Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến
469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd.,
Garland, TX 75044
HỎI: Thưa cô Đài Thi, tôi nghe nói từ khi cái vụ gian lận tiền chính phủ liên quan đến di dân Phi Châu Somalia và bà dân biểu Omar tại tiểu bang Minnesota, ông Phó Tổng Thống JD Vance sẽ tập trung vào việc truy tìm gian lận toàn quốc. Vậy ổng sẽ làm gì? Có phải từ nay Sở Thuế IRS sẽ cùng với các cơ quan khác truy tìm những người gian lận thuế hay không? Có ảnh hưởng đến người Việt ở Mỹ không? Xin cô giải thích cho bà con biết để đỡ lo lắng. Cảm ơn cô.
ĐÁP: Đây là một câu hỏi rất đáng để cộng đồng chúng ta quan tâm, nhưng trước hết tôi muốn nói một điều: Người làm ăn lương thiện không cần phải hoảng sợ.
Ngày 24 tháng 8 năm 2026, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (Department of Justice – DOJ) công bố việc thành lập National Fraud Detection Center – NFDC, tạm dịch là Trung Tâm Truy Tìm Gian Lận.
Trung Tâm này là một nỗ lực phối hợp nhiều cơ quan chính phủ do Phó Tổng thống J.D. Vance chủ trì và do Bộ Tư Pháp lãnh đạo, nhằm phát hiện và điều tra những vụ gian lận và lạm dụng các chương trình phúc lợi liên bang.
Điểm đáng chú ý là NFDC không chỉ liên quan đến Sở Thuế, mà còn nhiều cơ quan liên bang và tiểu bang nữa.
Các thành viên ban đầu gồm có IRS Criminal Investigation (IRS-CI), Tổng Thanh Tra Tài Chính Treasury Inspector General for Tax Administration (TIGTA), Bộ Tài Chính, Mạng Lưới Chống Tội Phạm Tài Chính FinCEN, FBI, Homeland Security Investigations, Small Business Administration (SBA), An Sinh Xã Hội Social Security Administration, và cùng với nhiều văn phòng Tổng Thanh tra của các cơ quan liên bang khác. Ngoài ra, còn có sự kết hợp của các chính quyền tiểu bang.
Tại Sao Thành Lập Trung Tâm NFDC?
Theo Bộ Tư pháp, trước đây một trong những khó khăn trong việc chống gian lận là thông tin thường nằm rải rác ở nhiều cơ quan khác nhau.
Một cơ quan có thể biết chuyện này. Một cơ quan khác biết chuyện khác. Nhưng hai cơ quan không phải lúc nào cũng chia sẻ dữ liệu với nhau để thấy được toàn bộ hoạt động của những kẻ gian lận.
Điều này có thể tạo cơ hội cho một số người lạm dụng nhiều chương trình phúc lợi cùng một lúc. Ví dụ, một người có thể gian lận một chương trình hỗ trợ của chính phủ rồi tiếp tục tìm cách gian lận một chương trình khác.
NFDC được thành lập để tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan liên bang và tiểu bang, và sử dụng khả năng phân tích dữ liệu để tìm ra những dấu hiệu đáng ngờ.
Nói một cách dễ hiểu: Chính phủ đang kết hợp mọi thông tin lại với nhau để nhìn thấy toàn bộ hành vi của những kẻ hoặc những tổ chức gian lận tiền chính phủ.
NFDC có phải là một “IRS mới” không?
NFDC không phải là IRS và cũng không chỉ điều tra thuế.
Nhưng IRS Criminal Investigation là một thành viên của NFDC. IRS-CI là bộ phận điều tra hình sự của IRS, chuyên điều tra những vi phạm thuế và tài chính có tính chất hình sự. Vì vậy, đối với cộng đồng chúng ta, sự tham gia của IRS-CI là một điểm rất đáng chú ý.
Tuy nhiên, phải hiểu đúng: NFDC nhắm đến gian lận các chương trình của chính phủ nói chung, chứ không phải chỉ nhắm vào người khai thuế.
Thợ nails có nên lo lắng không?
Nếu quý vị khai thuế đúng, ghi nhận đầy đủ thu nhập, trả thuế đúng và giữ hồ sơ đầy đủ thì không có lý do gì phải sợ. Tôi không muốn bà con nghe tin NFDC chống gian lận rồi nghĩ rằng: “Tôi làm nails, tôi nhận tiền mặt, chắc IRS sẽ điều tra tôi.”
