Nhiếp ảnh gia người Brazil Kiko Fairbairn đã lên kế hoạch cho chuyến đi và chụp ảnh nhật thực toàn phần ở miền bắc Tây Ban Nha trong hơn một năm. Nhưng bạn chỉ có thể lên kế hoạch được đến vậy khi cách xa hàng ngàn dặm. Cuộc tìm kiếm địa điểm chụp ảnh thực sự bắt đầu khi Fairbairn đến Tây Ban Nha, và sự nỗ lực của anh đã được đền đáp xứng đáng.
“Đến Burgos tôi dành thời gian khảo sát cảnh quan, sử dụng các ứng dụng lập kế hoạch để tính đường đi của nhật thực sẽ phù hợp với địa hình và các yếu tố mà tôi tìm thấy ở tiền cảnh,” Fairbairn chia sẻ.
“Đó là lúc tôi tình cờ bắt gặp cánh đồng hoa hướng dương tuyệt đẹp gần Castrojeriz, với nhà thờ và tàn tích lâu đài hiện lên phía sau. Khoảnh khắc nhìn thấy cảnh tượng đó, một điều gì đó đã lóe lên trong đầu tôi. Sau nhiều tháng suy nghĩ về hiện tượng nhật thực này, đột nhiên tôi có thể hình dung ra bức ảnh trước mắt mình. Phong cảnh, những cánh đồng hoa hướng dương, kiến trúc cổ và đường đi của nhật thực toàn phần dường như hòa quyện vào nhau.”
Đây không phải là lần đầu tiên Fairbairn chụp ảnh nhật thực, bởi nhiếp ảnh gia kỳ cựu này cũng đã từng chụp ảnh nhật thực góc ở Brazil vài năm trước. Nhưng như Fairbairn nói, nhật thực toàn phần là “một điều hoàn toàn khác biệt”.
“Chuyến đi Tây Ban Nha là kết quả của hơn một năm lên kế hoạch, khảo sát và hình dung – tiếp theo là những quyết định cuối cùng trên thực địa mà không ứng dụng hay bản đồ nào có thể đưa ra thay bạn.”
Như Fairbairn đã nói rất đúng, sự kết hợp giữa phần chuẩn bị, khảo sát và thực hiện, đặc biệt là khi có thêm yếu tố may mắn như thời tiết trong suốt thời gian nhật thực toàn phần, là “một trong những phần thú vị nhất của nghề nhiếp ảnh.”
Khi mọi thứ hòa hợp với nhau, đó là điều kỳ diệu.
Phương pháp tiếp cận đa camera
Fairbairn đã sử dụng nhiều máy ảnh để ghi lại các khía cạnh khác nhau của nhật thực toàn phần. Một máy ảnh được tập trung hoàn toàn vào các bức ảnh cận cảnh của chính Mặt Trời. Fairbairn đã sử dụng ống kính tele zoom 150-600mm với bộ chuyển đổi tiêu cự 2x và gắn nó trên một thiết bị theo dõi có gắn kính lọc mặt trời.
Fairbairn nói: “Việc biết rằng chiếc máy ảnh này liên tục ghi lại nhật thực đã cho tôi sự tự do để tập trung vào một điều hoàn toàn khác với chiếc máy ảnh thứ hai của mình: phong cảnh và câu chuyện được kể”.
Những bức ảnh cận cảnh này được chụp bằng máy ảnh Canon EOS R6 Mark III. Tuy nhiên, đối với ảnh phong cảnh, Fairbairn vẫn trung thành sử dụng chiếc máy ảnh DSLR quen thuộc của mình, Canon EOS 5D Mark III.
“Nó là một cỗ máy cũ kỹ nhưng đáng tin cậy,” Fairbairn nói về chiếc máy ảnh 5D lâu năm của mình. “Nhưng nó hoàn hảo cho những gì tôi muốn làm ở đây.”
Đói với nhiệm vụ thứ hai đó, cánh đồng hoa hướng dương có sức hút kỳ lạ.
“Có một điều gì đó gần nhu không thể cưỡng lại được khi chụp ảnh nhật thực trên một cánh đồng hoa hướng dương – loài hoa mà toàn bộ hình ảnh của nó gắn liền với Mặt Trời. Nhưng tôi không muốn mối liên hệ đó chỉ là một mánh khóe. Bố cục vẫn phải hiệu quả như một bức ảnh,” Fairbairn nói.
