Số lượng gia cầm, gia súc đang chăn nuôi ở Việt Nam là khá lớn, đủ sức phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa, song số lượng thịt nhập cảng đổ về thị trường này hàng ngày vẫn khiến nhiều người không khỏi giật mình lo lắng.

Thịt nhập cảng trong một kho đông lạnh   

Thịt bẩn giá rẻ tràn lan các chợ

Cuối tháng 5/2024, trong vai người có nhu cầu mua các loại thịt giá rẻ mang về chế biến cho quán cơm bình dân, chúng tôi liên hệ với Tâm, chuyên nghề nhập cảng thịt đông lạnh ở chợ đầu mối Thủ Đức, được anh cho biết: “Thời gian gần đây, giá cả nhiều mặt hàng thịt nhập cảng đang giảm. Ví dụ, gà Hàn Quốc làm sẵn nguyên con cách đây 1 tháng giá 55 nghìn VNĐ/kg (đã bỏ đầu, chân), nay còn 45 nghìn VNĐ/kg, thịt heo từ 35-45 nghìn VNĐ/kg nay còn 30-40 nghìn VNĐ/kg. Hàng ngày bọn em xuất hơn chục tấn thịt gà, heo, trâu, bò nhập cảng. Mức giá này so với hàng nội địa cùng loại là quá rẻ nên các bếp ăn tập thể, quán cơm, quán nhậu bình dân rất chuộng, thường xuyên tới mua hàng!”.

Được biết, VN hiện nhập cảng thịt và các sản phẩm từ thịt từ gần 60 thị trường trên thế giới. Các chủng loại nhập về chủ yếu gồm thịt và phụ phẩm sau giết mổ của gia cầm, gia súc được đông lạnh. Thống kê cho thấy năm 2023, VN nhập cảng hơn 717,000 tấn thịt và các sản phẩm từ thịt gia súc, gia cầm các loại, trị giá 1.43 tỷ USD. Trong đó Ấn Độ, Mỹ, Nga, Brazil, Hàn Quốc và Argentina là những thị trường cung cấp các loại sản phẩm lớn nhất cho VN. Ông Dương (Hội Chăn nuôi VN) nhận xét: “Vài năm trở lại đây, lượng sản phẩm chăn nuôi từ nước ngoài nhập vào nước ta tăng khủng khiếp, kể cả hàng nhập chính ngạch lẫn hàng nhập lậu!”

Gà ướp lạnh sau chế biến là món gà nướng khoái khẩu

Theo ông Dương, thực chất VN đang nhập khá nhiều sản phẩm chăn nuôi thải loại từ các nước về làm thực phẩm, thậm chí có thể gọi là thực phẩm bẩn. Chẳng hạn, gà đẻ loại thải (hết chu kỳ đẻ trứng) làm sẵn từ Hàn Quốc, Thái Lan xuất sang VN với giá khoảng 20 nghìn VNĐ/con. Về đến biên giới giá thành chừng 40 nghìn VNĐ/con và đưa ra thị trường bán 55-60 nghìn VNĐ/con. Loại gà này ăn vào có cảm giác thịt dai giòn, phù hợp với thị hiếu chung người Việt. Tuy nhiên lưu ý đây là loại gà có chu kỳ khai thác trứng khá dài. Trong quá trình nuôi, chúng được tiêm nhiều loại vắc xin, cho uống kháng sinh để phòng trị bệnh vì vậy trong cơ thể thường tồn dư nhiều loại thuốc. Tương tự, thuật ngữ chuyên môn ở các nước phát triển gọi các phụ phẩm sau giết mổ gà như đầu, cổ, cánh, chân, đùi là “black meat” hoặc “dog meat”. Chúng thường được chế biến làm thức ăn chăn nuôi nhưng ở VN dùng cả cho người chắc chắn không tốt cho sức khỏe!

