Tổ chức nhà nước Hồi giáo ISIS từng một thời là thỏi nam châm thu hút nhiều cảm tình viên trên khắp thế giới về đầu quân chiến đấu cho cái gọi là cuộc thánh chiến Hồi giáo ở khu vực Trung Đông cũng như đã từng kiểm soát cả một khu vực rộng lớn bằng Vương quốc Anh. Nay tổ chức ấy đã bị sụp đổ do bởi một chính sách cai trị tàn bạo với đầy hoang tưởng, do bởi những cuộc đấu đá nội bộ, và do bởi phải đối đầu với những cuộc tấn công quân sự từ nhiều phía, trong đó phần lớn là từ quân đội Hoa Kỳ và đồng minh.

isis-bi-tieu-diet2

Quang cảnh Baghuz bên bờ sông Euphrates sau trận chiến – nguồn AFP

Theo một bài báo của tờ The Guardian kể lại, trong một buổi tối giữa mùa đông vào thượng tuần Tháng 1, người đàn ông đang bị truy nã gắt gao nhất trên thế giới bước vào một căn nhà trong một thị trấn bị lãng quên gần biên giới Syria để tham dự một buổi họp hiếm hoi với ít phụ tá còn sống sót của ông ta.

Abu Bakr al-Baghdadi lúc ấy chỉ còn trong tay độ vài chục tay súng trung thành, tất cả đều đã được thử nghiệm qua chiến trận và qua những hỗn loạn trong cuộc tháo chạy của tổ chức ISIS khi rút quân về khu vực sát biên giới miền viễn đông của Syria. Vương quốc Hồi giáo mà ông ta tuyên bố thành lập bốn năm rưỡi trước nay co lại chỉ còn trong một diện tích không quá 50 cây số vuông và mỗi ngày bị thu hẹp dần. Âm thanh của tiếng súng và bom nổ ở quanh khu vực gần đó là những gì quá quen thuộc đối với họ trong mấy tháng qua trong khi những thị trấn và làng mạc cuối cùng được kiểm soát bởi tổ chức Nhà nước Hồi giáo cứ đều đặn rơi vào trong tay của các nhóm dân quân người Kurd dưới sự hỗ trợ của quân đội Hoa Kỳ.

Phía trên bầu trời của thị trấn Baghuz nhỏ xíu, nơi thủ lãnh của nhóm khủng bố và đoàn tuỳ tùng của ông ta đang cố cầm cự, hai chiếc máy bay drone của Hoa Kỳ bay lòng vòng, truy lùng những mục tiêu ở bên dưới. Cách một vài làng ở phía xa, các lực lượng dân quân người Kurd đang nắm giữ các vị trí trên những đống đổ nát còn mới nguyên do từ những trận chiến vẫn còn đang tiếp diễn, chuẩn bị cho cuộc tấn công vào địa điểm quân sự cuối cùng mà địch quân còn nắm giữ, nơi mà không lâu trước đó có lẽ ít ai có thể tìm thấy nó trên bản đồ. Những thành viên ISIS cuồng nhiệt nhất cũng đang chuẩn bị cho nỗ lực bảo vệ vị trí quân sự được xem như thành trì cuối cùng của họ, quá khác xa với nơi mà tổ chức này được khởi đi khi các chiến binh của họ tràn vào các thị trấn và thành phố trên khắp cõi Iraq và Syria, chiếm giữ tất cả những gì ở phía trước họ và xoá đi đường biên giới của hai quốc gia Iraq và Syria trong một thời gian ngắn.

isis-bi-tieu-diet3

Lực lượng dân quân người Kurd dựng cờ sau khi chiếm Baghuz – nguồn BBC

Baghuz, cái rẻo đất bé xíu bên bờ sông Eurphrates, đang sắp sửa trở thành một địa danh được thế giới khắc ghi. Phía bên trong bốn bức tường của căn nhà nhỏ, Baghdadi, bệnh hoạn, nóng nảy và mắc chứng hoang tưởng, sẽ phải đối mặt với cuộc thách thức lớn nhất về quyền lực của ông ta. Và thị trấn Baghuz nhỏ bé sắp tới đây sẽ được biết tới trên khắp thế giới như là nơi mà lực lượng ISIS đã chiến đấu và thất bại trong trận chiến cuối cùng của họ, nơi mà cái hư danh “vương quốc Hồi giáo” cuối cùng đã bị sụp đổ trong chiến bại.

Xem thêm:   Sống chung hay chết chùm

Thành trì cuối cùng của ISIS chung cuộc đã rơi vào tay của lực lượng dân quân người Kurd hôm Thứ Sáu 22/3 vừa qua sau sáu tuần lễ chiến đấu cam go và cuộc tháo chạy của những tay súng ISIS từ những lô cốt và giao thông hào nơi họ dựng lên trước khi bị các nhóm dân quân tiến chiếm – chấm dứt sự hiện diện sau gần năm năm của tổ chức khủng bố này trong khu vực và đã từng gây nên bao nỗi sợ hãi trên khắp thế giới.

Vào lúc cao điểm của cuộc chiến, có khoảng gần 10,000 người Mỹ – gồm 8,000 binh lính và ít nhất 1,600 nhân viên của các công ty thầu khoán – đã tham gia vào cuộc chiến chống ISIS tại Iraq và Syria. Theo Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, có ít nhất 74 người Mỹ bị thiệt mạng kể từ 2014.

Về phía quân đội Iraq và Syria, sự thiệt hại nhân mạng nặng hơn nhiều, với khoảng vài chục ngàn binh lính của mỗi quốc gia trên đã tử trận trong cuộc chiến chống lại những tay súng khủng bố cực đoan.

