3 giờ 30 phút là thời gian mà chiếc máy bay huyền thoại Concorde bay từ New York đến Paris. Đây là kỷ lục mà đến nay, tức 50 năm sau, vẫn chưa có loại máy bay thương mại nào khác có thể phá vỡ! Ngày 21 tháng 1 năm 1976, chiếc Concorde thuộc hãng hàng không Pháp, thực hiện chuyến bay thương mại đầu tiên. Năm 2003, Concorde chính thức ngừng hoạt động.
Một chiếc Concorde của hãng Air France
Một số phi công chính, nhân viên phục vụ và hành khách may mắn có mặt trên chiếc Concorde nối liền Paris và New York thời đó, kể lại cảm tưởng, suy nghĩ, cảm xúc, niềm hạnh phúc của họ… như sau!
Henri Gilles Fournier, phi công chính Concorde trong chuyến bay thương mại đầu tiên Paris – New York kể lại: “Tôi yêu mến tất cả máy bay tôi từng có mặt trên đó. Nhưng với chiếc Concorde, cảm xúc của tôi rất đặc biệt”.
Charles Lindbergh, phi công Mỹ, minh họa: “Nó là chiếc máy bay siêu thanh… bay với tốc độ Match 2, tức gần 2,500 km / giờ, gấp 2 lần tốc độ âm thanh. Nói nôm na, giống như bạn đặt 100 hành khách vào trong một viên đạn và bóp cò bắn nó đi”.
Charles Lindbergh nhớ lại: “Hồi đó, nếu một chiếc máy bay thông thường mất 33 giờ 30 phút để bay từ New York đến Paris thì chiếc Concorde chỉ mất có 3 giờ 30 phút, tức 10 lần ít hơn”. “Một khi Concorde bay vào bầu khí quyển bình lưu, tức ở độ cao trên 15,000 km, hành khách có thể nhìn thấy trọn vẹn trái đất: bầu trời màu xanh thẫm, trái đất hiện ra là một vật tròn trĩnh”
Concorde bay nhanh hơn mặt trời
Jean-Claude Penaud, một phi công Concorde khác, vui vẻ thuật lại: “Hiện tượng giãn nở do thân máy bay nóng lên khi bay, dẫn đến thân nó dài thêm khoảng 20 centimet. Ngoài tuyến Paris – New York, Concorde còn nối liền Paris với Washington, Rio De Janeiro, Caracas, Mexico, Dakar… Trong một chuyến bay để xem mặt trời vào giữa khuya ở Aixlen, chúng tôi đã đuổi kịp mặt trời khi bay theo hướng Tây Bắc, và chúng tôi đã chiêm ngưỡng nó suốt đêm cho đến sáng hôm sau. Một thể nghiệm khác không kém phần thú vị: trong chuyến bay đi Caracas, tôi đã chứng kiến 3 lần bình minh và 3 lần hoàng hôn trong cùng một ngày…”
Ông cho biết thêm: “Phi công lái Concorde được chọn lọc rất kỹ và thời gian đào tạo cũng rất dài. Concorde rất dễ điều khiển, thậm chí dễ hơn nhiều so với các đời máy bay mà tôi lái sau này. Nó rất mạnh còn nổi tiếng bay nhanh hơn mặt trời nếu bay về hướng Tây. Sải cánh rộng 25 mét giúp nó chuyển hướng rất nhanh. Khi lọt vào tầng khí quyển bình lưu, nó lướt tới rất êm ả vì ở độ cao này không có nhiễu loạn khí quyển và nó bay một cách thoải mái tuyệt đối”.
Hành khách cần đi nhanh
Nhờ sự thoải mái chuyến bay mang lại, hành khách sẽ nhanh chóng quên đi diện tích khá hẹp bên trong thân máy bay. Anik Boglino, nữ chiêu đãi viên hàng không trên chiếc Concorde từ 1981 đến 1989, chia sẻ: “Chuyến bay được phục vụ thật tuyệt vời. Thực đơn được các đầu bếp danh tiếng lựa chọn. Rượu vang thuộc loại hảo hạng… Việc phục vụ cùng lúc cả trăm hành khách khá vất vả – hầu hết các chuyến bay đều đông khách. Nhiều người là hành khách quen thuộc của tuyến bay, đến độ phi hành đoàn xếp họ vào nhóm hành khách thường xuyên. Trong đó có ông Rostropovich, nhạc sĩ, luôn lên máy bay với cây violoncello màu cánh gián. Ông gọi chúng tôi bằng tên hẳn hoi. Các chuyến bay Concorde thường được vận hành bởi cùng nhóm nhân viên phi hành đoàn. Điều này tạo ra sự thân thiện giữa họ”.
