Có những trận đánh kéo dài nhiều ngày đi vào lịch sử. Có những cuộc chiến làm thay đổi vận mệnh của cả một quốc gia. Nhưng cũng có những biến cố chỉ diễn ra trong vài giây ngắn ngủi, vậy mà tiếng vang của nó kéo dài hơn một thế kỷ. Cuộc đấu súng giữa Davis Tutt và Wild Bill Hickok tại thị trấn Springfield, tiểu bang Missouri, vào ngày 21 tháng 7 năm 1865 là một trường hợp như thế. Một người ngã xuống sau một phát đạn duy nhất. Người kia bước vào huyền thoại.

Missouri sau Nội chiến: vùng đất của súng đạn và thù hận

Để hiểu câu chuyện này, cần nhìn lại nước Mỹ vào năm 1865. Cuộc Nội chiến Hoa Kỳ vừa kết thúc. Miền Nam bại trận, nhưng hòa bình chưa thật sự trở lại. Tiểu bang Missouri nằm ngay ranh giới giữa Bắc và Nam. Trong suốt cuộc chiến, nơi đây là chiến trường của những cuộc phục kích, cướp bóc và thanh toán đẫm máu giữa các phe phái. Hàng ngàn cựu binh thất nghiệp trở về với khẩu súng bên hông và thói quen giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực.

Springfield lúc đó chỉ là một thị trấn biên cương đang phát triển. Đường phố chưa trải nhựa. Những cỗ xe ngựa lăn trên nền đất đỏ. Các quán rượu, sòng bạc và nhà trọ mọc lên phục vụ giới thương nhân, cao bồi và dân phiêu lưu.

Trong khung cảnh ấy, danh dự của một người đôi khi còn quý hơn mạng sống. Hai người bạn trở thành kẻ thù Davis Tutt và James Butler Hickok, tức Wild Bill Hickok, vốn từng quen biết nhau.

Tutt từng phục vụ trong quân đội miền Nam. Ông được mô tả là người cao lớn, đẹp trai, lịch thiệp nhưng nóng tính và rất coi trọng thể diện.

Hickok cũng là cựu chiến binh, nổi tiếng nhờ thân hình cao gần 1m90, mái tóc dài màu vàng hung và cặp mắt sắc lạnh. Khi ấy ông chưa phải là nhân vật huyền thoại mà chỉ là một tay cờ bạc và thỉnh thoảng làm công việc bảo vệ hoặc trinh sát

Mâu thuẫn giữa hai người bắt đầu từ những món nợ bài bạc. Theo nhiều tài liệu đương thời, Hickok thắng Tutt một số tiền trong các ván bài nhưng việc thanh toán không rõ ràng. Tranh cãi ngày càng gay gắt. Cuối cùng, Tutt giữ chiếc đồng hồ quả quýt của Hickok như một vật thế chấp.

Đó không chỉ là một chiếc đồng hồ. Trong xã hội miền Tây lúc ấy, đồng hồ bỏ túi là vật dụng quý giá, biểu tượng cho địa vị và lòng tự trọng của người đàn ông. Hickok được cho là đã cảnh cáo Tutt đừng mang chiếc đồng hồ ấy ra nơi công cộng. Nhưng Tutt không nghe.

Đấu súng giữa Wild Bill Hickok và Davis Tutt – Meta

Cuộc đi bộ định mệnh

Trưa ngày 21 tháng 7 năm 1865, dân Springfield chứng kiến một cảnh tượng bất thường.

Davis Tutt bước chậm rãi qua quảng trường trung tâm thị trấn. Chiếc đồng hồ của Hickok được đeo lộ liễu như một lời thách thức.

Ở đầu bên kia quảng trường, Wild Bill Hickok xuất hiện. Khoảng cách giữa hai người được nhiều nhân chứng ước tính vào khoảng 70 đến 75 yard, tức gần 70 mét. Đó là khoảng cách rất xa đối với súng ngắn thời bấy giờ. Người dân đứng quanh các cửa hàng và quán rượu bắt đầu cảm thấy có điều chẳng lành. Hai người đàn ông đứng đối diện nhau giữa khoảng không rộng lớn. Không ai bỏ chạy. Không ai né tránh. Tất cả đều hiểu rằng giờ đây danh dự đã trở thành vấn đề sống còn.

Không khí im lặng đến nghẹt thở. Nhiều nhân chứng kể rằng hai người nhìn nhau trong vài giây dài như vô tận. Rồi cả hai cùng đưa tay về phía khẩu súng. Tiếng nổ vang lên. Chỉ một tiếng nổ. Khói thuốc súng tan dần. Davis Tutt loạng choạng. Viên đạn của Hickok xuyên trúng ngực ông. Tutt bước thêm vài bước rồi ngã xuống mặt đất. Ông chết gần như ngay lập tức.