Và khoảng vài chục ngàn thường dân của cả hai quốc gia đã thiệt mạng trong các vụ đụng độ, kể cả những trận chiến đẫm máu năm 2017 để đẩy lui ISIS ra khỏi thành phố Mosul của Iraq và Raqqa của Syria, nơi ISIS tự nhận là thủ đô của họ.

Xem thêm:   Dự án ngàn tỷ

Mặc dù tổ chức ISIS nay đã mất hết tất cả những thị trấn và làng mạc họ từng kiểm soát, nhiều người tin rằng vẫn còn hàng ngàn tay súng của họ đang hoạt động trong khu vực sa mạc ở phía nam của thành phố Deir Ezzour, nơi họ đang đụng độ với nhóm dân quân được sự hỗ trợ bởi quân đội Iran. Và hiện nay đã chuyển sang chiến thuật đánh du kích.

isis-bi-tieu-diet1

Những mũi tiến công vào Baghuz mở ra từ trung tuần Tháng 2 – nguồn Wikipedia

Thủ lãnh Abu Bakr al-Baghdadi, người đã từng tuyên bố thành lập vương quốc Hồi giáo từ một ngôi giáo đường Hồi giáo ở Mosul năm 2014, hiện tại vẫn còn sống và đang lẩn trốn. Các giới chức và phân tích gia phương Tây cho biết ISIS trên thực tế cũng đã chuẩn bị từ trong nhiều tháng qua, nếu không nói là trong nhiều năm, để bước vào hoạt động trong bóng tối.

Nói như thế để thấy rằng tổ chức ISIS vẫn còn là mối nguy hiểm không chỉ ở Syria và Iraq mà còn vượt qua biên giới hai quốc gia này. Nhóm này đã tự nhận trách nhiệm cho một số cuộc tấn công ở nhiều nơi trong mấy tháng qua, trong đó có Afghanistan, Pakistan và Ai Cập.

Một cánh tay nối dài của ISIS ở Nigeria đã lớn mạnh rất nhanh kể từ 2016, tự nhận danh xưng là Nhà nước Hồi giáo vùng Tây Phi (ISWAP). Ðược trang bị đầy đủ vũ khí và đang tuyên truyền kêu gọi sự ủng hộ của dân chúng, nhóm ISWAP được các giới chức an ninh địa phương nhận định là còn nguy hiểm hơn nhóm khủng bố Boko Haram đã hoạt động lâu nay.

Và mặc dù bộ máy truyền thông của ISIS bị thiệt hại nặng do mất lãnh thổ, hoạt động tuyên truyền trên mạng của họ tiếp tục với tay tới những cảm tình viên trên khắp thế giới, một số trong nhóm này đã từng thực hiện những cuộc tấn công tại khu vực Bắc Mỹ và Âu châu.

Xem thêm:   Lạm phát

Kể từ 2014, những tay khủng bố trung thành với ISIS đã thực hiện hơn 100 cuộc tấn công vào hơn một chục quốc gia. Trong số những vụ gây chết chóc nặng nhất mà ISIS nhận trách nhiệm là vụ tấn công tại Paris vào Tháng 11 năm 2015 gây thiệt mạng cho 130 thường dân.

isis-bi-tieu-diet

Thủ lãnh Abu Bakr al-Baghdadi tuyên bố thành lập vương quốc Hồi giáo tại một ngôi đền ở Iraq năm 2014 – nguồn Reuters

Xuất phát từ một phân bộ ly khai của al Qaeda trong những năm đầu của cuộc chiến Iraq. Khoảng năm 2010, lợi dụng tình trạng suy yếu của các chính phủ Iraq và Syria, nhóm ISIS bắt đầu lớn mạnh nhờ sự hỗ trợ tài chánh từ những cá nhân giàu có trong vùng Vịnh vì muốn lật đổ Tổng thống Bashar al-Assad của Syria. Là một đoàn quân ô hợp nhưng tinh thần chiến đấu rất cao do được nhồi sọ từ những tư tưởng Hồi giáo quá khích.

Vào thời điểm mạnh nhất của họ, ISIS chiếm giữ một vùng đất rộng lớn trải dài từ Syria tới Iraq, nơi họ áp đặt luật Hồi giáo hết sức tàn bạo và cai trị bằng việc đánh thuế, để đổi lại, người dân được phép sống trong khu vực dưới sự bảo vệ của họ.

Chỉ trong một thời gian ngắn cai trị, ISIS đã đẩy nhiều triệu người dân Iraq và Syria chạy trốn khỏi quê hương của họ, góp phần tạo nên cuộc khủng hoảng tị nạn tại những quốc gia lân cận và Âu châu. Cuộc di cư ồ ạt đó đã tạo nên những phản ứng chính trị bất lợi ở Âu châu và đưa tới sự nổi lên của một số chính trị gia có tư tưởng chống lại những chính sách di dân đương thời.

Tổ chức ISIS có thể nói là đã bị tiêu diệt nhưng một số tay súng của họ đã trà trộn vào trong dân chúng và một số cảm tình viên của họ vẫn âm thầm hoạt động ở một số nơi trên thế giới. Một trung tâm đầu não điều hành và chỉ thị những cuộc tấn công khủng bố có thể không còn nữa nhưng những nhóm hoạt động địa phương tự nhận là ISIS thì vẫn còn đâu đó, dù rời rạc nhưng không kém phần nguy hiểm.

VH

Arlington, Tx