Nữ chiêu đãi viên hàng không Air France
Món khai vị trên dĩa bằng sứ
Douglas Halewell, chiêu đãi viên trên Concorde từ 1980 đến 1982, hồi nhớ bộ đồng phục do hãng cung cấp cho chiêu đãi viên mặc trên máy bay trước khi hành khách lên, nhằm tránh ánh mắt ganh tị của các đồng nghiệp hãng khác. “Đó là một chiếc áo dài đặc biệt, do nhà thiết kế y phục Jean Patou tạo ra. Lần đầu tiên chứng kiến cảnh các nữ chiêu đãi viên thay đồng phục trên máy bay, tôi thật sự ngạc nhiên, vì tôi không biết trước!”
Sự vận hành máy bay rất trơn tru. Trước khi vào bên trong, áo khoác của khách được các chiêu đãi viên nhận và xếp trong buồng gởi quần áo. Và trước khi cất cánh, hành khách được phục vụ ly rượu vang. Chiêu đãi viên không được phạm sai sót. Họ phối hợp với nhau rất ăn ý nhằm phục vụ hành khách bữa ăn còn nóng, kèm thức uống giữa các món ăn. Món khai vị như cá hồi và trứng cá tầm muối, caviar, đựng trên dĩa bằng sứ sang trọng.
Theo phi công Jean-Claude Penaud: “Hãng Air France chăm sóc khách hàng từng li từng tí, đến độ hãng gởi phương tiện đến đón hành khách nếu họ gặp vấn đề. Tôi đã từng chứng kiến trực thăng bay đến Orly để chuyển khách của chuyến bay Concorde về sân bay Roissy!”
Tôi hạnh phúc đến chảy nước mắt khi Concorde cất cánh
Concorde không chỉ là những chuyến bay sang trọng (năm 2001, vé khứ hồi Paris – New York thấp nhất là 8,000 euros). Hành khách đi Concorde còn được cấp giấy chứng nhận!
Yannick Potters, một hành khách đi Concorde, mô tả cảm xúc: “Năm 1997, người thân tặng tôi vé đi Concorde nhân ngày sinh nhật thứ 25 của tôi. Nhưng vé không bao gồm trọn gói nên tôi phải chi thêm một khoản tiền túi kha khá. Nhưng tôi không tiếc về khoản chi đó”.
Frederic Arnould, nữ hành khách Concorde, có cùng cảm xúc: “Tôi đi Concorde nhân sinh nhật 30 tuổi, năm 1997. Chuyến đi cho tôi một kỷ niệm kỳ diệu không bao giờ quên. Trong lúc bay, tôi được vào tận phòng lái, thời đó còn cho phép. Hành khách không nói ‘tôi đi máy bay’ mà nói ‘tôi đi Concorde’. Trên chuyến bay, tôi gặp nhiều người có cùng cảm xúc vui vẻ như tôi. Họ sống những giây phút vô cùng thích thú, những giây phút mà họ mong chờ rất lâu mới có được”.
Patricia Thuillier, nữ hành khách Pháp, đi chuyến bay Concorde vào tháng 5 năm 1998, tường thuật: “Do bay với vận tốc Match 2 nên hơi ồn hơn loại máy bay khác, nhưng không sao. Tôi thật sự hạnh phúc được thể nghiệm chuyến bay với Concorde! Chúng tôi được uống rượu vang khi máy bay đạt tốc độ Match 2. Máy bay có bảng ghi tốc độ hành trình hẳn hoi… Tôi rất vui được vào xem buồng lái nhỏ nhắn với hệ thống nút nhấn khắp nơi”.
