Ngày nay, truyền hình đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống. Chúng ta xem tin tức, phim ảnh, thể thao và các chương trình giải trí trên chiếc TV ở nhà hoặc qua những thiết bị điện tử nhỏ gọn.
Một từ ghép giữa hai ngôn ngữ
Từ television được ghép bởi hai thành phần có nguồn gốc khác nhau. Tiền tố tele – trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là “xa” hoặc “ở khoảng cách xa”, còn vision bắt nguồn từ tiếng La-tinh, mang nghĩa “sự nhìn thấy” hoặc “thị giác”. Kết hợp lại, hai thành phần diễn tả khả năng nhìn thấy hình ảnh từ những nơi cách xa mình.
Cách ghép này cũng xuất hiện trong những từ quen thuộc như telephone (điện thoại), chỉ việc truyền âm thanh đi xa, và telegraph (điện tín, điện báo), chỉ việc truyền tin bằng chữ viết hoặc tín hiệu đi xa.
Tên gọi xuất hiện trước khi truyền hình hoàn chỉnh ra đời
Điều thú vị là từ television đã xuất hiện trước khi con người chế tạo được những chiếc máy truyền hình hoạt động hiệu quả. Vào đầu thế kỷ XX, các nhà khoa học và nhà phát minh đã hình dung đến khả năng truyền hình ảnh chuyển động từ nơi này sang nơi khác. Đến năm 1907, thuật ngữ này đã xuất hiện trong tài liệu khoa học. Nói cách khác, tên gọi phản ảnh một ước mơ công nghệ trước khi ước mơ ấy trở thành hiện thực.
Cuối thập niên 1920 và đầu thập niên 1930, các nhà phát minh bắt đầu thử nghiệm những hệ thống truyền hình cơ học. Một số thiết bị sử dụng những chiếc đĩa quay có lỗ nhỏ để quét và truyền hình ảnh, nhưng hình ảnh thu được còn mờ, phẩm chất thấp và chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng rộng rãi.
Bước tiến quan trọng đến từ công nghệ truyền hình điện tử. Những nhà phát minh như Philo Farnsworth và Vladimir Zworykin đã góp phần phát triển các kỹ thuật nền tảng, giúp hình ảnh rõ nét và hệ thống truyền hình đáng tin cậy hơn.
Từng bị chê là không đúng quy tắc
Không phải ai cũng hài lòng với tên gọi television khi nó mới xuất hiện. Một số người yêu chuộng sự thuần khiết của ngôn ngữ cho rằng việc ghép một thành phần tiếng Hy Lạp với một thành phần tiếng La-tinh là không đúng quy tắc cổ điển.
Một vài tên gọi khác cũng từng được đề xuất, nhưng không được chấp nhận rộng rãi. Cuối cùng, television chiến thắng nhờ cách diễn đạt dễ hiểu, dễ phát âm và mô tả chính xác chức năng của phát minh mới.
Từ tên một thiết bị đến cả một thế giới truyền thông
Ban đầu, television chủ yếu chỉ công nghệ hoặc chiếc máy truyền hình. Theo thời gian, ý nghĩa của từ mở rộng, bao gồm cả chương trình phát sóng, các đài truyền hình và toàn bộ ngành công nghiệp truyền hình.
Giữa thế kỷ XX, truyền hình trở thành trung tâm sinh hoạt của nhiều gia đình, đồng thời có ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa và đời sống xã hội. Những sự kiện lịch sử như cuộc đổ bộ lên Mặt Trăng năm 1969 hay các cuộc tranh luận giữa ứng cử viên tổng thống được truyền hình trực tiếp đã giúp hàng triệu người cùng chứng kiến những khoảnh khắc quan trọng, dù họ ở cách xa nơi diễn ra sự kiện.
Từ “Television” đến “TV” trong thời đại số
Ngày nay, người ta thường dùng chữ viết tắt TV thay cho television. Cách gọi ngắn gọn này đã trở nên quen thuộc trong giao tiếp hằng ngày và trong tên gọi các sản phẩm điện tử.
Dù thói quen xem nội dung đang chuyển dần sang các dịch vụ phát trực tuyến trên điện thoại, máy tính bảng và nhiều thiết bị khác, từ television vẫn không biến mất. Nó tiếp tục gợi nhớ đến một phát minh đã thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin, giải trí và nhìn nhận thế giới.
