Trẻ em & những "cái bẫy" trên mạng

Không gian mạng đang trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc sống của trẻ em Việt Nam. Chỉ với một chiếc máy tính, iPad có nối mạng hay Smart phone, trẻ có thể học tập, giải trí, trò chuyện, xem, nghe hoặc tiếp cận kho tàng thông tin khổng lồ qua vài cú click đơn giản. Song cũng trong môi trường này, những tai hại và rủi ro đến với trẻ đang ngày càng trở nên phức tạp, tinh vi và khó kiểm soát.

“Bẫy” trên không gian mạng

Mở các trang web (ngay cả những trang dành riêng cho tuổi mới lớn) hiện nay dễ dàng bắt gặp vô số hình ảnh, bài viết mang nội dung dung tục, thậm chí khiêu dâm và phản giáo dục. Thế nhưng đây lại là những địa chỉ được giới trẻ, đặc biệt là các em học sinh nhỏ tuổi thường xuyên truy cập. Thông tin càng giật gân, dung tục bao nhiêu thì lượng truy cập càng lớn và số người theo dõi (follow) càng nhiều bấy nhiêu.

Anh Hậu (42 tuổi, Thủ Đức) bức bối nói: “Tôi có hai đứa con, đứa trai đang học lớp 8 và đứa gái học lớp 11. Đã thành lệ, sau khi bài vở xong, hai đứa được phép lên mạng (bằng máy tính) hoặc chơi điện tử chừng một tiếng rưỡi đồng hồ. Tôi nghĩ nếu cấm không cho chúng dùng máy tính cũng không phải cách hay, vì sử dụng máy tính thành thạo cũng như biết lên mạng để tìm hiểu thông tin trong thời đại công nghệ 4.0 như hiện nay cũng là điều tất yếu. Song vợ chồng tôi thấy lo lắng lắm. Bởi khi vào mạng chỉ cần vài cú click chuột là đủ những trang web đen, những bộ game oline bạo lực, clip phim và chuyện bậy bạ cứ phô ra mời gọi. Những lúc đó, tôi khuyên nhủ: “Các con chỉ chơi, xem và đọc những cái lành mạnh thôi nhé. Nói vậy chứ khi vắng mặt mình, chúng xem gì, nghe gì, đọc gì chắc chỉ có trời mới biết!”.

Hào hứng chơi game online

Nỗi lo của anh Hậu nêu trên cũng là mối quan tâm của hầu hết các bậc phụ huynh hiện nay. Lý do vì rất nhiều thông tin rác rưởi, vô bổ, độc hại trên mạng thường được ngụy trang bằng câu chữ “chỉ dành cho 18+ trở lên” (nhiều khi cũng chẳng thấy note này!) được đưa liên tục trên các trang web với tốc độ chóng mặt chính là “cái bẫy” mà giới trẻ vì tánh hiếu kỳ, tò mò đã nhanh chóng trở thành những nạn nhân của chúng. Có thể dẫn chứng: không ít trang mạng đăng tải những tin tức với từ ngữ thô thiển kiểu như: 1,001 lý do làm gái mại dâm, cô gái bán mình để đánh bạc, những bộ ngực khủng nhất VN… Hoặc nhằm “câu like” người đọc, trang T…com.vn cho đăng những thông tin với tít giật hết sức dung tục, như: Thiếu nữ lên mạng khoe chiến tích săn trai, Chồng dẫn về nhà người đàn ông quyến rũ ở chung với vợ, Kiểu “tự sướng” mới của gen Z thời nay, Phong cách sống của các nàng Gen Z, Tại sao em thích khoe hàng?… Một trang thông tin giải trí khác là af…vn cũng phong phú các nội dung loại này như: Thầy giáo nhắn tin gạ tình học sinh, cuộc chiến vợ chồng teen, Khỏa thân 100% cùng phụ kiện, Khi tôi là cave, Nữ sinh thích cãi tay đôi với thầy giáo… Kể cả những bài viết khai thác khá sâu chuyện “giường chiếu” để thu hút sự tò mò của người xem và mang tính kích dục như ở trang g…vn: Cha dượng quỳ gối nói lời yêu thương con vợ, Gen Z với xu hướng kết hôn khi rất trẻ… Hệ lụy của những thứ văn hóa độc hại này là đã góp phần hình thành và tạo ra ngày càng nhiều những thói hư tật xấu trong giới trẻ. Rõ ràng, không chỉ thuốc lá, rượu bia, ma túy mới làm hư hỏng giới trẻ mà ngày nay cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, những thứ văn hóa “đen” kiểu này trên mạng cũng đang len lỏi vào từng ngóc ngách đời sống. Đặc biệt với lứa tuổi thiếu niên, những điều nêu trên không khác nào những “liều thuốc độc” khiến nhiều em ngày càng trở nên hung hăng, ưa bạo lực, sống vô cảm và tiêm nhiễm nhiều những thói hư tật xấu khác.

Xem clip phim “đen”

Môi trường mạng lắm rủi ro

Xem thêm: Nhà cửa xưa

Số liệu từ cuộc khảo sát “Tiếng nói trẻ em Việt Nam 2026” do Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD United Way Viet Nam) thực hiện cho biết có tới 98% trẻ em tham gia khảo sát đang sử dụng internet. Điều này cho thấy môi trường mạng có tác động tới hầu hết hoạt động thường ngày của trẻ, từ học tập, giải trí cho tới giao tiếp và thể hiện bản thân. Tuy nhiên, mức độ tiếp cận cao ấy cũng kéo theo những rủi ro đáng kể khi có 9/10 thiếu niên được khảo sát cho biết các em từng trực tiếp hoặc gián tiếp gặp những vấn đề không hay trên môi trường mạng! Chẳng hạn các em rất dễ dàng tiếp cận các thông tin xấu, độc hại (hình ảnh bạo lực, khiêu dâm, những clip, video, trò chơi kích động bạo lực, cổ vũ hành vi sai lệch…); Tình trạng bắt nạt trực tuyến (Cyberbullying) khi trẻ bị chế giễu, miệt thị, chửi bới hoặc nhận lấy những bình luận ác ý từ bạn bè và người lạ trên mạng; Nguy cơ xâm phạm đời tư cá nhân: Một số thông tin do trẻ đăng tải tưởng chừng vô hại (hình ảnh, dòng trạng thái hay trường lớp, địa chỉ nơi ở) có thể bị kẻ xấu lợi dụng để tung tin giả, lừa đảo, bôi nhọ danh dự thậm chí để truy tìm, đe dọa và uy hiếp các em kể cả chuyện dụ dỗ và xâm hại tình dục qua mạng khi kẻ xấu lợi dụng sự ngây thơ của trẻ để làm quen, tán gẫu, từng bước gạ gẫm, khuyến khích các em chia sẻ hình ảnh, tin nhắn hay video nhạy cảm. Sau đó, chúng sử dụng chính những thông tin này để khống chế, tống tiền hoặc buộc trẻ phải làm theo những yêu cầu khác. Cuối cùng: Việc trẻ sử dụng internet không kiểm soát sẽ làm cho các em dễ dàng bị lọt vào “cái bẫy” của không gian mạng từ đó ngày càng bị lệ thuộc rồi dẫn đến tình trạng nghiện game, nghiện mạng xã hội, khiến các em xao lãng dần việc học tập, giảm khả năng giao tiếp trực tiếp và hình thành lối sống thụ động….