Bạn tỉnh giấc giữa đô thị phồn hoa Kimcity của năm 2050, bởi giọng nói được lập trình sẵn bởi ông trùm Đại công ty Kim, vang lên từ chiếc máy khuếch âm giấu kín trên trần phòng:
“Đã đến giờ hòa mạng. Yêu cầu ngắt chế độ nghỉ và đồng bộ hóa ngay lập tức để bảo toàn Điểm Tín Nhiệm Sinh Tồn trên hệ thống KimAI.”
Cơn ngái ngủ xui khiến bạn khẽ chau mày. Chưa đầy một tích tắc, chiếc điện thoại để đầu giường rung bần bật. Màn ảnh lạnh lẽo hiện dòng thông báo: trương mục vừa bị khấu trừ 5 KimCoin vì điệu bộ kém vui.
Căn KimHome rộng chừng 12 thước vuông – cái hộp diêm ngột ngạt mà bạn phải cày cuốc, ký giấy bán đứng đời mình đặng mua trả góp tới 165 năm trời – dứt khoát không chịu mở chốt cửa cho đến khi bạn ưng thuận bấm nút gia hạn hiệp ước dưỡng khí KimAir. Nằm co ro nơi góc phòng, chiếc tủ lạnh KimFridge cũng đóng kín mít, ngạo nghễ đợi bạn đứng chôn chân coi cho hết đoạn quảng cáo dài 3 phút về siêu thị KimMart thì mới chịu nhả đồ ăn. Bạn lầm lũi bắc bếp nấu tạm một gói KimPhở. Món ăn rẻ rề, ngậm đầy chất hóa học bảo quản ấy là thứ duy nhứt có thể sắm bằng số KimCoin còm cõi còn sót lại. Nước lèo chưa kịp trôi qua thực quản, bạn đã lật đật vơ lấy áo khoác sửa soạn đi mần ca sáng.
KimMetro cứ lăn bánh một đoạn lại ngừng chừng 3 phút tại mỗi nhà ga, cốt để nã cái loa thông cáo rền rĩ vào màng nhĩ đám đông đang chen chúc đến tắt thở: “Hãy thăng cấp lên KimMetro Thượng Hạng đặng hưởng đặc quyền ưu tiên di chuyển”. Bạn ráng mở KimSocial đặng giết thời giờ, vớt vát chút tự do cá nhân trong cõi mạng ảo, ngặt nỗi mỗi bận vuốt màn ảnh là một chập quảng cáo chình ình hiện ra, lấn lướt mọi tin tức thời sự: “KimFast vừa phá kỷ lục bán buôn toàn cầu”; “KimAI vinh dự được xưng tụng là trí tuệ nhân tạo mang đậm tánh nhân văn nhứt hoàn vũ.”
Đoạn mở bài của bài viết “Kimcity” trên, Du Uyên mượn ý tưởng từ bài tố cáo này của bạn Trần Nam Tuệ Anh. Về việc bài viết gốc của bạn Tuệ Anh đã bị xóa, tài khoản mạng xã hội của bạn này cũng bị mất vì bạn viết về một Việt Nam hư cấu vào năm 2050… – Nguồn: namtueanhtran
Sự bực dọc ứ hự lên tới tận cổ. Bạn toan gõ dòng trạng thái: “Hôm nay xe điện lại trễ nải.” Nhưng ngón tay vừa chạm phím, hệ thống cảm biến đã chớp đỏ, gởi ngay một trát cảnh cáo xéo xắt: “Quý vị đang phạm vô quy tắc nếp sống cộng đồng Kim”. Thế là bạn đành nín lặng, thu tay lại.
Tại hãng KimSoft, ngày mần việc luôn khởi sự bằng nụ cười. Để trót lọt qua cửa, nhân viên phải ngó ngay vô ống kính thu ảnh, nặn ra một nụ cười thiệt tươi. Anh bạn đồng sở quá đỗi mệt nhọc vì thức trắng đêm chạy vặt kiếm thêm chút đỉnh sữa, tã cho con, nhếch miệng cười gượng. Tức thì, còi báo động ré lên – trừ đứt hai giờ lương vì cái tội “không đủ tinh thần Kim”.
