Huyết áp cao là một vấn đề rất phổ biến. Gần một nửa số người trưởng thành ở Hoa Kỳ mắc bệnh này, trong đó khoảng 70% những người từ 60 tuổi trở lên bị tăng huyết áp.
Các hướng dẫn mới được công bố vào tháng 8 năm 2025 nhấn mạnh rằng việc điều trị tăng huyết áp không chỉ giúp phòng ngừa bệnh tim mạch mà còn góp phần làm giảm nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ. Các hướng dẫn nhấn mạnh bốn yếu tố quan trọng: Ăn uống hợp lý. – Giảm căng thẳng. – Tập thể dục thường xuyên. – Dùng thuốc khi cần thiết. Hai yếu tố đầu đã được giải thích trong báo Trẻ tuần trước.
Để xác định phương pháp điều trị phù hợp, trước hết bạn cần biết chính xác mức huyết áp của mình. Tuy nhiên, việc đo huyết áp đúng cách không hề đơn giản. Trong thực tế, có thể những con số đo huyết áp tại phòng khám hoặc bệnh viện không phản ảnh đúng huyết áp của bạn vì khoảng 50% trường hợp là không chính xác.
Một nguyên nhân là nhiều cơ sở y tế bận rộn nên không thực hiện đầy đủ quy trình khi đo huyết áp. Ngoài ra, một số người mắc tình trạng tăng huyết áp áo choàng trắng (white-coat hypertension), tức là huyết áp tăng cao khi đến phòng khám, có thể do căng thẳng hoặc lo lắng trong môi trường y tế.
Ngược lại, cũng có những người bị tăng huyết áp che giấu (masked hypertension), tình trạng huyết áp lại thấp hơn khi được đo tại phòng khám, có thể vì những người thường xuyên chịu nhiều áp lực trong cuộc sống hằng ngày cảm thấy thư giãn hơn khi ở cơ sở y tế.
Các nghiên cứu ước tính khoảng 15-30% người trưởng thành bị tăng huyết áp áo choàng trắng, trong khi khoảng 32% bị tăng huyết áp che giấu. Điều này phần nào giải thích vì sao kết quả đo huyết áp tại cơ sở y tế có thể dao động khá nhiều.
Chính vì vậy, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ vẫn tiếp tục khuyến nghị những người bị tăng huyết áp nên đo huyết áp tại nhà mỗi ngày để theo dõi xem kế hoạch điều trị có mang lại hiệu quả hay không.
Khi đo huyết áp tại nhà, bạn có thể thực hiện đúng quy trình, đo nhiều lần vào các ngày khác nhau và ghi lại toàn bộ kết quả để cung cấp cho bác sĩ. Chỉ số huyết áp đo tại nhà còn có thể dự đoán nguy cơ mắc bệnh tim mạch của bạn chính xác hơn so với kết quả đo tại phòng khám.
Cách đo huyết áp chính xác tại nhà
Theo khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, nên đo huyết áp vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Huyết áp thay đổi tự nhiên trong suốt cả ngày, vì vậy việc duy trì thời điểm đo cố định sẽ giúp kết quả có giá trị so sánh hơn.
Nhiều chuyên gia cho rằng thời điểm thích hợp nhất là ngay sau khi thức dậy vào buổi sáng.
Trước khi đo huyết áp, bạn nên:
Không uống cà phê hoặc các đồ uống chứa caffeine, không uống rượu bia, không hút thuốc và không tập thể dục trong 30 phút trước khi đo.
Đi tiểu để làm rỗng bàng quang.
Ngồi nghỉ yên tĩnh trong vài phút trước khi bắt đầu đo.
Sử dụng máy đo huyết áp đáng tin cậy và thực hiện đúng hướng dẫn.
Những lưu ý quan trọng khi đo huyết áp
– Chọn vòng quấn đúng kích cỡ.
Hãy đo chu vi bắp tay trên để chọn vòng quấn (cuff) phù hợp. Nếu không tìm được vòng vừa với cánh tay, bạn có thể cân nhắc sử dụng máy đo huyết áp ở cổ tay (wrist monitor).
– Mặc áo tay ngắn hoặc xắn tay áo.
Vòng phải tiếp xúc trực tiếp với da, không nên quấn bên ngoài lớp quần áo.
– Ngồi đúng tư thế
Hãy ngồi trên một chiếc ghế chắc chắn có tựa lưng thẳng. Đặt hai bàn chân phẳng trên sàn, không bắt chéo chân. Cánh tay được đỡ trên một mặt phẳng như mặt bàn, sao cho vòng quấn nằm ngang với vị trí của tim để giúp kết quả đo chính xác và ổn định hơn.
(còn tiếp)
