1. Té sông mùa nước nổi!

 

Con đã từng té sông mùa nước nổi;

Má la làng, “cô bác! cứu con tôi!”

môi tím ngắt, bà con đem xốc nước,

trễ chút thôi, chắc con đã đi rồi.

 

Người ta nói có ba hồn bảy vía,

con té sông… hồn vía mất hai phần,

con chậm, dở… biết bao lần ngơ ngẩn,

Má thương con mình: “tội nghiệp! té sông!”

 

Con bên Má mỗi năm mùa nước nổi,

mênh mông đất trời, mênh mông biễn thơ,

suy nghĩ thơ, suốt ngày con không nói,

Má thương con mình: “tội nghiệp! té sông!”

 

Sông không chết, con tìm đường ra biển,

xa Má rồi! mùa nước nổi long đong,

đêm quê người nhớ quê nhà tha thiết,

nhớ vô cùng, thương câu nói “té sông !”

 

  1. Cặp đệm, nắm xôi.

 

Suốt một thời thơ ấu con mang theo:

cặp đệm Má đương, nắm xôi Má nấu

xôi nếp một, bếp chiều hôm khói toả

đường mía lau thơm vị ngọt, quê nhà!

 

Xuồng ba lá Má là con đò dọc

hai lượt: đến trường, tan học, đón đưa

ngày khai giảng, con trốn về với Má

(số phận đùa! sau lại phải đi xa.)

 

Con lớn lên, con đi vào chiến trận

hành quân hoài mấy bận lội đồng bưng

vòng vọng mãi tiếng chày đôi Má giã

giã cỏ bàng, đan cặp đệm, nhớ thương!

 

Nhớ má đồng bưng, ruộng, vườn, rẫy bái

chưn sình lầy, lúa nếp, cánh đồng mưa

chiều dừng quân trợn trạo lua cơm sấy

bùi ngùi con, nhớ lại nắm xôi xưa.

 

Má đồng bưng rưng rưng tình mẫu tử

thương Má nhiều, thương cặp đệm, nắm xôi!

 

  1. Ngã ba sông.
Xem thêm:   Bùi Giáng

 

Đất lành, quê, giờ là đất dữ,

cải tạo xong, an phận không xong,

đành phải chịu, nén lòng vượt biển,

đưa con buồn, vàm, ngã ba sông.

 

Cơm ơn huệ: tép rang mằn mặn,

canh mồng tơi, con nhớ quê nhà,

rưng rưng Má, nhai cơm, nhai sạn,

đưa con vào chổ chết đêm nay?!

 

Vào chổ chết tìm ra chổ sống,

tử biệt buồn hay nổi sanh ly?

thuyền ra biển, trùng trùng biển sóng,

vỗ ngàn sao – dõi mắt con đi.

 

Đêm ác mộng nhớ ngày năm cũ,

đưa con buồn, vàm, ngã ba sông,

xót Má xa con, trời vần vũ,

đêm mịt mùng… Má sợ bão giông.

 

Con chạm đảo, Má mừng hết biết;

công an hầm hè, hỏi: “nó đâu?”

“nó vượt biên rồi, giờ đở khổ,

còn thân già …nhốt…cũng chẳng sao”.

 

Đất quê người biết thân, biết phận,

công danh gì? Con nhận ‘cu li’,

cơm hộp xách đi, chiều tắt nắng,

xe lái về trời rạng bình minh.

 

Tiền con gởi Má may áo mới,

giử dùm con tấm áo năm nào,

áo vá vai, nhớ ngày nhịn đói,

cắt rừng thăm, nuôi con… tù đày.

 

Chiều cuối năm nhớ nhà, nhớ tết,

tép rang mằn mặn, canh mồng tơi,

năm tận, tháng cùng, ngày sắp hết,

lệ chan cơm buồn lắm Má ơi!

 

  1. Ngọn đèn chong mắt.

 

Con xa rồi đất quê,

đêm xuống thuyền vượt biển;

có ngọn đèn chong mắt,

đăm đăm đợi con về.

 

Con đã qua

mùa đông quê người lạnh thấu xương!