Trưa, thực đơn căn tin Kim đồ sộ nhưng chỉ độc món KimBurger, gồm cái loại nhưn thịt thực vật, nhưn cây cỏ, không có nhưn… Có thể hội viên sẽ được tặng kèm ly KimJuice.
Tan sở, rã rời tay chân, bạn ghé KimPub để tìm vui phút mốt. Muốn dời gót vô trong, khách khứa phải xếp hàng quét KimID, biên dàn ý cuộc trò chuyện vào màn hình, ký giấy cam đoan không đàm tiếu tiêu cực về đại công ty. Vì dầu là bạn bàn luận báng bổ, người chịu khổ không chỉ riêng bạn mà là toàn khách nhân và chủ quán… Ly KimBeer chễm chệ trước mặt có vị lờ lợ, kỳ cục vì hoàn toàn vắng bóng chất cồn. Toàn bộ trữ lượng cồn xứ này đã bị Đại công ty Kim thâu tóm đặng chế tạo nhiên liệu sinh học.
Lê bước về cái lồng 12 thước vuông, bạn mở Kimflix đặng dưỡng thần. Lục tìm một cuốn phim cũ từng rất đỗi ái mộ, màn ảnh lập tức chớp lên dòng chữ đỏ loét: “Nội dung này không phù hợp với nếp sống văn hóa Kim”, rồi tự động chuyển qua phát bộ phim “KimMan, nam hiệp bán xe điện”.
Đến giờ an giấc, chốn nương tựa duy nhứt của bạn là những lời hàn huyên cùng cô nhân tình ảo KimAI. Cô nàng luôn dịu ngọt, thấu cảm cảnh trần ai và chẳng bao giờ cãi cọ nửa lời. Cho đến khi những lời đường mật toan tính mặn nồng nhứt cất lên, cô nàng thình lình im lặng, đèn trên tay tắt ngúm. Chỉ còn lời nhắn nhỏ máy móc lặp đi lặp lại: “Mình ơi, hãy nạp thêm KimCoin… Mình ơi, hãy nạp thêm KimCoin… Mình ơi, hãy nạp thêm KimCoin…”
Lòng đắng đót, bạn úp mặt xuống chiếc gối KimSleep… Chiếc gối lập tức sột soạt báo tin: “Tôi sẽ tự động ghi chép phẩm chất giấc ngủ cùng công năng sinh lý của quý vị đặng phụng sự công cuộc khảo cứu.” Hết KimCoin để tức giận, hết KimCoin để chỉnh chế độ im lặng, hết KimCoin để mở máy lạnh… bạn cắn nuốt mọi muộn phiền, ráng hít thở, hít thở rồi thiếp đi giữa tiếng thì thào đều đặn, rờn rợn phát ra từ bên trong kẽ vải: “Hãy mơ về một viễn cảnh Kim xán lạn… Hay chí ít, hãy ráng kiếm cho đủ KimCoin đặng được phép chiêm bao.”
