Thời đại internet phẳng ngồi một chỗ làm việc online xuyên tiểu bang, xuyên quốc gia không còn là chuyện lạ. Ngày trước tôi thường nghe người lớn dặn dò thức đêm có hại cho sức khỏe, phải siêng năng ngủ sớm và dậy sớm; nhưng nguyên tắc này ngày nay đã bị phá vỡ hoàn toàn. Kiếm được công việc “bán sức lao động” cho “bọn tư bản giãy chết” là sự may mắn, nên ở Việt Nam có những người chuyên “thức đêm (để làm việc online) và ngủ ngày đã không còn chuyện hiếm.
Lẽ ra, có một việc làm tử tế thì phải biết ơn người cho mình công ăn việc làm, biết giúp đỡ người yếu thế, nhưng dưới sự nhồi sọ của nhà nước cộng sản Việt Nam đã sản sinh ra một lớp thanh niên có kiến thức nhưng không có đạo đức.
Tôi dạo Facebook, thấy có “thông dịch viên” (tạm gọi như vậy) comment thế này, chữ trong ngoặc đơn là tôi giải thích thêm: “Tao đi làm thông dịch viên y tế cho tụi 3 que chúng mày ở Mỹ đấy. Cái loại éo (nghĩa là đéo) gì bảo hiểm thì éo biết tên gì, Medicaid, Medicare là gì cũng éo biết, đi xin trợ cấp EBT, đi làm thì chỉ biết đi mỗi một đường. Hỏi tới thuốc thang thì éo biết tên (Ký hiệu cười to). Đúng kiểu nhục vl (nghĩa là vãi l…).” Thật là một comment đậm đặc chất bò đỏ Bắc kỳ.
Luật ở Mỹ quy định bệnh viện có trách nhiệm phải giải thích cho bệnh nhân biết rõ ràng, chi tiết về sức khoẻ, quá trình điều trị, những quyền lợi, nguy cơ, lợi ích,… trước và sau mổ để bệnh nhân tự ý quyết định điều trị. Việc giải thích bắt buộc phải dùng tiếng mẹ đẻ của bệnh nhân. Kiểu giống như ra toà bắt buộc phải có phiên dịch tiếng bản ngữ của bị cáo, kể cả bị cáo có thể đọc, nói, nghe, hiểu tiếng Mỹ. Việc giải thích này phải có văn bản lưu hồ sơ có chữ ký của bệnh nhân rõ ràng.
Dù bác sĩ đứng mổ chính là người Việt, y tá người Việt và điều dưỡng người Việt, khi làm thủ tục này họ phải nói tiếng Anh và giải thích qua người thông dịch.
Nếu không qua thủ tục này, có vấn đề gì rắc rối xảy ra, bệnh nhân đổ thừa cho bệnh viện có lỗi chỉ bằng một câu “Tôi không hiểu từ ngữ chuyên môn bằng tiếng Anh” thì bệnh viện phải “hứng” hết hậu quả.
Từ lúc định cư ở Little Sài Gòn (Quận Cam) tới nay tôi đại phẫu ở bệnh viện Fountain Valley 3 lần rồi, trong đó 2 lần mổ thay khớp đầu gối. Hai lần đầu làm thủ tục qua thông dịch viên là nhân viên của bệnh viện, và tôi đã ký đồng ý dưới một văn bản dài khoảng hơn 10 trang giấy size letter.
Bảo Huân
Tháng rồi tôi mổ thay khớp đầu gối ở bệnh viện Fountain Valley, nay đổi tên là UCI Health, thì thủ tục có đổi khác. Đó là không dùng thông dịch viên của bệnh viện, mà bắt buộc phải qua một công ty độc lập chuyên cung cấp thông dịch viên “để cho khách quan”. Khi làm việc kết nối online qua màn hình, tương tự như dùng zoom hội họp hoặc các lớp học thời cấm túc vậy. Video ghi lại được lưu vô hồ sơ bệnh nhân của bệnh viện.
Buổi giải thích trước khi mổ thông dịch viên là một cô nữ khoảng 25 tuổi, nói rặt giọng Bắc kỳ quốc nội, nói một cách lia lịa, liến thoắng. Tôi bực mình nói thông dịch viên gì mà nói khó nghe, tôi nghe không được, tôi không hiểu.
Cô y tá tắt app, nói chờ khoảng 10 phút cổ kiếm người khác.
Một lát sau, màn hình sáng lên, tôi nhìn thấy một nam tóc ngắn khoảng 30 tuổi. Vẫn là giọng Bắc kỳ quốc nội nhưng giọng ôn hoà hơn.
Tôi bực mình, nói từng câu cụt ngủn, nhát gừng và “Ờ” một cách hờ hững.