Sau khi tìm được địa điểm thích hợp để chụp ảnh, anh ta đã khám phá nó từ nhiều góc độ và bố cục khác nhau để xem cách nào hiệu quả nhất. Fairbairn muốn có một tiền cảnh là những bông hoa hướng dương khỏe mạnh và “đầy biểu cảm”, cùng một vị trí tạo nên bố cục nhiều lớp.
“Ban đầu tôi thử nghiệm với ống kính 16-35mm, nhưng nó làm cho các chi tiết ở xa trông quá nhỏ. Cuối cùng tôi chuyển sang ống kính 24-70mm và chọn tiêu cự 38mm,” Fairbairn nói. “Điều đó giúp mọi thứ hòa quyện lại với nhau: những bông hoa hướng dương ở tiền cảnh, nhà thờ ở phía xa, tàn tích lâu đài trên ngọn đồi bên trái, và quá trình nhật thực diễn ra trên toàn cảnh, với điểm nhật thực toàn phần nằm gần nhà thờ.”
Chính vào khoảnh khắc này, những bức ảnh của Fairbairn không chỉ đơn thuần là ghi lại một sự kiện thiên văn – một sự kiện đáng kinh ngạc – mà còn là một câu chuyện.
“Điều tôi đặc biệt yêu thích là người xem dường như ngay lập tức nhận ra sự liên kết: Mặt Trời bị che khuất di chuyển trên một cánh đồng hoa hướng dương. Đó là một ý tưởng trực quan rất đơn giản, nhưng khi được bao quanh bởi tất cả những lớp ý nghĩa khác – nhà thờ cổ, những tàn tích, phong cảnh và hiện tượng thiên văn phi thường này – nó trở nên phong phú hơn nhiều so với những gì tôi tưởng tượng ban đầu.”
Mối quan hệ với nhiếp ảnh thiên văn
Fairbairn là một nhiếp ảnh gia thiên văn rất tài năng, điều này khiến những sự kiện như nhật thực toàn phần trở nên đặc biệt hơn. Hai thành phần chính, Mặt Trời và Mặt Trăng, thường xuyên xuất hiện trong các tác phẩm của Fairbairn.
Trong một lần nhật thực toàn phần, hai thiên thể này phải thẳng hàng hoàn hảo, điều mà Fairbairn mô tả là “gần như không thể tin được”.
Mặt Trời lớn hơn Mặt Trăng khoảng 400 lần, nhưng nó cũng ở xa chúng ta hơn khoảng 400 lần, vì vậy từ Trái Đất, chúng trông gần như có kích thước bằng nhau trên bầu trời. Chính sự trùng hợp phi thường về kích thước góc này cho phép Mặt Trăng che khuất bề mặt rực rỡ của Mặt Trời một cách chính xác trong suốt thời kỳ nhật thực toàn phần, để lộ vành nhật hoa xung quanh nó,” nhiếp ảnh gia có tư duy khoa học giải thích.
“Khi bạn hiểu điều đó, việc xem nhật thực sẽ càng trở nên phi thường hơn. Bạn đang đứng đó chứng kiến vũ điệu vũ trụ kỳ diệu giữa Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời – một điều đòi hỏi cả ba thiên thể phải thẳng hàng chính xác từ vị trí bạn đang đứng vào thời điểm đó.”
Nhiếp ảnh thiên văn đã là một phần quan trọng trong cuộc đời của Kiko Fairbairn trong hơn 15 năm qua. Anh chuyên chụp ảnh thiên văn các vật thể sâu trong không gian và phong cảnh, bao gồm cả những bức ảnh phong cảnh và toàn cảnh phức tạp. Tác phẩm của anh đã được xuất bản bởi NASA, National Geographic, BBC, Scientific American và nhiều tổ chức khác. Anh đã giành được Giải thưởng Sir Patrick Moore cho Nhiếp ảnh gia Thiên văn của năm 2019, một thành tích xuất sắc.
AN
Nhiếp ảnh gia; cộng tác viên Trẻ Magazine. Hiện cư ngụ tại Breslau, Canada.
