Theo bản phúc trình tình báo mới nhất của Hoa Kỳ, Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể sẽ thử thách quyết tâm của NATO bằng một cuộc tấn công giới hạn nhắm vào một quốc gia đồng minh trong vài năm tới; bản phúc trình này đưa ra những kịch bản có thể xảy ra, từ tấn công mạng cho đến một cuộc xâm nhập trên bộ ở quy mô nhỏ.
Những đánh giá mới này được đưa ra trong bối cảnh một số tin tức cho biết Hoa Kỳ đang thiếu hụt một số loại đạn dược thiết yếu mà quân đội cần để đối đầu với Nga hoặc Trung Quốc trong một cuộc chiến tranh nếu xảy ra trong tương lai. Kho dự trữ các loại vũ khí này của Hoa Kỳ được cho là đã sụt giảm nghiêm trọng do việc chuyển giao cho Ukraine sau khi bị Nga xâm lăng, cũng như do cuộc xung đột của Hoa Kỳ với Iran. Những loại vũ khí đang bị thiếu hụt bao gồm hỏa tiễn tấn công chính xác tầm xa PrSM, hệ thống hỏa tiễn chiến thuật lục quân ATACMS và hỏa tiễn đất đối không tầm ngắn Stinger.
Trước đây, Hoa Kỳ từng nhận định rằng ông Putin sẽ không khiêu khích một quốc gia thành viên NATO trong khi vẫn đang sa lầy trong cuộc chiến tại Ukraine. Tuy nhiên, một số giới chức Hoa Kỳ cho biết nhận định này đã thay đổi vào đầu năm nay, khi ông Putin chịu áp lực lớn tại Ukraine cũng như áp lực trong nước về việc phải giành được chiến thắng. Các máy bay không người lái của Kyiv cũng đang gây thiệt hại ngày càng lớn cho cả quân đội lẫn ngành kỹ nghệ dầu khí của Nga, trong khi quân đội Nga chỉ đạt được những bước tiến nhỏ trên tiền tuyến nhưng lại phải hứng chịu sự thiệt hại về quân số khá nặng nề.
Giới lãnh đạo Hoa Kỳ và châu Âu ngày càng nhận thấy các dấu hiệu cho thấy Nga đang thực hiện những cuộc tấn công thăm dò nhằm thử thách quyết tâm của NATO, trong đó có vụ hỏa tiễn hành trình của Nga rớt xuống lãnh thổ Ba Lan và máy bay không người lái bay vào không phận Romania.
Theo các giới chức Hoa Kỳ, nếu kịch bản tấn công NATO trong khi vẫn đang giao tranh với Ukraine thực sự xảy ra, mục tiêu của ông Putin sẽ là làm rạn nứt khối liên minh này. Câu hỏi được đặt ra là Hoa Kỳ sẽ phản ứng như thế nào trong tình huống đó.
Trong bối cảnh ông Putin đang gặp khó khăn trong việc đạt được các mục tiêu mong muốn tại Ukraine, các giới chức tình báo Hoa Kỳ đang thử phân tích xem liệu Moscow có ý định leo thang các hành động gây hấn nhắm vào các đồng minh châu Âu trong thời gian tới hay không. Theo các giới chức này, mối lo ngại ở đây là ông Putin có thể trở nên nguy hiểm hơn khi bị dồn vào thế đường cùng.
Các mối đe dọa
Các mối đe dọa tiềm tàng bao gồm từ tấn công mạng nhắm vào một quốc gia thành viên NATO hoặc sử dụng các nhóm vũ trang không mang phù hiệu để chiếm đóng lãnh thổ, cho đến việc thực hiện một cuộc xâm nhập giới hạn vào sườn phía đông của liên minh. Theo các đánh giá tình báo của Hoa Kỳ, bất kỳ quyết định gây hấn nào của Nga nếu xảy ra là trong khoảng thời gian từ mùa thu năm nay đến năm 2029.
Bản phúc trình tình báo cho thấy khả năng xảy ra kịch bản nghiêm trọng nhất – một cuộc xâm nhập giới hạn bằng đường bộ – tương đối thấp, nhưng sẽ tăng dần theo thời gian. Một sự gây hấn như vậy từ lâu vẫn được coi là rất khó xảy ra vì nó sẽ kích hoạt Điều 5 trong hiến chương của NATO, quy định nghĩa vụ phòng thủ tập thể của các thành viên. Tuy nhiên, Điều 5 lại không quy định rõ ràng về cách thức phản ứng của NATO đối với các mối đe dọa trên không gian mạng hay các mối đe dọa hỗn hợp.
