Một người đàn ông sinh năm 1931 tại New Jersey, xuất thân từ gia đình nhập cư Ireland giản dị, bắt đầu cuộc đời bằng những việc nhỏ: bán hàng cho lính Mỹ ở châu Âu sau chiến tranh, rồi đồng sáng lập chuỗi cửa hàng miễn thuế Duty Free Shoppers, trở thành tỷ phú. Thế nhưng, điều đáng nhớ nhất không phải tài sản ông tích lũy, mà là cách ông sử dụng nó.
Từ thời trẻ, Chuck Feeney đã có thói quen trích 1 đô la mỗi ngày để chia sẻ, dù lúc ấy chưa giàu có. Triết lý “cho đi khi còn sống” đã dẫn lối ông. Năm 1982, ông bí mật lập quỹ Atlantic Philanthropies, chuyển gần hết tài sản vào đó – ban đầu hàng trăm triệu, sau tăng lên hàng tỷ – chỉ giữ phần nhỏ cho gia đình. Ông sống giản dị: đeo đồng hồ Casio rẻ tiền, bay hạng phổ thông, ở căn hộ thuê nhỏ tại San Francisco.
Suốt hơn 40 năm, quỹ phân phối hơn 8 tỷ đô la cho giáo dục, y tế, nhân quyền trên khắp thế giới. Gần 1 tỷ đô la đến Đại học Cornell – nơi ông từng học. Hàng trăm triệu đô la hỗ trợ Việt Nam cải thiện hệ thống y tế công, góp phần thay đổi cuộc sống nhiều người. Ông còn giúp hòa bình Bắc Ireland, cải cách y tế Mỹ, chống án tử hình, nghiên cứu não bộ… Tất cả diễn ra trong bí mật đến năm 1997, khi một vụ tranh chấp pháp lý liên quan đến việc bán lại công ty Duty Free Shoppers cho tập đoàn LVMH khiến các tài liệu tài chính phải lộ ra. Ông được gọi là “James Bond của từ thiện” vì không muốn tên mình gắn với bất kỳ dự án nào.
Khi Atlantic Philanthropies hoàn tất sứ mệnh vào năm 2020, Feeney gần như không còn tài sản lớn nào. Ở tuổi gần 90, ông vẫn sống trong một căn hộ thuê đơn giản và vẫn đeo chiếc đồng hồ Casio rẻ tiền quen thuộc.
Feeney qua đời năm 2023, hưởng thọ 92 tuổi. Di sản ông để lại là hàng triệu cuộc đời được thay đổi nhờ những khoản tiền âm thầm ông âm thầm “cho đi khi còn sống”.
Chuck Feeney – nguồn linkedin.com
