Những năm gần đây, phong trào sử dụng vật thể bay siêu nhẹ (flycam/drone) ở Việt Nam ngày càng phổ biến. Với những tiện ích sẵn có và giá bán tương đối rẻ (vài trăm ngàn tới vài triệu VNĐ mỗi chiếc), những loại thiết bị này trở thành món đồ chơi công nghệ được nhiều người ưa chuộng. Cũng vì mua thiết bị dễ dàng nên việc tổ chức bay cũng tràn lan, phần lớn là bay tự do không phép.
Mua bán drone/flycams rất dễ dàng
Nếu cách đây vài năm, việc sở hữu một thiết bị bay drone/flycam còn khá khó khăn vì giá cao, chưa phù hợp lắm với túi tiền nhiều người thì hiện nay, thị trường đang có nhiều lựa chọn với đủ mức giá. Chỉ cần tìm tới các cửa hàng đại lý phân phối hoặc tham gia vào một số nhóm mua bán drone/flycam trên mạng xã hội, mọi người có thể tìm chọn cho mình một vài chiếc drone/flycam tùy thích, phù hợp khả năng túi tiền
Tại một hội nhóm Facebook có gần 200,000 tài khoản đăng ký có tên “Chợ drone/flycam Việt”, chúng tôi được chào hàng vô số những chiếc drone/flycam đ? m?c ủ mức giá, từ loại “second-hand” đến những mẫu hàng mới nhất. Việc giao dịch khá đơn giản, mọi người chỉ cần tham gia nhóm, tìm kiếm sản phẩm ưng ý, nhắn tin cho người bán, thỏa thuận giá cả, sau đó đến nhận hàng trực tiếp hoặc thông qua các dịch vụ vận chuyển (có ship COD). Ví dụ một chiếc DJI Mini 2 loại second-hand giá chỉ khoảng 600 nghìn VNĐ hoặc một chiếc DJI Mini 5 Pro nguyên seal giá 23,5 triệu VNĐ. Hoặc loại “thường thường bậc trung” như “con” DJI Neo 2 còn khá mới giá 9,5 triệu VNĐ, có giấy “bảo hành chính hãng 12 tháng”.
Mua drone/flycam dễ như mua …rau
Khi tham gia nhóm Facebook trên, chúng tôi làm quen được một bạn trẻ tên Kiệt (36 tuổi, Tân Phú, Sài Gòn) và nghe anh khoe từng mua/sở hữu rất nhiều chiếc flycam suốt gần 2 năm qua. Kiệt nói: “Tôi vốn là thợ chụp ảnh cưới, kể cả chụp ảnh gửi báo đăng. Nếu trước đây mình xài máy ảnh phải di chuyển bằng chân đế để khai thác được nhiều góc cạnh thì drone/flycam điều khiển bay trên không trung rất dễ tìm những góc chụp, góc quay vừa lạ vừa đẹp và hấp dẫn hơn nhiều!”.
Cũng tại nhóm Facebook này, khi chúng tôi hỏi các thiết bị bay có phải đăng ký hay xin phép chính quyền địa phương khi sử dụng không thì người chủ trang (xưng tên Hoàng) khẳng định: “Anh mua về rồi cứ vậy mà xài, nhớ đừng cho bay ở những khu vực nhạy cảm thì không sao!”. Xem ra việc sở hữu một thiết bị bay có tích hợp camera, GPS, khả năng truyền hình ảnh và bay được ở khoảng cách xa đáng kể không còn là điều quá khó đối với một người dù là chơi kiểu tài tử hoặc chuyên nghiệp?
