủ phủ Sacramento chừng 20 dặm về hướng Tây Bắc, Woodland tiên khởi chỉ là một ngôi làng nhỏ do người da trắng chuyên làm nghề nông lập nên. Họ bắt đầu đến đây từ khoảng năm 1851, khi California mới vừa gia nhập Liên Bang Mỹ Quốc và huyện Yolo được thành lập. Lý do chính vì đây là một vùng đất màu mỡ, nằm đầu hướng Bắc của thung lũng Central Valley, còn được gọi một cách bóng bẩy là “vựa thóc của Cali”, có hệ thống dẫn thuỷ nhập điền cực tốt do ông Johnny Morris thiết lập. Johnny Morris, mà người dân gán cho biệt danh “Uncle Johnny”, có thể được xem là “cha già” của Woodland.

Không ảnh thành phố Woodland, cạnh xa lộ cao tốc I-5. (Internet)

Năm 1861 chính thức trở thành một thành phố hẳn hoi, được đăng bạ với tiểu bang Cali. Với mức sản xuất ngày càng cao dẫn đến việc nối kết với hệ thống hoả xa đang thành hình, Woodland nhanh chóng trở thành một trong những trạm trung chuyển nông sản lớn nhất Cali cũng như trên toàn nước Mỹ. Đồng thời nó cũng thu hút nhiều di dân gốc Nhật và Hoa. Thời Đệ Nhị Thế Chiến các gia đình gốc Nhật ở đây cũng từng bị bứng khỏi mảnh đất nơi bao thế hệ cha ông họ đã đổ mồ hôi vun xới.

Gia đình nông dân gốc Nhật bị đưa lên xe lửa đưa đến trại tập trung vào năm 1942. (National Archives)

Năm 1885, thành phố cho xây một nhà hát mang tên Woodland Opera House. Kể từ đấy Woodland biến thành tâm điểm văn hoá, nghệ thuật và giải trí cho cư dân quanh vùng. Năm 1892 nhà hát bị thiêu rụi trong một trận hoả hoạn và được xây lại trên nền đất cũ. Khá nhiều nghệ sĩ nổi tiếng từng đến diễn tại đây, kể cả nhà soạn nhạc lừng danh John Philip Sousa. Nhưng đến năm 1913 thì nhà hát buộc phải ngưng hoạt động vì thưa khách và bị kiện vì có người bị té gãy tay. Mãi đến năm 1971 Woodland Opera House mới được phục hồi và tái sinh.

Cửa chính vào Woodland Opera House trông thật đơn sơ, nhưng gìn giữ được nó như vậy không phải chuyện dễ! (IANBUI/TRẺ)

Nếu có thì giờ đi bộ quanh khu phố cổ downtown, bạn sẽ bắt gặp vô số các công trình kiến trúc xưa vẫn được giữ lại và tôn tạo cho phù hợp với thời hiện đại (chứ không bị đập bỏ vô tội vạ như ở Việt Nam, đặc biệt tại Sài Gòn.) Hàng năm thành phố tổ chức một số sự kiện thu hút đông đảo du khách như Christmas Parade, thi nấu Chili v.v. Nhưng lớn và quy mô nhất là Yolo County Fair, bắt đầu có từ năm 1935, và hiện là hội chợ vào cửa miễn phí lớn nhất tiểu bang.

Một căn nhà xưa trên trục đường chính được dùng làm nhà băng. (IANBUI/TRẺ)

Vào năm 1871, trung tâm hành chánh của huyện Yolo County tại thành phố Washington gần đấy (nay mang tên West Sacramento) bị cháy rụi. Chính quyền huyện quyết định dời đô sang Woodland. Kể từ đấy Woodland còn được kiêm thêm danh hiệu County Seat của Huyện Yolo. Thế là cư dân của huyện Yolo dù muốn hay không cũng bắt buộc phải đến Woodland để lo các thủ tục giấy tờ sổ sách v.v. Nhờ vậy các doanh nghiệp lớn nhỏ trong vùng cũng được ăn theo, đặc biệt là … văn phòng luật sư!

Toà án huyện Yolo County ngày nay là một công trình hiện đại nhưng tương phản hài hoà với nét xưa của phố cổ. (IANBUI/TRẺ)

Như thượng dẫn, nền kinh tế của Woodland chủ yếu dựa vào trồng trọt. Woodland là một trong những thành phố đứng đầu tiểu bang California về nông sản, và thuộc hàng Top 20 trên toàn nước Mỹ. Ngoài ra, hệ thống vận chuyển hàng hoá tại đây cũng đóng góp rất nhiều cho ngân sách của thành phố. Những thập niên gần đây còn thấy sự xuất hiện của nhiều nhà máy thuộc ngành công nghệ truyền thống như nông cụ, máy móc, đóng gói, bao bì v.v.

Một nhà máy đóng hộp nằm cạnh đường xe lửa và xa lộ cao tốc I-5, vô cùng thuận tiện. (IANBUI/TRẺ)

Một trong những sản phẩm độc đáo và đến từ vùng Woodland là mật ong. Các nhà nuôi ong tại đây nổi tiếng vì sản xuất được nhiều loại mật khác nhau từ đủ thứ hoa. Thậm chí, các con đường trong phố cũng được trồng muôn loại hoa với chủ đích thu hút ong. Chính mắt người viết cũng từng bắt gặp ong mật bay khắp nơi khi đang chụp hình các bồn hoa bên hông Opera House. Hàng năm nơi đây còn có tổ chức California Bee Festival, nơi người ta có thể nếm mấy chục thứ mật ong. Thành thử gọi Woodland là mảnh đất của “milk and honey” thật không sai chút nào.