Chỉ có duy nhất 20 chiếc Concorde
Philippe Gallini, phóng viên chuyên về hàng không quân sự và dân sự, cho biết: “Chỉ có 20 chiếc Concorde được sản xuất, trong đó 14 chiếc được sử dụng chuyên chở khách, 2 chiếc làm mẫu và 4 chiếc còn lại được sử dụng để thử nghiệm cải tiến kỹ thuật trong hàng không như hệ điều khiển kết hợp điện và công nghệ, thắng carbon nhằm giữ bánh xe không trượt…”
Những kỹ thuật đặc thù này khiến cho chi phí bảo hành tăng cao. Một giờ bay phải mất đến 18 giờ bảo trì! Việc ứng dụng nhiều kỹ thuật công nghệ mới mang lại nhiều lợi ích. Tuy nhiên, Concorde vẫn chưa hoàn thiện. Sức chứa tối đa của nó là 100 hành khách và phạm vi hoạt động cũng còn hạn chế vì bình chứa nhiên liệu nhỏ mà Concorde lại tiêu hao quá nhiều. Nó chỉ có thể nối liền hai bờ Đại Tây Dương mà không phải tiếp liệu!
Tiếng nổ khi bay vượt âm có thể ảnh hưởng đến mặt đất, nên Concorde chỉ bay tốc độ tối đa trên bầu trời đại dương và vùng sa mạc để tránh rắc rối với các nước khi bay ngang. Henri Gilles Fournier cho biết: “Concorde bay theo quỹ đạo rất chính xác đã được vạch sẵn. Nó tiêu thụ 1 tấn kérosène cho một hành khách! Nó là một hỏa tiễn!”
Giây phút Concorde cất cánh để lại dấu ấn mạnh nơi mọi người. Philippe Gallini thuật lại: “Hành khách buộc dây an toàn, người dán chặt vào ghế trong thời gian rất ngắn. Concorde đạt tốc độ 100 km / giờ trong 8 giây và 370 km sau 30 giây…!”
Douglas Hallewell giải thích: “Concorde luôn được ưu tiên sử dụng phi đạo để cất cánh do tiêu hao quá nhiều nhiên liệu. Thời gian từ lúc nổ máy cho đến khi cất cánh không được quá 15 phút, nếu không sẽ thiếu nhiên liệu. Có một lần tại phi trường John F. Kennedy, New York, Concorde không thể cất cánh trong 15 phút, và buộc phải quay lại để đổ thêm nhiên liệu. Tôi nhớ đã giải thích cho hành khách khi sự việc này xảy ra!”
Henri Gilles Fournier, phi công chánh Concorde trong chuyến bay đầu tiên Paris – New York
Tai nạn Gonesse
Những ai yêu thích đi Concorde đều không thể quên sự kiện ngày 25 tháng 7 năm 2000 khi Concorde, niềm kiêu hãnh của ngành hàng không Pháp – Anh, bị rơi trên khách sạn Gonesse, Vail-d’Oise, Pháp. Hôm đó, một trong các bánh xe của nó cán phải một mảnh thép của máy bay trước rơi xuống phi đạo. Bình nhiên liệu bị chạm, bốc lửa và một phút sau phát nổ. Toàn bộ phi hành đoàn, hành khách và 4 người trên mặt đất, tổng cộng 113 người tử vong.
Vụ khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001 làm suy giảm đáng kể lượng hành khách đi máy bay. Chiến tranh Irak nổ ra dẫn đến giá dầu hỏa tăng cao. Giá các bộ phận thay thế cao ngất ngưởng đã giáng một phát ân huệ đưa Concorde về hưu vĩnh viễn.
Ngày 27 tháng 6 năm 2003, Henri Gilles Fournier, cũng may mắn được chọn làm phi công chính cho chiếc Concorde cuối cùng từ Paris về Toulouse, nơi sản xuất Concorde, để nó nghỉ hưu. Hôm đó, 20,000 khán giả có mặt chứng kiến chiếc Concorde đáp xuống phi đạo phi trường Toulouse Blagnac, kết thúc 27 năm hoạt động (1976-2003) của dòng máy bay siêu thanh có một không hai này.
Bài và hình ĐDH