Đủ loại “đồ chơi” cho người dùng lựa chọn
Ngày càng đáng lo ngại
Trong khi đó gần đây, chính quyền VN đã cho ban hành Nghị định 288 về việc “quản lý vật thể bay không người lái” cùng các phương tiện bay cá nhân, có hiệu lực từ ngày 5/11/2025. Theo đó tại điều 18 Nghị định nêu rõ: “phương tiện bay cá nhân muốn đăng ký phải có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu. Với phương tiện nhập khẩu, hồ sơ gồm giấy phép nhập khẩu và tờ khai hải quan. Riêng với phương tiện mua trong nước, cần có hóa đơn của đơn vị đủ điều kiện kinh doanh, quyết định của cơ quan có thẩm quyền, văn bản chuyển nhượng hoặc chứng từ tài chính theo quy định. Sau khi đăng ký, phương tiện phải có giấy chứng nhận đăng ký hoặc giấy chứng nhận đăng ký tạm thời còn hiệu lực mới được khai thác, sử dụng. Người điều khiển cũng phải đáp ứng những điều kiện nhất định. Ví dụ với phương tiện có trọng lượng cất cánh từ 0.25 kg trở lên, người điều khiển phải có giấy phép điều khiển bay quan sát bằng trực quan; từ 2 kg trở lên hoặc thuộc các trường hợp bay ngoài tầm nhìn trực quan, bay theo chương trình thông qua bộ điều khiển trung tâm phải đáp ứng yêu cầu cao hơn về giấy phép điều khiển…”.
Vẫn theo quy định này: “…tất cả chuyến bay bằng drone/flycam đều phải xin phép. Trước khi thực hiện các chuyến bay 7 ngày, tổ chức/cá nhân phải nộp đơn xin cấp phép bay lên Cục Tác chiến (thuộc Bộ Tổng tham mưu, Bộ Quốc phòng VN). Nội dung đơn xin cấp phép ghi rõ họ tên, địa chỉ, số điện thoại liên lạc. Ngoài ra, người xin cấp phép bay phải cung cấp các thông tin như đặc điểm nhận dạng vật thể bay (bao gồm ảnh chụp), khu vực tổ chức bay, hướng bay, thời hạn bay…”. Tuy nhiên, do thủ tục cấp phép vẫn còn mang tính thủ công, quá rườm rà, mất nhiều thời gian và đây cũng là lý do nhiều người chơi drone/flycam thường sẵn sàng lách luật.
Drone/flycam thường bay không phép
Tương tự, vẫn theo Nghị định 288, drone/flycam không được bay gần các khu vực như khu quân sự quan trọng, khu trụ sở làm việc các cơ quan Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, các ban, bộ, ngành Trung ương, khu vực gần sân bay, ga tàu lửa, cảng biển, công trình thủy lợi, nhà máy điện/nước… Một cá nhân có thể bị phạt đến 60 triệu VNĐ, đối với nhóm/tổ chức có thể từ 80 – 100 triệu VNĐ, đồng thời bị tịch thu thiết bị bay khi vi phạm các quy định về sử dụng drone/flycam.
Trong khi đó, thống kê từ cơ quan chức năng cho biết trong năm 2025, cả nước ghi nhận 34 vụ các phương tiện bay khác xâm nhập khu vực cấm bay tại các sân bay ở Hà Nội, Thanh Hóa, Bình Định và Sài Gòn. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, tiếp tục xảy ra 17 vụ ở Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Sài Gòn. Riêng tại Nội Bài, ngày 6/6/2026 có 28 chuyến bay dân dụng bị ảnh hưởng do drone. Tại Cát Bi, 3 chuyến bay bị ảnh hưởng, trong đó 2 chuyến buộc phải chuyển hướng đến sân bay dự bị.
Như đã nói, không phải mọi trường hợp sử dụng drone/flycam mặc nhiên bị xử lý hình sự. Song nếu hành vi thực tế dẫn đến hậu quả thuộc một số trường hợp luật định, người vi phạm sẽ phải đối diện với các án phạt. Ngoài việc phạt tiền, người vi phạm có thể bị phạt giám sát không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù giam từ 1-5 năm; hậu quả càng nghiêm trọng, mức hình phạt càng tăng!
Drone/flycam có thể ảnh hưởng tới các chuyến bay
Bài và hình NS