Không phải như vậy. Làm nails không phải là gian lận. Nhận tiền mặt cũng không phải là gian lận. Có thu nhập thấp cũng không phải là gian lận. Vấn đề nằm ở chỗ: Thu nhập thực tế là bao nhiêu và quý vị đã khai như thế nào?
Tiền mặt là một vấn đề tôi thường gặp trong cộng đồng. Có những người làm nails hoặc những ngành nghề khác nhận tiền mặt. Điều đó hoàn toàn hợp pháp.
Nhưng đôi khi có người nghĩ: “Tiền mặt thì IRS đâu biết”. Đây là suy nghĩ sai lầm. Tiền mặt vẫn là thu nhập. Nếu đó là thu nhập phải khai thuế thì cho dù khách trả bằng tiền mặt, check, Zelle, Venmo hay phương thức nào khác, người nhận vẫn phải ghi nhận và khai đúng theo luật thuế.
Không gửi tiền vào ngân hàng không có nghĩa là thu nhập “biến mất”. Rồi đến cuối năm lại khai thuế với mức thu nhập rất thấp. Nếu chỉ dừng ở đây thì đã là một vấn đề về khai thuế sai. Nhưng vấn đề có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu người đó cố tình giấu thu nhập để làm cho mình có vẻ nghèo hơn để nhận phúc lợi chính phủ mà mình không hội đủ điều kiện.
Đây là điểm tôi muốn bà con hiểu thật rõ. Không những gặp rắc rối không chỉ vì khai thuế sai mà còn vì dùng thu nhập giả để xin trợ cấp.
Tôi không nói rằng cứ có sai lệch là gian lận. Sai sót do vô tình nhầm lẫn và cố tình gian dối là hai chuyện khác nhau. Nếu cố tình cung cấp thông tin sai để lấy tiền hoặc hưởng phúc lợi mà đáng lý ra mình không được hưởng, đó là điều rất đáng lo.
Những chương trình trợ giúp của chính phủ đòi hỏi có thu nhập thấp bao gồm nhiều loại khác nhau, chẳng hạn như SNAP – food stamps, Medicaid, nhà housing, tiền học phí đại học, SSI, và các chương trình khác như COVID.
Trước khi NFDC được thành lập, chính phủ đã điều tra rất nhiều trường hợp gian lận liên quan đến các chương trình hỗ trợ trong thời gian COVID. Nay có NFDC, giống như cá gặp nước, chính phủ càng tiếp tục tăng cường khả năng phát hiện và điều tra những người gian lận. Không nên hoảng sợ nếu quý vị nhận tiền hợp pháp và đủ điều kiện. Nhưng quý vị nên giữ lại hồ sơ chứng minh là mình hội đủ điều kiện.
Từ nay chính phủ sẽ “soi” từng người dân?
NFDC tập trung vào những người gian và các đường dây gian lận nghiêm trọng, đặc biệt là những hành vi lạm dụng tiền trên nhiều chương trình khác nhau. Người dân làm ăn bình thường không phải là mục tiêu của NFDC. Nhưng thông điệp của chính phủ rất rõ: Nếu cố tình gian lận tiền của chính phủ thì khả năng bị phát hiện và điều tra ngày càng cao.
Tôi không viết bài này để làm bà con sợ. Tôi viết để bà con hiểu và tự bảo vệ mình. Nếu quý vị làm ăn lương thiện, hãy tiếp tục làm ăn lương thiện. Nếu nhận tiền mặt, ghi nhận tiền mặt. Nếu có thu nhập, khai thu nhập. Nếu nhận trợ cấp, hãy bảo đảm mình thật sự hội đủ điều kiện. Nếu có con học đại học và xin tiền hỗ trợ, hãy khai thông tin trung thực. Nếu từng nhận tiền từ chương trình chính phủ, giữ hồ sơ chứng minh mình đủ điều kiện. Và nếu quý vị phát hiện những năm trước mình đã khai sai, đừng tiếp tục khai sai chỉ vì muốn ăn khớp với hồ sơ cũ. Hãy tư vấn với người có bằng chuyên môn để biết cách giải quyết phù hợp.
Bởi vì trong thời đại ngày nay khi chuyện bị trục xuất ngày càng tăng, điều quan trọng không phải là: “Làm sao để chính phủ không biết?” Mà phải là: “Nếu chính phủ hỏi, tôi có hồ sơ để chứng minh những gì tôi khai là đúng hay không?”
Đó mới là cách tự bảo vệ mình. Khai đúng – khai đủ – giữ hồ sơ – và đừng lấy tiền của chính phủ bằng cách khai thông tin gian dối.
NĐT
