Khi bị nghẹt mũi, dị ứng, đau nhức… có lẽ bạn thường nghĩ ngay đến những thuốc mua tự do không cần toa của bác sĩ (OTC) để giảm các triệu chứng này.
Tuy nhiên, nhiều loại thuốc không toa có thể gây ra những tác dụng phụ và nguy cơ đáng kể ở người lớn tuổi. Khả năng chuyển hóa thuốc của cơ thể giảm dần theo tuổi tác, làm tăng nguy cơ xảy ra tác dụng phụ. Một nghiên cứu công bố năm 2024 trên tạp chí Innovation in Aging cho thấy khoảng 80% người lớn tuổi mắc sai lầm khi sử dụng thuốc OTC.
Các chuyên gia khuyên người lớn tuổi nên lựa chọn những loại thuốc OTC tương đối an toàn, sử dụng đúng liều được khuyến cáo. Đồng thời, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ để chắc chắn rằng thuốc OTC không tương tác với những loại thuốc kê toa bạn đang sử dụng. Nếu chưa chắc chắn, những thông tin dưới đây có thể giúp bạn.
Nhiễm trùng đường hô hấp
NÊN DÙNG
Nếu bị sốt, ớn lạnh và/hoặc đau nhức cơ thể do nhiễm trùng, nên chọn acetaminophen (Tylenol và thuốc generic).
Nếu nghẹt mũi, thuốc thông mũi dạng xịt như oxymetazoline (Afrin và thuốc generic) thường là lựa chọn phù hợp. Loại thuốc này không làm tăng huyết áp giống như thuốc thông mũi OTC dạng chất lỏng để uống.
Tuy nhiên, chỉ nên sử dụng oxymetazoline tối đa 72 giờ (3 ngày) để tránh tình trạng nghẹt mũi trở lại hoặc nặng hơn sau khi ngừng thuốc.
Nếu ho có đàm (đờm), có thể dùng guaifenesin, có trong các thuốc như Mucinex và thuốc generic.
Đối với ho khan, nhiều khi các biện pháp đơn giản tại nhà như một muỗng canh mật ong hoặc một chén súp gà cũng có hiệu quả.
NÊN CÂN NHẮC KỸ
Các loại thuốc trị cảm lạnh và cúm có nhiều thành phần có thể chứa những chất không thích hợp với người lớn tuổi.
Ngoài ra, thuốc phối hợp có thể chứa một loại thuốc mà bạn đang dùng riêng, chẳng hạn như acetaminophen. Điều này có thể khiến bạn vô tình dùng quá liều.
Đau nhức
NÊN DÙNG
Dù là đau đầu thỉnh thoảng hay đau mãn tính do viêm xương khớp (osteoarthritis – OA), acetaminophen có thể là lựa chọn nên ưu tiên.
Đối với viêm xương khớp, bạn cũng có thể sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) dạng bôi ngoài da, chẳng hạn như diclofenac (Voltaren và thuốc generic).
Dựa trên 39 nghiên cứu cho thấy diclofenac dạng bôi giúp giảm đáng kể tình trạng đau mãn tính ở khoảng 60% người sử dụng.
NÊN CÂN NHẮC KỸ
Không nên thường xuyên sử dụng NSAID dạng uống như ibuprofen (Advil và thuốc generic) và naproxen (Aleve và thuốc generic).
Nếu sử dụng lâu dài, các thuốc này có thể gây chảy máu đường tiêu hóa và có liên quan đến nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim và các vấn đề về thận.
Nếu bạn cảm thấy cần dùng thường xuyên NSAID dạng uống, hãy trao đổi với bác sĩ.
Dị ứng theo mùa
NÊN DÙNG
Các nghiên cứu cho thấy thuốc xịt mũi chứa steroid như fluticasone propionate (Flonase Allergy Relief) và triamcinolone (Nasacort) có hiệu quả đối với viêm mũi dị ứng tốt hơn thuốc kháng histamine dạng uống như loratadine (Claritin và thuốc generic).
Trước khi dùng thuốc xịt steroid, nên rửa hoặc xịt mũi bằng nước muối sinh lý OTC (saline). Việc này giúp thuốc steroid được hấp thu tốt hơn.
Nếu ngứa mắt, có thể dùng thuốc nhỏ mắt kháng histamine OTC như olopatadine (Pataday và thuốc generic).
NÊN CÂN NHẮC KỸ
Các thuốc kháng histamine thế hệ cũ như diphenhydramine (Benadryl và thuốc generic) và chlorpheniramine (Chlor-Trimeton và thuốc generic) có thể gây buồn ngủ hoặc chóng mặt.
