Giữa nhịp sống hiện đại nơi xứ người, tiếng sáo, tiếng đàn tranh, đàn bầu, đàn cò, đàn nguyệt v.v… tưởng chừng như đã tắt theo năm tháng, nhưng không, những tiếng đàn ấy vẫn âm thầm vang vọng, và kết nối những người Việt yêu âm nhạc truyền thống dân tộc trên khắp năm châu. Từ năm 2011, Đại Hội Âm Nhạc Truyền Thống Việt Nam đã trở thành một điểm hẹn đặc biệt của các nghệ sĩ, giáo sư âm nhạc và những người yêu nhạc cổ truyền VN tại hải ngoại.
Buổi hòa nhạc tại trung tâm văn hóa Rommen, Oslo
Ðại hội được khởi xướng vào năm 2011 tại Canada bởi nghệ sĩ đàn tranh Kim Uyên. Với tình yêu sâu sắc dành cho âm nhạc dân tộc và với mong muốn bảo tồn, duy trì và phát huy âm nhạc truyền thống Việt Nam trong cộng đồng người Việt khắp nơi, với mong muốn kết nối cộng đồng nghệ sĩ Việt trên toàn thế giới nên cô đã sáng lập Đại Hội Âm Nhạc Truyền Thống VN (ĐHAMTTVN) tại hải ngoại, được tổ chức định kỳ 2 năm 1 lần và luân phiên tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Trải qua hơn một thập niên phát triển, ĐHANTTVN đã được tổ chức tại nhiều quốc gia như Canada, Hoa Kỳ, Úc, Pháp và Đài Loan. Mỗi kỳ đại hội đều mang một màu sắc riêng nhưng cùng chung một mục đích, đó là bảo tồn, phát huy và truyền lại những giá trị quý báu của âm nhạc dân tộc Việt Nam cho thế hệ mai sau ở hải ngoại.
Đoàn Phương Bảo Music từ Sài Gòn
Năm nay, đại hội lần đầu tiên được tổ chức tại Oslo, thủ đô của Na Uy. Đây là một dấu mốc đặc biệt không chỉ đối với cộng đồng người Việt tại Na Uy mà còn đối với toàn bộ mạng lưới nghệ sĩ âm nhạc truyền thống VN ở hải ngoại. Việc Oslo được chọn cho thấy sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của cộng đồng người Việt ở đây, cũng như những đóng góp tích cực của các hội đoàn văn hóa, nghệ thuật trong việc gìn giữ bản sắc dân tộc, trong đó nhóm nhạc cổ truyền Phượng Ca là thành phần ban tổ chức địa phương.
Phượng Ca là một lớp nhạc dân tộc ở Oslo. Qua nhiều năm tháng thăng trầm nhưng lớp vẫn sinh hoạt bền bỉ và thường xuyên tham gia đóng góp tiếng đàn tiếng hát trong các sinh hoạt cộng đồng, các sự kiện văn hóa đa sắc tộc và những chương trình hướng về quê hương. Không chỉ góp phần giới thiệu nét đẹp của âm nhạc VN đến bạn bè quốc tế, nhóm còn là nơi kết nối những người yêu âm nhạc truyền thống trong cộng đồng người Việt tại Na Uy.
Đoàn Tiếng Vọng Quê Hương từ San Jose
ĐHANTTVN tại Oslo năm nay đã được diễn ra trong 4 ngày, từ thứ Năm ngày 13 đến Chủ Nhật ngày 16 tháng 8. Trong suốt 4 ngày qua, các tham dự viên đã có cơ hội tham gia nhiều buổi học tập, hội thảo về những đề tài liên quan đến âm nhạc dân tộc. Các giáo sư, nghệ sĩ và giảng viên giàu kinh nghiệm đã trực tiếp hướng dẫn, chia sẻ kiến thức chuyên môn cũng như những kinh nghiệm quý báu trong quá trình nghiên cứu, giảng dạy và trình diễn cho các tham dự viên, để họ lấy làm hành trang cho chính mình. Bên cạnh việc học tập, đại hội còn là dịp để các nghệ sĩ gặp gỡ, trao đổi và học hỏi lẫn nhau. Những người đến từ nhiều quốc gia, nhiều môi trường văn hóa khác nhau đã cùng nhau chia sẻ niềm đam mê đối với âm nhạc truyền thống, góp phần làm phong phú thêm các góc nhìn và kinh nghiệm trong việc bảo tồn và phát huy nghệ thuật dân tộc trong bối cảnh hiện đại.
