Cuộc tranh luận đầu tiên giữa Tổng thống Donald Trump và cựu Phó Tổng thống Joe Biden hồi tuần trước đã thu hút đông đảo người xem cùng sự bàn luận sôi nổi sau cuộc tranh luận. Những cuộc tranh luận giữa các ứng viên tổng thống và phó tổng thống trước mùa bầu cử đã trở thành thông lệ trong hoạt động chính trường nước Mỹ từ vài chục năm qua. Nhân sự kiện này chúng ta tìm hiểu đôi điều về các cuộc tranh luận được tổ chức ra sao.

Cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên giữa Tổng thống Donald Trump và ứng cử viên tổng thống đảng Dân chủ, cựu Phó Tổng thống Joe Biden ở Cleveland, Ohio. Photo Patrick Semansky / Associated Press)   

Các cuộc tranh luận với các hình thức cùng thời gian tranh luận đầy khác biệt đã từng diễn ra từ những cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ vào những thời đầu của nước Mỹ. Tuy nhiên các cuộc tranh luận trực tiếp truyền hình đã trở thành tâm điểm cùng thông lệ mùa bầu cử bắt đầu kể từ năm 1960, giữa một ứng cử viên trẻ và sung mãn năng lực là Thượng nghị sĩ John F. Kennedy – người bị xem là “dưới cơ” trước một Phó Tổng thống đầy kinh nghiệm lúc bấy giờ là Richard Nixon. Nhưng Kennedy đã tỏ ra vượt trội và làm lu mờ Richard Nixon trong cuộc tranh luận để rồi chiến thắng, đắc cử tổng thống đời thứ 35 của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, cho thấy các cuộc tranh luận cũng có những ảnh hưởng đáng kể.

Các cuộc tranh luận như vậy giúp các ứng cử viên tiếp cận hàng triệu cử tri trong một sự kiện quan trọng, vì vậy các ứng cử viên thường chuẩn bị chu đáo, hy vọng giành được lợi thế với những cử tri chưa quyết định sẽ ủng hộ cho ai. Các hệ thống truyền hình lớn, giới báo chí thường đưa tin nhiều từ trước cuộc tranh luận, trực tiếp truyền hình và đưa ra nhiều phân tích, nhận xét sau đó, cung cấp cho đại chúng một cái nhìn tổng thể hơn.

Xem thêm:   "Im lặng" ở Việt Nam

Ủy ban về các cuộc tranh luận của Tổng thống (Commision on Presidential Debates – CPD) là một tổ chức phi đảng phái và phi lợi nhuận, do người của cả lưỡng đảng Dân Chủ và Cộng Hòa đồng chủ tịch và  tổ chức mọi cuộc tranh luận tổng tuyển cử kể từ cuộc bầu cử năm 1988. Các đồng chủ tịch hiện nay bao gồm Chủ Tịch Frank Fahrenkopf  là Chủ tịch Ðảng Cộng Hòa Quốc Gia RNC vào những năm 1980. Bà Dorothy Ridings là cựu Chủ tịch của Liên đoàn các cử tri phụ nữ và là giám đốc điều hành của các tổ chức từ thiện và ông Kenneth Wollack là cựu Chủ tịch của Viện Dân Chủ Quốc gia. CPD cũng có một số chủ tịch danh dự bao gồm các cựu tổng thống tiền nhiệm của cả hai đảng.

CPD được thành lập trong mục đích mang đến cho công chúng cùng cử tri được những cơ hội xem các ứng cử viên hàng đầu tranh luận trực tiếp trong chiến dịch tranh cử như thế nào, nhằm hiểu hơn về đường hướng, chính sách cùng các giải pháp quốc gia. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế của Ðại học Georgetown và Viện Chính trị Học của Ðại học Harvard đã tiến hành các nghiên cứu riêng biệt và chi tiết về quy trình bầu cử tổng thống Hoa Kỳ cùng vai trò của các cuộc tranh luận trong quá trình đó, đều đi đến kết luận rằng, các cuộc tranh luận giữa các ứng cử viên hàng đầu nên trở thành một phần không thể thiếu trong cách cử tri Mỹ bầu chọn tổng thống của họ.

Cuộc tranh luận giữa Phó Tổng Thống Nixon và Thượng Nghị Sĩ Kennedy – nguồn History.com

Các nhà phân tích chính trị cho rằng những cuộc tranh luận này thường là những giây phút khá thú vị trên truyền hình. Tất cả người xem đều nhớ đến những lời chê bai, tấn công hay các phản bác sắc bén của các ứng cử viên. Ở mặt nào đó, các cuộc tranh luận này cũng mang tính chất giải trí. Trên thực tế thì đã có 14% cử tri cho biết họ theo dõi cuộc tranh luận đầu tiên vừa qua với mục đích giải trí so với khoảng 75% cho biết họ theo dõi để biết ứng viên mà mình ủng hộ sẽ thể hiện thế nào, theo thăm dò từ đài truyền hình CBS.

