Người viết sử, khi dựng lại một thời kỳ, như trước và sau ngày 30/4/1975 chẳng hạn, thường chỉ ghi những sự kiện. Ghi chép một cách thản nhiên, không cảm xúc. Những kiếp người, những bóng nhân sinh chỉ lướt qua. Hoàn toàn không có chỗ cho nỗi bi hoan, trăn trở hay những hy vọng và ảo mộng của người. Người đọc sử, do đó, hầu như dửng dưng trước bao dâu biển. Vì vậy cần có nghệ thuật, cần thơ. Và thơ đã vượt lịch sử để đến với hồn người. Xin mời các bạn đọc lại và cùng chia sẻ những bài thơ của một thời. SAO KHUÊ

Châu Liêm

nha trang. tháng ba 1975

 

băng cánh đồng. trăng chết

tháng ba. về trên thành phố xưa

 

như lời ngụ ngôn. buồn. của gió

nắng tháng ba. vàng bạt mui xe

hành nhân. tóc râu. chín rộ

biển xa. sâu. như mây tần

thùy dương dậy. chiều tà. hung hãn

 

tháng ba. trên thành phố xưa

bầu trời. rạn. màu men sấm ký

vẳng nghe xa. tiếng cọp gầm

sạt mái tường vi. ngói lở

ngày phơi bãi bình sa

đâu thành phố. của mùa trăng giả đảo

những cây bàng. ửng đỏ. trong mưa

tháng ba ơi. đang giữa bản đàn

bỗng nghe ve ngâm. vượn hót

người yêu người. làm sao quên

mái tóc đi về rặng cây bông sứ

tháng ba. tháng ba. trong đời tôi

và lịch sử. hoàng hôn nghiêng mái quán

hải âu. bay xa. về đâu

thùy dương dậy. chiều tà. hung hãn

 

Xem thêm:   Trần Dạ Từ

tháng ba. cọp chạy. người xa người

em mang hồn hoa sứ

ngủ ngàn năm. đất xưa

 

Tô Thùy Yên

qua sông

 

Ðò nghẹn đoàn quân xa tiếp viện.

Mưa lâu, trời mốc, buồn hôi xưa.

Con đường đáo nhậm xa như nhớ.

Chiều mập mờ xiêu lạc dáng cò.

Quán chật xanh lên rừng lính ướt,

Mặt bơ phờ dính gió bao la.

Khí ẩm mù bay, mùi thuốc khét,

Chuyện tình cờ nhúm ấm cây mưa.

Vang lên những địa danh huyền hoặc,

Mỗi địa danh nồng một xót xa.

Giặc đánh lớn – mùa mưa đã tới.

Mùa mưa như một trận mưa liền.

Châu thổ mang mang trời nước sát,

Hồn chừng hiu hắt nỗi không tên.

 

Tiếp tế khó – đôi lần phải lục

Trên người bạn gục đạn mươi viên.

Di tản khó – sâu dòi lúc nhúc

Trong vết thương người bạn nín rên.

Người chết mấy ngày chưa lấy xác,

Thây sình, mặt nát, lạch mương tanh…

Sông cái nước men bờ sóng sánh.

Cồn xa cây vướng sáng mơ màng.

Áo quan phong quốc kỳ anh liệt.

Niềm thiên thu đầm cỗ xe tang.

Quê xa không tiện đường đưa tiễn,

Nghĩa tận sơ sài, đám lạnh tanh.

Thêm một chút gì như hối hả,

Người thân chưa khóc ráo thâm tình…

 

… Nao nao mường tượng bóng mình

Mịt mùng cõi tới, u minh tiếng rền.

Xuống đò, đời đã bỏ quên…

Một sông nước lớn trào lên mắt ngời.

 

Xem thêm:   Tưởng nhớ bạn bè

Thanh Tâm Tuyền

chim

 

Ðêm giao thừa thế kỷ mưa rơi sao

mái sáng đường nằm chiêm bao biển giận dỗi

bàn tay mây mắt trăng môi nhiệt đới

chiến tranh còn những khoảng đất hoang

cửa sổ đập lên cao cánh chim én mùa xuân

ôm vào lòng bãi cỏ vườn hoa bầy sao rụng

 

ai hỏi anh ngoài hàng giậu

lãng mạn lập thể siêu thực dã thú đa đa

tôi mở những trái cây vườn nhà

cử chỉ trữ tình tinh khiết

những bước đi văn nghệ chim sẻ

mùa ngói nâu dựng vực mắt nâu

 

tôi ru chim ngủ trong cổ họng

mặt trời kêu xuống thái dương những màu ánh sáng thơm

tim kinh ngạc

đời tạo câu cười thiên nhiên mai

hy vọng đứng ra ngoài ô ngục ngực bâng khuâng

lần gặp gỡ thứ nhất

 

rồi kỷ niệm kim khí thuỷ tinh hành hạ

đau xé trời đêm không sao bánh máy quay vũ khí

tôi chối từ giam cầm chim đẹp trong rừng tóc

dù tiếng hót đã chọn mấy hàm răng

người bộ hành cô đơn chờ đêm để lên đường. về quá khứ

chim bay vào trận mưa sao

 

Nguyễn Xuân Thiệp

chiều qua ngõ blues

 

Chiều

georgetown

chiều của mây biển. tháng tư. và những cánh bướm monarch. bay về trong trí nhớ

cùng với đinh cường

đi qua ngõ blues & jazz alley. gõ nhịp tim trên đá

tôi muốn nói. tôi muốn nói. với người nhạc công da đen. đến từ new orleans

hãy thổi lên

trên chiếc kèn đồng

một tấu khúc

cho quê hương tôi một ngày của tháng tư

của đọa đày

nước mắt

của bông hướng dương tàn phai

người không dám nói với người

tiếng hàng cây kêu. bóng quạ

rạng đông. mặt trời bị treo cổ. trên bức tường nhà hát lớn

người ca sĩ bỏ đi

người thi sĩ bỏ đi

vỉa hè đầy lá rụng

hãy tấu lên

khúc ly biệt

cho những người không về

giờ này

khóc trong quán cà phê la ruche

trên cầu longfellow

ở quảng trường times square

điệu kèn. của khúc elegy

cho tôi. cho nhiều người

 

Xem thêm:   Thời chia cách

chiều qua ngõ blues. hồn xanh xao