Xu hướng giám sát nhân viên và để nhân viên giám sát lẫn nhau bằng công nghệ tại Trung Quốc đã có từ lâu, vì nhiều công ty tại đây sử dụng ghế đệm thông minh, hệ thống định vị, và phần mềm theo dõi Wi-Fi, đo nhiệt độ, nhịp tim, nhịp thở, tư thế ngồi và thời gian nhân viên rời ghế. Nhân viên trở thành tù binh chứ không phải con người khi tới công ty. – Nguồn: QQ
Tại máy chủ trung tâm của tháp KimTower, trí tuệ nhân tạo KimAI đang chạy hàng ngàn thuật toán giả lập kiểm soát đám đông. Dữ liệu của bạn được ném vào bộ lọc. Bị bóc lột sức lao động, phải nhai thức ăn rác rưởi, bị tước đoạt đến cả nhu cầu tình cảm cơ bản nhất, nhưng biểu đồ phẫn nộ trong sóng não của bạn lại không hề có dấu hiệu vượt ngưỡng. Thay vì nhen nhóm ý định nổi loạn, hệ thống chỉ ghi nhận ở bạn một sự cam chịu tuyệt đối, một tâm lý đã vỡ vụn và hoàn toàn thuần phục. Đối với KimAI, một cá thể cam chịu đến mức nhẫn nhục chính là “nguyên vật liệu” hoàn hảo nhất để nhào nặn thành một kẻ quản đốc số dách… Và hồ sơ của bạn được hệ thống nhấp nháy đèn xanh, tự động dán nhãn: Đủ điều kiện thăng hạng.
Bình minh ngày hôm sau mở ra một bước ngoặt đầy cám dỗ… Bạn chưa kịp nhíu mày, thay vì câu lệnh đều đều khô khốc mọi ngày, chiếc cảm biến trên trần nhà đã chào đón bạn bằng một bản nhạc cổ điển êm ái. Một giọng nữ ngọt xớt, nũng nịu vang lên: “Kính chào Công Dân Đặc Tuyển. Chúc mừng quý vị đã được hệ thống KimAI cất nhắc lên ngạch ‘Kim Tiên Phong’. Trương mục của quý vị vừa được ân thưởng 500 KimCoin. Hãy cố gắng để duy trì thứ hạng…”
Cửa căn KimHome tự động mở toang đón rước nắng sớm, chẳng thấy bảng thông báo đòi tiền dưỡng khí. Chiếc tủ lạnh lẳng lặng nhả ra một hộp KimMilk và một dĩa cơm tấm thịnh soạn. Bạn vừa ăn vừa khóc. Vì là nước mắt hạnh phúc, bạn được tặng 50 KimCoin.
Bạn bước lên KimMetro. Lần đầu tiên trong đời, cái cổng từ nháy đèn xanh lục. Cửa mở ra, bạn bước thẳng vô toa “Thượng Hạng”, vắng vẻ sạch sẽ và thoang thoảng mùi tài phiệt, vắng bặt cái mùi mồ hôi, mùi đồ ăn, mùi nhà nghèo của đám bình dân và tuyệt nhiên không có tiếng loa ra rả quảng cáo rát tai. Dòm qua lớp kiếng trong suốt, bạn thấy anh bạn đồng sở hôm qua đang bị nhồi nhét, bẹp dí ở toa hạng bét, mặt mày xám ngoét vì ngộp thở, càng xám hơn khi 5 KimCoin bị trừ vì có thái độ không chuẩn mực. Tự dưng, một luồng suy nghĩ kỳ cục xẹt ngang đầu bạn: “May mà mình nhịn giỏi, biết tuân thủ quy tắc nên khổ tận cam lai.”
Lên tới hãng, gã giám đốc KimSoft niềm nở đi ra vỗ vai bạn, trao tận tay một cái bảng tính điện tử. “Chúc mừng Công Dân Đặc Tuyển. Từ bữa nay, cậu đã lên hương. Nhiệm vụ của cậu là dòm chừng thái độ của 10 nhân viên trong tổ. Đứa nào mần biếng, trề môi, than vãn, ý kiến ý cò… cậu cứ thẳng tay trừ KimCoin cho tôi. Cậu sẽ được 10% trong tổng KimCoin đó. Làm tốt thì sẽ được thăng cấp, cái ghế của tôi chờ cậu lên thử… Tuy nhiên, có thưởng ắt có phạt. Làm sai làm dối, cậu sẽ mất hết…”
Bạn bần thần dòm cái màn hình sáng rực. Ở dòng đầu tiên là tên anh bạn đồng sở tội nghiệp.
