Từ Sài Gòn bay qua Bangkok chỉ chừng tiếng rưỡi, chưa kịp uống xong ly cà phê thì đã đến nơi. Cà phê bột không ngon đã đành, còn tốn 80,000 VND nữa mới đau. Nhưng đáp xuống phi trường thì quả thật tôi bị choáng váng ngay lập tức bởi sự đồ sộ và quy mô của Suvarnabhumi Airport, lớn thứ mười trên thế giới.

Sông Chao Phraya đi ngang Bangkok.(IANBUI/TRẺ)       

Chiếm hơn 35km vuông, phi trường này phục vụ tổng cộng 113 hãng hàng không – nhiều nhất trên thế giới. Tên Suvarnabhumi được đặt bời vua Rama IX (trị vì 1946-2016) ghép từ hai chữ tiếng Phạn suvarna (vàng) và bhumi (đất) – miền đất vàng. Khi đặt tên sân bay quốc tế Bangkok là Suvarnabhumi, vua Bhumibol Adulyadej muốn gợi lại truyền thống cho rằng vùng trung tâm Thái Lan ngày nay là một phần của Suvarnabhumi cổ, tức một trong những nơi Phật giáo bén rễ sớm ở Đông Nam Á.

Sảnh đợi tại phi trường Suvarnabhumi. (IANBUI/TRẺ)

Người Ấn Độ đi du lịch sang Thái Lan rất đông. Phần vì khoảng cách địa lý gần, ngoài ra còn vì Thái Lan được xem như một phần của “Ấn Độ văn hóa” (Greater India) – vùng ảnh hưởng của văn minh Ấn Độ trải rộng sang Đông Nam Á từ hơn 1.500 năm trước. Nhưng trên hết là vì đối với giới trung và thượng lưu Ấn Độ thì Thái Lan rẻ, đẹp và vô cùng sạch

Một con kênh ở ngoại ô Bangkok. (IANBUI/TRẺ)

So với Sài Gòn (dân số khoảng 10 triệu) thì Bangkok đông dân hơn (15 triệu). Nhưng vì vùng siêu đô thị Bangkok trải rộng ra và được phục vụ bới một hệ thống xa lộ và metro bao trùm nên ta không có cảm giác chật chội bít bùng bởi vô vàn con hẻm và xe cộ ỏm tỏi như ở Sài Gòn. Đường phố cũng rất sạch, không thấy ai xả rác bừa bãi.

Khu phố nhỏ ven một con kinh xinh xắn. (IANBUI/TRẺ)

Trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam Bangkok là một trong những trung tâm hậu cần, chính trị và quân sự quan trọng nhất của Mỹ ở Đông Nam Á. Hàng chục nghìn lính Mỹ từ Việt Nam được đưa sang Bangkok và các thành phố khác của Thái Lan để nghỉ phép ngắn ngày (R&R). Nhờ đó ngành khách sạn phát triển nhanh; các khu giải trí, quán bar, nhà hàng mọc lên như nấm.

Cảnh chợ đêm Bangkok. (IANBUI/TRẺ)

Thái Lan hiện là nền kinh tế lớn thứ 3 ASEAN, sau Indonesia và Singapore, và nhỉnh hơn Việt Nam một chút. GDP của Thái Lan khoảng 550–560 tỷ USD, trong khi Việt Nam khoảng 485–490 tỷ USD. Tuy nhiên, xét theo thu nhập bình quân đầu người, Thái Lan vẫn ở một đẳng cấp cao hơn Việt Nam: $8000 vs $4,500 USD/năm. Nhưng vì dân Thái Lan đang già hoá nhanh hơn nên mức tăng trưởng lại thấp hơn VN – 2% vs 7%.

Sân vận động Rajamangala, nơi từng diễn ra nhiều trận banh nảy lửa (IANBUI/TRẺ)

Nếu hỏi một người Việt sang Bangkok hôm nay, họ sẽ thấy: Hạ tầng đô thị hiện đại hơn; xe điện phát triển hơn;; thu nhập bình quân cao hơn; dịch vụ công cộng vận hành ổn định hơn. Tuy nhiên, khoảng cách không còn xa như 20–30 năm trước. Năm 1990, GDP/người của Thái Lan cao hơn Việt Nam hàng chục lần; ngày nay khoảng cách ấy chỉ còn dưới 2 lần.

Bức tượng mang tên “Strong” trước trụ sở thể thao gần sân vận động Tajamangala. (IANBUI/TRẺ)

Nếu xem ASEAN như một cuộc đua đường dài thí Singapore là người đã về đích từ lâu với thu nhập đầu người hơn $90,000. Malaysia ($13,000) đang ở nhóm thu nhập cao cận kề đích. Thái Lan là người chạy trước khá xa nhưng đang chậm lại, và Việt Nam là người đang tăng tốc mạnh nhất trong nhóm các nền kinh tế lớn. Câu hỏi không còn là Việt Nam có bắt kịp Thái Lan hay không, mà là sẽ phải mất bao lâu để thu hẹp phần khoảng cách còn lại.

Những cột đèn không thèm biết đi ở Bangkok. (IANBUI/TRẺ)