Các đánh giá tình báo mới càng làm gia tăng thêm lo ngại hiện nay của các giới chức Hoa Kỳ về tình trạng thiếu hụt một số loại đạn dược thiết yếu. Theo các giới chức này, bên cạnh một số loại hỏa tiễn tầm xa và tầm ngắn, kho dự trữ các hệ thống phòng không quan trọng khác cũng đang ở mức thấp; trong đó bao gồm các loại hỏa tiễn đánh chặn như Patriot, SM-3 và hỏa tiễn phòng thủ tầm cao (THAAD), cũng như hệ thống radar cho THAAD và các loại đạn pháo phòng không.
Tuy nhiên, phát ngôn nhân chính của Ngũ giác đài, ông Sean Parnell, đã bác bỏ thông tin về tình trạng thiếu hụt đạn dược, nói tin đó là sai sự thật. Trong khi phát ngôn nhân của Tòa bạch ốc, bà Anna Kelly, khẳng định quân đội Hoa Kỳ có lượng đạn dược “dư thừa” để “đáp ứng mọi mục tiêu chiến lược của Tổng thống Trump”, đồng thời cho biết thêm rằng tổng thống đã hối thúc các công ty quốc phòng nên đẩy mạnh việc sản xuất thêm đạn dược.
Thử thách
Theo nhà nghiên cứu Tom Karako thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), trong một cuộc xung đột với Nga nếu xảy ra, các loại vũ khí như hỏa tiễn tấn công chính xác PrSM và hệ thống hỏa tiễn chiến thuật lục quân ATACMS – cả hai loại này được phóng từ hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS – cùng với hỏa tiễn Stinger sẽ đóng vai trò then chốt trong việc đẩy lùi một cuộc tấn công trên bộ.
Tình trạng thiếu hụt các loại đạn dược quan trọng đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận trong chính quyền Hoa Kỳ về việc kho dự trữ vũ khí đang sụt giảm, trong bối cảnh Tổng thống Trump đang cân nhắc các bước đi tiếp theo đối với Iran. Trong khi một số bản tin cho biết tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, gần đây đã cảnh báo Tòa bạch ốc về tình trạng số lượng hỏa tiễn đánh chặn phòng không đang giảm sút. Đây là vấn đề khiến tướng Caine lo ngại, ông cho rằng mặc dù lượng dự trữ trong kho vũ khí có thấp vẫn không ngăn cản khả năng Hoa Kỳ có thể tái thực hiện các hoạt động tác chiến quy mô lớn chống lại Iran, nhưng nó sẽ làm gia tăng rủi ro.
Các nhà phân tích bên ngoài chính phủ cũng đã nhiều lần cảnh báo rằng tình trạng tiêu hao đạn dược tại chiến tranh Trung Đông có thể làm suy giảm khả năng răn đe của Hoa Kỳ đối với các đối thủ trên toàn cầu, không chỉ Nga mà cả Trung Quốc.
Một bản phúc trình gần đây của trung tâm nghiên cứu CSIS đã đề cập đến bảy loại đạn dược chủ chốt từng được sử dụng trong cuộc xung đột với Iran. Ví dụ, bản phúc trình cập nhật ước tính rằng Hoa Kỳ đã sử dụng từ 1,060 đến 1,430 hỏa tiễn Patriot trong cuộc xung đột với Iran, khiến kho vũ khí của Hoa Kỳ nay chỉ còn lại khoảng 870 hỏa tiễn.
Ông Mark Cancian, đồng tác giả của bản phúc trình CSIS nói trên đưa ra nhận định rằng nếu chỉ xét riêng việc đối đầu với Iran, thì dù Hoa Kỳ đã sử dụng một nửa hoặc hơn một nửa số hỏa tiễn đánh chặn, Hoa Kỳ vẫn còn lại một nửa. Vì vậy, quân đội Hoa Kỳ vẫn có thể tiếp tục chiến dịch chống lại Iran trong một thời gian khá dài. Vấn đề là Ngũ giác đài hiện đang rất lo ngại về tác động của tình trạng thiếu hụt này trong khu vực Tây Thái bình dương với đối thủ Trung Quốc.
Để lấp đầy lại kho vũ khí, các chuyên gia ước lượng Hoa Kỳ phải mất từ một tới năm năm, và các công ty quốc phòng Hoa Kỳ cũng đã rục rịch bắt đầu gia tăng công việc sản xuất rồi.
VH