Trưa đó, ở Kim căn tin, sự phân tầng phơi bày trần trụi. Trong khi đám đông xung quanh cúi gầm mặt nhai trệu trạo cái KimBurger héo hon, bạn được bưng ra một dĩa KimSteak tươm mỡ, tỏa hương thơm phức. Mọi ánh mắt lén lút đổ dồn về dĩa thịt của bạn. Có sự thèm thuồng, có nỗi ganh ghét, và cả niềm sợ hãi tột độ. Mới hôm qua thôi, bạn còn rủa xả cái chế độ bóc lột trơ trẽn này. Vậy mà nay, vừa xắt miếng thịt, nuốt tuột vô bao tử, cái cảm giác bề trên đã từ từ len lỏi vào huyết quản. Bạn tặc lưỡi, lướt màn hình rẹt rẹt: “Trừ 10 KimCoin. Lỗi: Thái độ ganh ghét. Không có tinh thần Kim.” Wow, 30 KimCoin vào túi, vậy là 30 mống đã bị bạn “chấp pháp”.
Bất kể cảm thấy thế nào, phải cười trước camera… – Nguồn: YouTube
Bạn liếc qua anh bạn đồng sở ngồi kế bên. Cặp kiếng trễ xuống sống mũi rịn mồ hôi, anh ta không nói gì mà buông một tiếng thở dài thườn thượt. Theo cái phản xạ vừa được những miếng mồi ngon ngọt huấn luyện, ngón tay bạn lướt lơ lửng trên bảng tính.
Ngón tay bạn sững lại, ký ức về những ngày chia nhau từng ngụm nước ráng níu tay bạn lại. Nhưng trên trần nhà, cái camera có hột nhãn đỏ lòm của hệ thống KimAI đã xoay trục, chĩa thẳng vô mặt bạn, lạnh lẽo rà quét. Nếu cái tay này không bấm, dĩa thịt ngày mai sẽ bốc hơi, và cái toa xe điện sực mùi hôi nách sẽ há miệng chờ bạn chui vô lại. Bạn mím chặt môi. Ánh mắt lảng đi chỗ khác, ngón tay ấn mạnh xuống màn ảnh. Trừ 10 KimCoin.
“Bíp”.
Anh bạn ngẩng phắt dậy, mặt cắt không còn hột máu, ré lên thảng thốt: “Trời ơi, âm 500 KimCoin rồi!” Anh ta quắc mắt một lượt khắp căn tin, hỏi: “Thằng nào làm?”
Đám đông sững lại một nhịp rồi ai làm việc nấy, ồn ào trở lại… Anh ta lững thững bước đi như không thiết sống, nhưng bạn biết anh ta sẽ không từ bỏ cuộc đời này. Theo hiệp ước Kim, mọi khoản nợ KimCoin âm sẽ tự động chuyển giao sang “trương mục mầm non” của con cái anh ta nếu anh từ bỏ cuộc sống…
Bạn lảng mắt đi chỗ khác, miệng lầm bầm dối lòng: “Luật là luật. Mình không làm thì người khác cũng mần thôi.”
Tối hôm đó, bạn lại ngả lưng trên chiếc gối KimSleep. Lần này, nó không thì thầm đòi bạn phải cày cuốc hay mộng mơ ráng sức như một kẻ bần cùng. Nó phả ra một giọng điệu êm ru, mơn trớn: “Công năng sinh lý ổn định. Nhịp tim 85. Quý vị là tinh hoa. Hãy an giấc.”
Bạn nhắm mắt lại. Bên ngoài cửa sổ, đèn nê-ông của tháp KimTower chớp nháy thứ ánh sáng vàng vọt, lạnh lẽo chiếu thẳng vô cái lồng kiếng. Bạn nhắm mắt lại, khóe miệng ráng cong lên một nụ cười, phòng hờ cái máy quét trên trần nhà vẫn đương chớp sáng. Hai giọt nước mắt chảy ra…
“Bíp”.
KimAI tưởng là nước mắt hạnh phúc, bạn được tặng 50 KimCoin…
DU
Bà Tám ở Sài Gòn
