Có những phát minh làm thay đổi thế giới bắt đầu từ những phòng thí nghiệm hiện đại, từ các viện nghiên cứu danh tiếng hay từ những bộ óc thiên tài. Nhưng cũng có những ý tưởng lớn lại khởi đầu từ một chuyện hết sức bình thường: một cuộc tranh luận trong quán rượu. Guinne World Records (Kỷ lục Thế giới Guinness) – lại ra đời từ một phát súng bắn hụt một con chim trên cánh đồng Ireland vào năm 1951.
Chuyện xảy ra vào một ngày mùa thu tại vùng Wexford của Ireland. Sir Hugh Beaver, giám đốc điều hành hãng bia Guinness, cùng bạn bè đi săn. Trong lúc nhắm bắn một con “choi choi vàng” (golden plover), ông đã bắn trượt.
Đối với một tay săn thiện nghệ, việc bắn hụt con mồi vốn đã là điều khó chịu. Nhưng điều khiến Beaver bực mình hơn là cuộc tranh luận sau đó.
Ngồi trong quán rượu sau buổi săn, nhóm bạn bắt đầu cãi nhau về một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: loài chim bay nhanh nhất Châu Âu là loài nào? Có người nói là chim choi choi vàng. Người khác quả quyết phải là chim gà gô đỏ. Người thứ ba lại viện dẫn một loài chim khác.
Cuộc tranh cãi kéo dài mà không ai chứng minh được mình đúng.
Điều đáng nói là vào thời điểm đó, không có cuốn sách tham khảo phổ thông nào có thể giúp người ta tra cứu ngay những dữ kiện như vậy. Muốn biết chính xác, phải tìm trong các tài liệu chuyên ngành, thư viện hoặc hỏi các nhà khoa học.
Sir Hugh Beaver chợt nhận ra rằng những cuộc tranh luận tương tự chắc hẳn đang diễn ra hàng ngày tại hàng ngàn quán rượu trên khắp nước Anh và Ireland.
Người ta cãi nhau về con vật nhanh nhất, cây cao nhất, người khỏe nhất, dòng sông dài nhất hay bất cứ điều gì có thể đem ra cá cược một ly bia.
Và rồi một ý tưởng lóe lên. Tại sao không làm một cuốn sách chuyên ghi lại những sự kiện và kỷ lục đã được kiểm chứng để mọi người có thể tra cứu Ý tưởng ấy nghe có vẻ đơn giản ngày nay, nhưng vào đầu thập niên 1950 nó là điều hoàn toàn mới mẻ.
Hai anh em sinh đôi Norris McWhirter và Ross McWhirter – nguồn Britannica
Để biến ý tưởng thành hiện thực, Beaver tìm đến hai anh em sinh đôi Norris McWhirter và Ross McWhirter, những nhà báo nổi tiếng với khả năng thu thập và xác minh dữ liệu cực kỳ chính xác. Hai anh em này điều hành một cơ quan chuyên cung cấp thông tin thống kê và sự kiện cho báo chí Anh quốc. Họ nổi tiếng đến mức có thể trả lời ngay hàng loạt câu hỏi hóc búa về thể thao, địa lý, lịch sử và khoa học.
Năm 1954, Beaver chính thức giao cho họ nhiệm vụ biên soạn cuốn sách.
Công việc không hề dễ dàng. Internet chưa tồn tại. Máy tính điện tử còn rất hiếm hoi. Mọi dữ liệu đều phải tìm kiếm thủ công từ thư viện, hồ sơ chính phủ, tài liệu khoa học và các tổ chức chuyên môn.
Hàng ngàn lá thư được gửi đi khắp thế giới để xác minh từng con số. Sai một chi tiết nhỏ cũng có thể làm mất uy tín cả cuốn sách.
Sau nhiều tháng làm việc cật lực, cuốn Guinness Book of Superlatives đầu tiên được hoàn thành. Ngày 27 tháng 8 năm 1955, cuốn sách được phát hành.
Ban đầu nó không phải là một sản phẩm thương mại. Mục đích chính chỉ là quà tặng quảng cáo cho khách hàng của hãng bia Guinness. Những cuốn sách được đặt miễn phí trong các quán rượu để khách tra cứu khi tranh luận. Nhưng kết quả vượt xa mọi dự tính.