Xem thêm:   Bổ nhiệm Thẩm Phán

Hình thức của các cuộc tranh luận trong mùa bầu cử năm nay đã được CPD đưa ra như sau. Có ba cuộc tranh luận giữa hai ứng viên tổng thống và một cuộc tranh luận cho hai ứng viên phó tổng thống do các người điều hợp dẫn dắt. Những người điều hợp là những ký giả tên tuổi, thâm niên và chuyên nghiệp, được chọn lựa và đồng thuận từ ban tổ chức cũng như ban tranh cử hai bên.

Cuộc tranh luận tổng thống sẽ bao gồm sáu đề tài, mỗi đề tài khoảng 15 phút đồng hồ. Ðiều hợp viên sẽ mở đầu mỗi phần bằng một câu hỏi, sau đó mỗi ứng viên sẽ có hai phút để trả lời. Sau đó, các ứng viên sẽ có cơ hội đối chất lẫn nhau và tùy theo thời gian còn lại, điều hợp viên sẽ để hai ứng viên tranh luận sâu hơn về chủ đề. Tranh luận phó tổng thống cũng tương tự như vậy nhưng vì chỉ có một lần thay vì ba lần như các ứng viên tổng thống nên nội dung sẽ có chín đề tài và mỗi đề tài sẽ vào khoảng 10 phút.

Cuộc tranh luận đầu tiên giữa Tổng thống Donald Trump và cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton vào năm 2016 được xem nhiều nhất trong lịch sử truyền hình với khoảng 84 triệu người theo dõi – nguồn The New York Times

Cuộc tranh luận đầu tiên giữa Tổng thống Donald Trump và cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton vào năm 2016 là cuộc tranh luận tổng thống được xem nhiều nhất trong lịch sử truyền hình với khoảng 84 triệu người theo dõi. Cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên hồi tuần trước đứng hạng nhì với khoảng 73 triệu khán giả trên 16 kênh truyền hình không kể qua internet, theo số liệu từ Nielson, một hãng chuyên phân tích thông tin và dữ liệu lâu đời và uy tín của thế giới.

Xem thêm:   RBG khét tiếng

Dù quan tâm theo dõi nhưng tác động của các cuộc tranh luận xem ra bị hạn chế trong vài cuộc bầu cử gần đây. Nhiều cử tri đã có quyết định rất lâu trước ngày bầu cử. Các nghiên cứu đã nhận thấy rằng, thông thường thì 7 trong số 10 cử tri đã có chọn lựa của họ từ hai tháng trước cuộc bầu cử. Trong cuộc bầu cử lần này, các cuộc thăm dò cho thấy hơn 90% cử tri Mỹ đã quyết định ai sẽ nhận được phiếu bầu của họ trong cuộc chạy đua vào chức vụ tổng thống. Có khoảng dưới 10% vẫn còn đang phân vân, lựa chọn cho lá phiếu của mình. Dù vậy, với sự đua tranh khít khao tại những tiểu bang dao động hiện nay, những lá phiếu quyết định giờ chót này xem ra có giá trị và mức quan trọng khá lớn khi chúng có thể tạo ra một kết quả dẫn đến chiến thắng cho một ứng viên.

Chính vì vậy, sự thắng thua theo các đánh giá của truyền thông cùng các thăm dò xem ra chỉ có giá trị tham khảo một số  điều mà cử tri cần biết và có cơ hội chứng kiến người lãnh đạo quốc gia tương lai sẽ hành xử, phản ứng và tranh luận thế nào trong tư cách và vai trò người tranh luận. Ðiều quan trọng là, không chỉ quan tâm theo dõi mà còn thể hiện trách nhiệm công dân khi bước đến phòng bầu cử để bỏ lá phiếu đầy cân nhắc của mình trong cuộc bầu cử vào tháng 11 tới đây.

Công tác chuẩn bị của Commission on Presidential Debates cho cuộc tranh luận tổng thống đầu tiên giữa Tổng thống Donald Trump và ứng cử viên Tổng thống đảng Dân chủ, cựu Phó Tổng thống Joe Biden ngày 29 tháng 9. THE ASSOCIATED PRESS

ĐYT

(Source: Debates.org)