Những ngày này hình ảnh Joan Baez tràn ngập các trang mạng. Cùng với nữ ca sĩ huyền thoại, ta còn thấy các tượng đài khác như cáác nghệ sĩ trong Woodstock 1969…
Vâng. Sổ Tay Dã Quỳ hôm nay xin ghi lại huyền thoại này.
Cách đây ngoài 50 năm, cũng vào mùa hè, nửa triệu thanh niên có lối sống phóng khoáng, tự do và hòa bình (thường để tóc dài và trang phục khác người và được gọi là hippie hay beatnik) đổ về New York để tham dự lễ hội âm nhạc mang tên Woodstock kéo dài 3 ngày, từ ngày 15 đến ngày 17-8-1969. Sự kiện âm nhạc này đã làm thế giới thay đổi hoàn toàn.
Đúng vậy. Đại nhạc hội Woodstock năm 1969 là biểu tượng huyền thoại của văn hóa phản kháng và phong trào Hippie. Dù mang khẩu hiệu “Ba ngày hòa bình và âm nhạc”, sự kiện đã vượt ra khỏi mục đích ban đầu để trở thành hiện tượng văn hóa mang tính bước ngoặt. Quy mô ngoài sức tưởng tượng: Dù chỉ bán được khoảng 50.000 vé, sự kiện tại nông trại của Max Yasgar ở Bethel, New York đã thu hút hơn 450.000 người tham dự. Điều này dẫn đến tình trạng tắc đường nghiêm trọng (xe cộ kéo dài tới 17 dặm) và hàng trăm ngàn người được vào cửa tự do do không thể soát vé.
Nhìn lại hiện tượng Woodstock
Woodstock 1969 là một sự kiện âm nhạc đặc biệt và mang tính lịch sử, trở thành biểu tượng của phong trào phản văn hóa trong thập niên 1960. Tổ chức tại trang trại rộng lớn ở Bethel, New York, lễ hội này thu hút hơn 400.000 người trong ba ngày tràn ngập âm nhạc, hòa bình và tình yêu.
Không chỉ là nơi quy tụ những ngôi sao âm nhạc lớn, Woodstock đã để lại dấu ấn mạnh mẽ nhờ những màn trình diễn xuất sắc từ Jimi Hendrix, Janis Joplin, The Who và Santana. Đặc biệt, màn solo guitar bùng cháy của Hendrix với bản quốc ca Mỹ đã trở thành biểu tượng của sự phản kháng và tự do. Janis Joplin mang đến cảm xúc mãnh liệt, trong khi Santana khiến khán giả mê đắm bởi những giai điệu đầy hoang dã và nhiệt huyết.
Woodstock không dừng lại ở âm nhạc mà còn trở thành điểm giao thoa của lý tưởng sống tự do và khát vọng thay đổi xã hội. Những hình ảnh về hàng trăm ngàn con người cùng nhau nhảy múa, cắm trại, chia sẻ khoảnh khắc yêu thương và đoàn kết đã trở thành biểu tượng cho tinh thần hòa bình và đoàn kết giữa những biến động xã hội đầy căng thẳng lúc bấy giờ.
Joan Baez tại Woodstock 1969… nguồn facebook
Nhớ năm nào một nhà thơ đã viết rất ấn tượng về Woodstock 1969, nay Sổ Tay xin ghi lại như sau:
ngồi ở quán cà phê
phố cảng
tưởng tượng. mưa cuối tuần. rơi. trên woodstock
ôi. jimi hendrix
joan baez
the byrds. melanie safka
những ngọn nến trong mưa
và janis joplin
những nhạc sĩ ôm đàn. như thuyền. đi trên biển
người. mưa. và tiếng hát
bùn lầy. hippie
ma túy. và tự do
chiều. hửng nắng. bay. từng đàn bướm dại
Người nghệ sĩ ngồi trong quán cà phê tưởng tượng mưa rơi ở Woodstock. Đã hơn năm mươi năm qua kể từ ngày ấy. Khởi sự từ thứ sáu 15 tháng 8 kéo dài qua tới thứ hai 18 tháng 8. 1969, cuộc trình diễn vinh danh hòa bình và âm nhạc, đã thu hút người từ khắp nơi trên nước Mỹ đổ về. Gía vé của toàn bộ festival là 18 đô la, một số tiền khá lớn lúc bấy giờ, và festival gồm tới 32 chương trình, quy tụ những nghệ sĩ lớn của thời đại, từ Janis Joplin đến ban nhạc The Who và cuối cùng Jimi Hendrix kết thúc festival. Có Joan Baez tham dự, nhưng không có Bob Dylan vì con bị bệnh.