Khách hàng thích thú đến mức nhiều người mang luôn cuốn sách về nhà. Nói theo ngôn ngữ bình dân là… “cầm nhầm”. Các chủ quán liên tục yêu cầu cấp thêm sách mới.
Chỉ trong vòng ba tháng, hơn 50.000 bản đã được bán ra. Đó là một thành công ngoài sức tưởng tượng đối với một cuốn sách tra cứu.
Người đọc bị cuốn hút bởi vô số thông tin kỳ lạ và hấp dẫn. Ai là người cao nhất thế giới? Con voi lớn nhất nặng bao nhiêu? Ngọn núi nào cao nhất? Ai chạy nhanh nhất?
Từ những câu hỏi nghiêm túc đến những điều kỳ quặc nhất đều có câu trả lời. Từ đó, cuốn sách được tái bản hằng năm. Danh tiếng lan nhanh vượt khỏi biên giới Anh quốc. Đến thập niên 1960 và 1970, Kỷ lục Guinness đã trở thành hiện tượng toàn cầu.
Mỗi năm, hàng ngàn người gửi hồ sơ xin công nhận thành tích của mình.
Có những kỷ lục đáng khâm phục như chạy marathon, leo núi hay nghiên cứu khoa học.Nhưng cũng có những kỷ lục khiến người ta bật cười.
Người nuôi bộ ria mép dài nhất. Người ăn nhiều xúc xích nhất trong thời gian ngắn nhất. Người sưu tập nhiều vịt cao su nhất. Chiếc bánh pizza lớn nhất. Quả bí ngô nặng nhất. Thậm chí có người dành nhiều năm cuộc đời chỉ để được ghi tên vào cuốn sách.
Một điều thú vị là Kỷ lục Guinness không chỉ ghi nhận thành tích của cá nhân mà còn phản ánh lịch sử phát triển của xã hội loài người.
Qua từng thời kỳ, các kỷ lục cho thấy trình độ khoa học kỹ thuật ngày càng tiến bộ. Máy bay bay nhanh hơn. Tòa nhà cao hơn. Máy tính mạnh hơn. Con người khỏe hơn và chinh phục được nhiều giới hạn mới.
Ngày nay, tổ chức Guinness World Records đã trở thành một cơ quan quốc tế chuyên nghiệp với đội ngũ chuyên gia kiểm định trên toàn thế giới.
Muốn được công nhận kỷ lục, người đăng ký phải tuân thủ những quy định rất nghiêm ngặt. Mọi thành tích đều phải có bằng chứng, nhân chứng, hình ảnh và các tài liệu xác thực. Tinh thần cốt lõi từ thời hai anh em McWhirter vẫn được giữ nguyên: chính xác tuyệt đối.
Theo thống kê của tổ chức Guinness World Records, các ấn bản của cuốn sách đã bán được hơn 150 triệu bản trên toàn cầu, xuất hiện tại hơn 100 quốc gia và được dịch sang hàng chục ngôn ngữ khác nhau.
Nó được xem là một trong những đầu sách có bản quyền thành công nhất lịch sử xuất bản thế giới.
Nhìn lại, thật khó tin rằng tất cả bắt đầu từ một con chim bay thoát khỏi tầm súng của một người đi săn tại Ireland.
Nếu Sir Hugh Beaver hôm đó bắn trúng con choi choi vàng, có lẽ cuộc tranh luận đã không xảy ra. Nếu không có cuộc tranh luận ấy, có thể sẽ không có cuốn sách Kỷ lục Guinness.
Lịch sử đôi khi được tạo nên bởi những sự kiện lớn lao, nhưng cũng không ít lần bắt đầu từ những chuyện nhỏ bé đến bất ngờ. Một phát súng bắn hụt. Một cuộc cãi vã trong quán bia.
Và rồi từ đó xuất hiện một cuốn sách đã giúp giải quyết hàng triệu cuộc tranh luận trên khắp thế giới suốt hơn bảy mươi năm qua.
Đó có lẽ là một trong những “kỷ lục” thú vị nhất của chính Kỷ lục Guinness: biến một cuộc tranh luận vô thưởng vô phạt thành một thương hiệu toàn cầu trị giá hàng trăm triệu đô-la và trở thành biểu tượng của niềm đam mê khám phá những điều phi thường của con người.
ĐXT