Xong rồi, tôi quay qua hỏi cô y tá:
– Bệnh viện kiếm đâu ra thông dịch viên Bắc kỳ cộng sản nói giọng nghe khó chịu vậy? Bộ ở Quận Cam này không kiếm được ai thông dịch hả? Ghét nhứt là nó cứ “ạ”, “ạ” ở mỗi câu, câu nào cũng “ạ”. Hỏi cũng “ạ” mà trả lời cũng “ạ”. Có cần thiết phải “ạ” nhiều như vậy không? Nghe ức chế quá.
– A! Chị kỳ thị Bắc kỳ cộng sản hả? – Cô y tá cười rộ lên. – Đó là công ty cung cấp giới thiệu, nhiều khi mình cũng không biết họ ở đâu. Có thể đúng như chị nói là nó đang ở trong nước vì làm online mà. Có lần gặp bệnh nhân người gốc Hàn, ở đây mình là buổi trưa nhưng màn hình bên nó hiện lên giờ ban đêm. Em hỏi nó đang ở đâu, nó nói nó đang ở tỉnh gì đó bên Hàn. Nó làm việc theo case, trực 24 giờ.
– Ờ. Tôi kỳ thị Bắc kỳ cộng sản đó. Nghe giọng đó khó chịu, ảnh hưởng xấu tâm trạng tôi lắm. Lần sau gặp những đứa như vậy tôi sẽ từ chối, đề nghị đổi người khác.
Sau khi mổ xong, trước khi tôi ra về bệnh viện lại làm thủ tục giải thích và hướng dẫn săn sóc bệnh nhân tại gia, thuốc men v.v… một lần nữa. Lần này tôi thấy hiện lên màn hình một bà đeo kiếng trắng có cột cọng dây đen, tóc dài bới cao, mặc áo trắng, khoảng 65 tuổi. Bà nói giọng Bắc 54 (nghĩa là Bắc mà có một chút hơi lai giọng Nam). Bà nói to, không ngọng, chậm rãi, rõ ràng từng tiếng, giống như một bà giáo làng đang giảng bài cho học trò tiểu học.
Hết phần thông dịch, bà chào và chúc sức khoẻ tôi. Tôi cũng cám ơn bà.
Màn hình máy thông dịch tắt rồi, tôi mới nhớ ra là 2 đứa thông dịch viên Bắc kỳ cộng sản kia xong việc là chúng nó “xéo ngay”, không chào tôi.
Bà chị ở Little Sài Gòn nói, “Làm rất đúng. Nên có nhiều người bệnh nhân than phiền và góp ý như vậy mới thay đổi được. Mướn thông dịch quốc nội thì rẻ hơn thông dịch ở đây nhưng tại sao công ty cung cấp chỉ toàn là nhân viên ngoài Bắc? Không hề có một giọng miền Nam nào. Đang bịnh mà nghe cái giọng Bắc đó muốn lên máu luôn.”
Tôi trả lời người miền Bắc được ưu đãi nhiều mặt, quyền lợi học tập, hưởng thụ cơ sở vật chất, đường xá, cầu cống, trường học, cái gì cũng nhiều hơn Nam kỳ. Bao nhiêu tiền nước khác trợ giúp đảng Việt cộng ôm hết xây dựng, bù đắp ngoài đó. Tiền thuế má thu ở miền Nam cũng hốt hết ra Bắc, dân gọi là “Đào Nam đáp Bắc” nên dân Nam kỳ thì nghèo và thất học nhiều hơn dân Bắc kỳ.
Ông bạn tôi (một thông dịch viên cho tòa án, bệnh viện) nói lương trả cho thông dịch viên online tính theo phút, nên cộng số phút lại thường phải trả tiền cao hơn là thông dịch trực tiếp (face to face).
Luật pháp ở Mỹ bảo đảm cho cư dân quyền được biết và đồng ý (bất kể quý vị là công dân Mỹ hay chỉ tạm thời định cư). Đó là bệnh nhân được bác sĩ giải thích rõ ràng về tình trạng bệnh, phương pháp điều trị, rủi ro trước khi đồng ý thực hiện (Informed Consent – Sự đồng ý dựa trên thông tin đầy đủ) một phương pháp điều trị. Quý vị được quyền hỏi và được giải đáp thắc mắc cho tới khi không còn gì thắc mắc nữa thì thôi. Thí dụ: hỏi nguyên nhân tại sao tôi bị bệnh đó, điều trị bằng phương pháp đó có gây đau không, dùng thuốc đó có phản ứng phụ không, phản ứng phụ như thế nào, làm cách nào để vượt qua phản ứng phụ v.v…
Bệnh nhân có quyền rời khỏi cơ sở y tế trái với lời khuyên của nhân viên y tế, hoặc từ chối bất cứ ai điều trị nếu không thích.
Trong đó, bệnh nhân có quyền từ chối và “cắt lương” bò đỏ Bắc kỳ cộng sản (làm thông dịch viên online) với lý do “Làm ảnh hưởng xấu tâm trạng của tôi” và “Tôi không hiểu”. Bắc kỳ cộng sản đã khinh “3 que éo biết gì” thì mình cứ đóng vai “éo biết” luôn.
TPT