Một fan ngày ấy, ký tên GW, đã ghi lại như sau: Những chiếc áo vải thô và huy hiệu hòa bình xuất hiện khắp nơi ở Bethel Woods Center… Nhiều đổi thay đã diễn ra trên nước Mỹ ở thập niên 1960 hơn bất cứ thời gian nào. Và trong tất cả những biến cố đó, không có biến cố nào biểu tượng cho trào lưu văn hóa Hippie bằng Festival âm nhạc và hòa bình Woodstock, được tổ chức tại Bethel, NY, vào giữa tháng 8. Tôi đã có mặt ở đó và tôi viết hồi ký về những gì tôi đã thấy của cuộc thịnh hội chưa từng có trên hành tinh trái đất này.
Joan Baez tại Woodstock 1969… nguồn buttle
Xin kể lại như sau: Vào hôm thứ năm 14 tháng 8 năm 1969, cô bạn gái người Argentina của tôi tên là Patty và hai người anh của cô ta là Claudio và Sergio lái chiếc Chevy cổ lỗ sĩ đến đón tôi tại nhà ở thị trấn Glen Rock, New Jersy. Mang theo thức ăn, dụng cụ cắm trại và những chất kích thích tâm thần, xe trực chỉ hướng Bắc qua Bergen County chạy trên Quốc lộ 17. Chúng tôi đang đến với Festival Woodstock, nơi hứa hẹn những cuộc trình diễn sôi nổi.
Năm ấy, tôi là một học sinh trung học mới 17 tuổi, đang học guitar cổ điển nhưng đồng thời cũng là một fan nhạc rock. Trong hai năm trước đó, tôi đã gia nhập phong trào hippie bằng cách để tóc dài và dùng ngôn ngữ của dân mê nhạc rock, tham dự các cuộc biểu tình phản chiến và đọc văn học phản kháng. Và cũng giống như bất cứ ai trong cuộc “cách mạng” mới, tôi cũng chơi ma túy.
Khi đến gần Bethel, chúng tôi lâm vào một vụ kẹt xe trên quốc lộ 17B. Rõ ràng số người đổ về Woodstock nhiều hơn dự liệu. Dòng xe vẫn di chuyển nhưng chậm chạp, và không khí hội hè đã thật sự bắt đầu. Người ta leo lên mui xe và lắc lư thân hình trong tiếng hát.
Khi chúng tôi đến gần địa điểm cuộc hội thì được biết đám đông tràn ngập đã đạp đổ các hàng rào vây quanh nơi trình diễn. Thế là mọi người tràn vào tự do. Chúng tôi may mắn tìm được một địa điểm tốt trên đỉnh đồi và cắm lều nơi đó.
Trưa thứ sáu khoảng một chục người chúng tôi tụ lại và trải chăn trên cỏ ở lưng chừng ngọn đồi nhìn xuống sân khấu. Cùng nhau, chúng tôi hít chất kích thích. Liên tiếp hai tiếng đồng hồ, chúng tôi bốc lên khỏi mặt đất này. Mọi sự đều tốt đẹp. Cùng với người yêu xinh đẹp của mình và đám bạn quê nhà, ngồi trên cao hơn đỉnh tháp nhà thờ, chúng tôi thưởng thức âm nhạc tuyệt vời trong không khí mùa hè mát mẻ. Trong khi chúng tôi ngồi thưởng thức âm nhạc và uống rượu vang thì đám đông tiếp tục lớn dậy. Ngày càng có đông những người tóc dài kéo đến, tôi không thể tin được rằng văn hóa hippie lan truyền nhanh và rộng đến thế. Có những gã mặc áo vải thô và quần ống loe, những cô nàng mặc áo đầm thùng thình, tóc để dài rẽ giữa, Tất cả đều dưới ba mươi.