Đoàn văn nghệ dân tộc Lạc Hồng từ Nam Cali
Không khí của đại hội không chỉ nằm trong những giờ học tập và hội thảo chính thức. Sau mỗi ngày làm việc, khi các lớp học kết thúc, một phần khác của đại hội lại bắt đầu. Đó là lúc người người cùng quây quần bên những bữa ăn thân thiện, trò chuyện, làm quen và chia sẻ những câu chuyện về cuộc sống, về âm nhạc và về hành trình gìn giữ văn hóa Việt nơi xứ người. Khoảng cách địa lý dường như không còn tồn tại khi những người đến từ Canada, Hoa Kỳ, Thụy Sĩ, Pháp, Na Uy cùng ngồi lại bên nhau như những người bạn đã lâu lắm mới được gặp lại.
Đoàn văn nghệ Tre Việt từ Canada
Ở một góc phòng, tiếng đàn tranh cất lên. Ở góc khác, tiếng sáo hòa cùng tiếng đàn bầu. Những nhóm nhỏ tự nhiên hình thành, người đàn, người hát, người lắng nghe rồi lại cùng tham gia. Không cần sân khấu lớn hay ánh đèn rực rỡ, những buổi sinh hoạt tự phát ấy đã trở thành những khoảnh khắc đáng nhớ của đại hội. Các tham dự viên còn chia thành nhiều nhóm để cùng tập luyện, trao đổi và chuẩn bị cho chương trình bế mạc. Những nghệ sĩ nhiều kinh nghiệm tận tình hướng dẫn lớp trẻ, trong khi các bạn trẻ mang đến nguồn năng lượng mới và sự sáng tạo của thế hệ tiếp nối. Tất cả tạo nên một bầu không khí gần gũi, vui tươi và đầy cảm hứng.
Chính trong những giờ phút giản dị ấy, tinh thần của đại hội được thể hiện rõ nét nhất. Đây không chỉ là nơi học hỏi kiến thức chuyên môn mà còn là nơi kết nối tình bằng hữu, nuôi dưỡng tình dân tộc và xây dựng một cộng đồng những người cùng chung niềm đam mê với âm nhạc truyền thống VN.
Trường Phượng Ca Paris và CLB Huế với Phẩm Tuyết, một làn điệu ca Huế.
Chủ Nhật ngày 16 tháng 8, ngày cuối cùng của đại hội, đã được khép lại bằng một chương trình hòa nhạc đặc biệt dành cho cộng đồng khán giả tại Oslo. Đây là dịp để những thành quả của 4 ngày học tập được giới thiệu đến công chúng thông qua các tiết mục trình diễn đặc sắc của các nghệ sĩ. Chương trình không chỉ mang đến những giai điệu truyền thống quen thuộc mà còn thể hiện sức sống mạnh mẽ của âm nhạc dân tộc VN trong cộng đồng người Việt hải ngoại ngày nay. Điều đặc biệt của đại hội không chỉ nằm ở những tiết mục được trình diễn trên sân khấu mà còn ở tinh thần đoàn kết của những nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia, nhiều thế hệ khác nhau cùng gặp gỡ nhau trên một sân khấu với một điểm chung, đó là tình yêu dành cho âm nhạc truyền thống, cho những nét văn hóa đẹp đẽ của quê hương, và cho dù có định cư ở xứ người mấy chục năm, hay được sinh ra, lớn lên ở xứ tây phương, cách xa VN hàng ngàn cây số, họ vẫn cùng nhau giữ gìn những âm thanh đã gắn bó với dân tộc qua nhiều thế kỷ truân chuyên.
Các em thiếu nhi của lớp nhạc Phượng Ca Na Uy
Giữa lòng Oslo hiện đại, nơi những nền văn hóa từ khắp nơi trên thế giới cùng hiện diện, tiếng đàn tranh, tiếng sáo, tiếng đàn bầu, đàn cò, đàn nguyệt, đàn kìm, tỳ bà… được vang lên như lời nhắc nhớ về cội nguồn. ĐHANTTVN tại hải ngoại không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của bản sắc Việt nơi đất khách. Đó là nơi quá khứ gặp hiện tại, nơi nhiều thế hệ gặp nhau, và nơi những giai điệu quê hương tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và truyền lại cho thế hệ tương lai.
Lớp đàn Phượng Ca với thành viên từ Paris, Rennes, Logne, Montreal, Na Uy, Thụy Sĩ
Buổi hòa nhạc bế mạc đại hội tại trung tâm văn hóa Rommen với hơn 80 nghệ sĩ đến từ Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Thụy Sĩ, Việt Nam, Na Uy có mặt trên cùng một sân khấu trong cùng một lúc, một sự kiện chưa từng có trong cộng đồng người Việt ở Na Uy, như thể một món quà âm nhạc có một không hai được gởi đến cộng đồng người Việt tại xứ lạnh này đã đem đến nhiều cảm xúc, và là điểm đáng nhớ của đại hội, nơi tiếng đàn, tiếng hát, lời ca và tình yêu âm nhạc truyền thống của dân tộc ta cùng hòa quyện trong một không gian nghệ thuật đầy cảm xúc giữa lòng thủ đô Oslo.
Thi Hạnh trong ngày Đại Hội
TH