Xem thêm:   Cây trồng chậu

Khảo sát của chúng tôi tại một số chợ đầu mối như Thủ Đức, Bình Điền, Hóc Môn (Sài Gòn), Tân Biên (Đồng Nai), gà nhập cảng nguyên con làm sẵn (trung bình 1.5 kg/con) bán lẻ chưa tới 60 nghìn VNĐ/con. Các bộ phận khác như ức, đùi, cánh, chân, lòng mề…giá thấp hơn, chỉ 30 – 35 nghìn VNĐ/kg tùy loại. Các quầy thịt bò cũng treo biển rao bán giá khá rẻ, chỉ 70-80 nghìn VNĐ/kg (bình thường giá thịt bò giết mổ nội địa cao hơn gấp 3 lần). Một chủ quầy hàng quen biết nói nhỏ với chúng tôi: “Thịt này rẻ nhưng đừng bao giờ mua ăn! Bởi thật ra chúng là thịt trâu Ấn Độ giả làm thịt bò vì có màu sắc và mùi vị tựa thịt bò, người ta khi nhập giá chưa tới 2 USD/kg. Có khi là thịt bò Sal, xuất xứ ở Thái Lan, Lào, được nuôi bằng Salbutamol, chứa 3 chất tăng trọng, tạo nạc, tạo màu, vốn bị cấm sử dụng trong chăn nuôi. Những loại thịt đông lạnh này nhìn bề ngoài màu đỏ bắt mắt nhưng khi đun nấu chuyển thành màu trắng nhởn, ăn rất bở, vị nhạt…”

Gà dai ướp lạnh giá rẻ

Hậu quả người dùng gánh chịu

Nhiều tiểu thương ở các chợ đầu mối cho chúng tôi biết khách hàng quen thuộc của họ hầu hết là các quán ăn, quán nhậu bình dân, tiệm xôi, bánh mì. Nhằm đẩy mạnh sức tiêu thụ, người ta mua các loại thịt trên mang về chế biến thành các sản phẩm ăn liền và cũng bán với giá siêu rẻ.

Xem thêm:   Duyên Anh & việc viết tiểu thuyết

Tiếp tục khảo sát một số hàng quán trên đường Man Thiện (quận 9, Sài Gòn) chúng tôi thấy mỗi chiều, tại các điểm bán chân gà nướng luôn có hàng chục người xếp hàng chờ mua với giá phổ biến 10 nghìn VNĐ/cặp, tương tự là các điểm bán gà quay, gà nướng giá khoảng 75- 80 nghìn VNĐ/con. Tại các quán nhậu bình dân, các món chân gà hấp hành, lòng mề gà cháy tỏi, xào mướp, lòng heo, lòng bò khìa nước dừa, phá lấu và nhiều món hấp dẫn nữa luôn được khách hàng ưa thích bởi giá cả “vừa túi tiền”, chỉ trên dưới 100 nghìn/đĩa. Các loại sản phẩm chế biến khác như khô gà lá chanh, chà bông heo, chả lụa… giá phổ biến 80-110 nghìn VNĐ/kg. Nhiều người vô tư thưởng thức mà chả mấy ai quan tâm nguồn gốc, chất lượng thật của chúng khi tất cả các sản phẩm này trước đó đều được tẩm ướp nhiều lớp gia vị thơm ngon, đậm đà…

Bác sĩ Cao Trung, Cục An toàn thực phẩm VN chia sẻ: “Nhà nước cho nhập nhiều các sản phẩm này khác nào khuyến khích người dân tiêu dùng, hậu quả lâu dài là sinh ra nhiều thứ bệnh tật. Đây cũng là thực trạng hiện tại của một số đông người Việt. Tôi nghĩ để giải quyết vấn đề an toàn thực phẩm, giúp người tiêu dùng được mua và sử dụng những loại thực phẩm bảo đảm phẩm chất, cách duy nhất là siết chặt quản lý từ bộ phận nhập cảng, phân phối cho tới những người thực thi pháp luật. Cần kiểm soát triệt nhập cảng chính ngạch, ngăn chặn nhập lậu, kiểm soát kỹ nguồn cung trên thị trường sẽ kiểm soát được vệ sinh an toàn thực phẩm và sức khỏe người dùng. Với những sản phẩm cùng loại bày bán, bà con không nên quá chuộng của rẻ vì chắc chắn chúng đều có vấn đề!”

Đưa lên bàn nhậu món nào cũng ngon lành và hấp dẫn.

NS