Buổi chiều trôi qua, đêm xuống và mưa bắt đâu rơi. Một điều bất ngờ xảy tới. Con số người kéo đến đã lên tới nửa triệu. Như cả một rừng nấm mọc lên. Điều chúng tôi không ngờ tới là chỉ có 12 cảnh sát viên cho toàn bộ khu vực. Tình hình khiến nhà chức trách địa phương đâm lo. Quốc lộ 17 đã đóng cửa và cả con đường xuyên tiểu bang New York cũng vậy. Việc ra vào Bethel bằng xe hơi là không thể. Tuy nhiên, đã không có cuộc bạo loạn nào. Chỉ có hai người chết: một vì uống thuốc quá liều lượng, còn một bị xe tải vô ý cán phải.
Một góc Woodstock 1969… woodstock.com
Điều không ngờ là trào lưu văn hóa hippie, như đã được nhìn thấy ở Woodstock, lớn mạnh đến thế. Tất nhiên, mỗi thành phố đều có sinh hoạt hippie, nhưng nay tập trung lại một nơi thì quả thật là vĩ đại. Điều khám phá thứ hai là mọi người đã được thưởng thức một cuộc trình diễn âm nhạc tuyệt vời và tình bạn tình anh em cũng quá đẹp.
Cuộc trình diễn âm nhạc kéo dài tới sáng chủ nhật khi Grace Slick gào lên “Good morning, people” và rừng người dậy lên đáp lại. Buổi chiều, những cơn mưa lại đổ ập xuống. Tôi trú dưới những chiếc ponchos và ban nhạc tiếp tục chơi, trong mưa. Giờ đây, bùn đã ngập khắp nơi.
Mưa vẫn rơi… Có một câu chuyện được kể lại: Melanie Safka lúc ấy đang trú dưới một mái lều chờ tới lượt lên trình diễn. Trong đêm mưa lạnh, Joan Baez đem đến cho cô một ly trà nóng khiến cô rất cảm động và nhớ mãi. Trước khi cô hát, một người nào đó trong đám đông hét lớn “Hãy thắp lên những ngọn nến để mưa ngừng rơi”. Trong nguồn cảm xúc ấy, Melanie sáng tác tại chỗ ca khúc “The Candles in the Rain” (Những ngọn nến trong mưa) và cô trình diễn bài hát trên sân khấu trước biển người reo hò điệp khúc phụ họa.
Chúng tôi quá gần nhau, không còn khoảng cách / Máu chúng tôi cùng hòa chung trong một vết thương / Chúng tôi cùng đau chung một nỗi đau / Và chúng tôi cất tiếng hát hòa bình thân ái
Điệp khúc: Vậy xin người hãy cùng nhau đưa cao ngọn nến.trong mưa / Bởi vì nếu không. bóng tối sẽ dâng đầy lòng đêm. Ôi, xin hãy đưa cao những ngọn nến sáng / cho mưa ngừng rơi trên vai áo chúng ta dần khô…
Chúng ta quá gần nhau. không còn khoảng cách / Người thì đến đây ca hát. người đến để nguyện cầu xua tan bóng đêm.
Và những ca khúc, tiếng đàn đã nối liền mọi người với nhau trong hòa bình và tình anh em. Vâng, đã không có điều gì nghiêm trong xảy ra. Chỉ có tóc dài, những bông hoa hippie và cơn say. Cuộc thịnh diễn kéo dài tới thứ hai 18 tháng 8. 1969 với Jimi Hendrix trình diễn Star Spangled Banner trên cây guitar tuyệt diệu của anh.
Và này bạn hiền ơi, mưa ở Woodstock ngày nào còn rơi trên trí nhớ người.
DÃ QUỲ ghi lại