Toàn bộ cuộc đấu súng kéo dài chỉ trong vài giây. Nhưng chính những giây phút ấy đã trở thành một trong những sự kiện nổi tiếng nhất của miền Tây Hoa Kỳ. Ngày nay nhiều người nghĩ Hickok được ca ngợi ngay sau khi nổ súng, nhưng thực tế không phải vậy. Ông bị bắt và bị đưa ra xét xử vì tội ngộ sát. Luật pháp Mỹ lúc ấy vẫn phải xác định liệu đây là hành vi giết người hay tự vệ.

Sau nhiều lời khai của nhân chứng, bồi thẩm đoàn kết luận Hickok hành động để bảo vệ bản thân trong một cuộc đối đầu mà cả hai đều chấp nhận. Ông được tuyên trắng án. Phán quyết ấy gây tranh cãi nhưng cũng mở đầu cho sự nổi tiếng của Hickok.

Sau vụ đấu súng, các tờ báo trên khắp nước Mỹ bắt đầu đăng tải câu chuyện. Một bài viết nổi tiếng xuất hiện trên tạp chí Harper’s New Monthly Magazine năm 1867 đã mô tả Hickok như một tay súng thiện xạ phi thường. Từ đó, tên tuổi Wild Bill Hickok lan khắp miền Tây. Ông trở thành cảnh sát trưởng, thám tử, người bảo vệ đoàn xe và nhân vật chính trong vô số giai thoại.

Sau khi qua đời tại thị trấn Deadwood năm 1876, hình ảnh của Hickok tiếp tục được Hollywood khai thác trong hàng chục bộ phim cao bồi. Người ta bắt đầu tưởng tượng về những cuộc đấu súng giữa hai tay thiện xạ đứng giữa đường phố, chờ tiếng gió rồi rút súng nhanh như chớp.

Thực tế lịch sử phức tạp hơn nhiều.

Nhưng cuộc đấu súng với Davis Tutt chính là khuôn mẫu đầu tiên cho hình ảnh ấy. Điều trớ trêu là Davis Tutt lại trở thành nhân vật ít được nhắc đến. Ông không có cơ hội viết hồi ký. Không có phim ảnh ca ngợi. Không có huyền thoại được xây dựng xung quanh tên tuổi mình. Phần lớn người Mỹ ngày nay chỉ biết đến ông vì ông là người bị Wild Bill Hickok bắn chết. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, Davis Tutt cũng là sản phẩm của thời đại đầy biến động sau Nội chiến. Ông là một cựu binh, một người đàn ông coi trọng danh dự và cuối cùng đã trả giá bằng mạng sống cho sự thách thức công khai của mình.

Ngày nay, Springfield đã trở thành thành phố hiện đại của Missouri. Xe hơi thay thế xe ngựa. Những tòa nhà bê tông mọc lên nơi quảng trường xưa. Thế nhưng câu chuyện về Davis Tutt và Wild Bill Hickok vẫn còn được kể lại. Có lẽ điều khiến nó sống mãi không phải vì số người chết hay quy mô của cuộc đụng độ. Điều ám ảnh nằm ở chỗ tất cả chỉ diễn ra trong vài giây. Một người đàn ông bước qua quảng trường với chiếc đồng hồ trong túi. Một người khác đứng chờ ở đầu bên kia. Một phát súng vang lên. Một mạng người kết thúc. Một huyền thoại ra đời.

Và câu chuyện ấy khiến chúng ta tự hỏi: có bao nhiêu huyền thoại của miền Tây nước Mỹ được sinh ra từ những khoảnh khắc ngắn ngủi như thế? Có bao nhiêu cái tên được lưu truyền trong sử sách, trong khi những người nằm xuống chỉ còn là một dòng chú thích mờ nhạt?

Davis Tutt không trở thành huyền thoại. Nhưng chính cái chết của ông đã góp phần tạo nên một trong những huyền thoại lớn nhất của miền Tây Hoa Kỳ: Wild Bill Hickok – tay súng bất tử của biên cương nước Mỹ

Bài trên dựa theo các tư liệu lịch sử phổ biến về cuộc đấu súng năm 1865 tại Springfield, Missouri, đồng thời bổ sung bối cảnh Nội chiến Hoa Kỳ, địa lý tiểu bang Missouri và sự hình thành huyền thoại cao bồi miền Tây.

ĐXT