để con nhớ

quê nhà ta cả một trời nắng ấm.

 

Con đã qua mùa hạ quê người cháy rát da!

để con nhớ quê nhà ta cuối năm trời chớm lạnh.

Đất quê người, thân con, đời cô quạnh;

tha thiết hoài, nỗi nhớ Má, thương quê.

 

Xem thêm:   Đặng Xuân Xuyến

Xưa bến cũ con đi; nay bến cũ con về,

mòn mõi Má đợi mong, trong sức tàn, lực kiệt:

đèn khô dầu, lụi bấc; đôi mắt khép lại rồi.

 

Lá rụng phải về cội! sao con lạc lối về?

bởi ngọn đèn chong mắt; giờ đã tắt thiên thu.

 

  1. Chuông ơi! đừng reo nữa!

 

“Lỡ mai cha yếu mẹ già

chén cơm, đôi đũa, bộ kỹ trà ai dâng?” *

 

Con theo chồng, chỉ cách một bến sông;

Má nghĩ xa ngàn dặm.

Chiều bến sông, con buồn ra giặt áo

phía kia bờ, Má ảo não đứng trông.

 

Nước mất nhà tan, con lên đường vượt biển;

cách một bến sông, giờ thêm ngàn dặm biển,

con đâu ngờ xa Má lần này: là vĩnh viễn ngàn năm.

 

Điện thoại viễn liên, bên kia trời – nổi nhớ;

sao em lặng yên? rồi nức nở!

Ôi má ơi! Cả trời thương sụp đổ.

“Con không kịp về, giờ phút cuối, Má thương ơi!”

 

Con vào, ra, tựa cửa, bóng tang thương!

xưa dải khăn sô cho quê hương.

giờ dải khăn sô cho Má.

Má là quê hương; quê hương là Má.

 

Ngôi vườn cũ ai sẽ ngồi đốt lá?

khói lên trời tìm kiếm đứa con xa.

Điện thoại viễn liên, con không buồn nghe nữa;

thôi đã tắt đời con bếp lửa!

Má mất rồi! chuông reo nữa mà chi!

*ca dao

 

  1. Nhận của con nếu có chỉ là thơ!
Xem thêm:   Chim Hải

 

Lẻ công bằng có cho và có nhận,

Má chỉ cho chưa có nhận bao giờ:

Má cho con cả một đời lận đận;

nhận của con nếu có chỉ là thơ.

 

Ngàn pho kinh sách con đã đọc,

hữu hạn vô cùng chữ nghĩa ơi;

cho vô hạn một đời lao nhọc,

những lầm than, Má đã cưu mang!

 

 Câu nhạc Y Vân thường hay bảo:

“Mẹ thương con như biển Thái bình”

Thái Bình! Con vượt trong giông bão,

còn Má thương con chỉ dịu êm!

 

Chiếc đòn vai thả sợi dây dài,

đưa cỗ quan tài từ từ xuống huyệt;

kèn đưa đám trổi giọng buồn thê thiết,

tiếng đàn cò đẫm lệ rủ khăn sô.

gậy tang chống, sao nâng đời con được?

bờ huyệt sâu, ba tấc đất. Má đâu?

 

Chiếc đòn vai thả sợi dây dài,

đưa cỗ quan tài từ từ xuống huyệt.

cỗ quan tài mang hình hài Má của con yêu dấu.

họ chôn Má rồi, chôn cả thời thơ ấu của con!

 

Ôi! Má của con, má của con!

từ nay thôi chắc chẳng còn ai, thương con như thế nữa?

bếp lửa chiều hôm chợt tắt rồi, mờ bóng Má chập chờn trên vách lá,

Má về đâu? sinh, tử: cõi vô thường.

 

Ôi! Má của con, Má của con!

từ nay thôi chắc chẳng còn ai, thương con như thế nữa?

Xiêu lạc tha hương, phiêu bạt sầu, côi cút bay giữa đời giông bão,

ước vọng tương phùng là ảo vọng Má thương ơi!!!

đoàn xuân thu

melbourne