Những chấn động lịch sử của Tháng Tư 1975 đã gây ra bao đổ vỡ chia lìa. Người xa người, chia tay với mảnh đất từng lưu giữ bao kỷ niệm, gởi thân vào chốn tù đày hay trôi dạt tới những bến bờ xa thẳm. Các nhà thơ đã ghi lại tất cả trên trang sử thi để gởỉ cho đời sau. Mời bạn đọc một phần trên trang thơ này. SAO KHUÊ

THANH TÂM TUYỀN

bài nhớ thi sĩ

Tặng già Ung

Gửi M.T.

 

Sáng nay thức giấc trong nhà giam

Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ

Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ

Ánh lửa mênh mang buổi tình đầu

Mưa bụi rì rào

Gió náo nức mù tối

Trễ muộn mùa xuân trên miền cao

Ðang lay thức rừng núi biên giới

Ðã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ

Cũng qua cơn khô cạn khác thường

Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở

Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau

Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn

Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục

Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút

Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút

(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc

Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)

Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận

Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn

Ðêm vây hãm lụn dần

Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn

Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian

Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.

(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)

Xem thêm:   Tưởng niệm Cung Tiến

 

TÔ THÙY YÊN

chia tay ải tây 

Tặng Thanh Tâm Tuyền

 

Mới độ nào chia tay ải Tây.

Ði đâu hay chỉ cốt rời đây?

Mây trôi, dăm mảng nhớ hư hoặc,

Gom chẳng thành câu chuyện thuận tai.

 

Lời kiệm, quanh ba cái ý quẩn,

Tiễn đưa vừa một quãng mây bay.

Ra về, thấy nhật nguyệt điên đảo,

Ray rứt chưa tròn hẹn ải Tây.

 

Có thật từng chia tay ải Tây?

Mây qua để bóng cổ thư này.

Tuyệt cùng ký ức nơi tới,

Tin tức ngàn thu biết hỏi ai?

 

Bao nhiêu đống lửa đêm quan ngoại

Gió thổi tan tro mỗi sáng ngày?

Trong trời, mây ấy cũ hay mới?

Ải Tây, lần nữa, lại chia tay.

 

Mãi mãi còn chia tay ải Tây.

Ngày ngày mây lãng đãng qua đây.

Cõi đời giấu một phía mê tưởng,

Ði nép ranh, mường tượng ải Tây.

1.2000

 

DU TỬ LÊ

đêm,

nhớ trăng sài gòn

 

Ðêm về theo vết xe lăn

Tôi trăng viễn xứ hồn thanh niên vàng

Tìm tôi đèn thắp hai hàng

Lạc nhau cuối phố sương quàng cỏ cây

 

Ngỡ hồn ta xứ mưa bay

Tôi chiêng trống gọi mỗi ngày mỗi xa

Ðêm về theo bánh xe qua

Nhớ em xa lộ nhớ nhà Hàng Xanh

 

Nhớ em kim chỉ khứu tình

Trưa ngoan lớp học chiều lành khóm tre

Nhớ mưa buồn khắp Thị Nghè

Nắng Trương Minh Giảng trưa hè Tự Do

 

Nhớ nghĩa trang quê hương bạn bè

Nhớ pho tượng lính buồn se bụi đường

Ðêm về theo vết xe lăn

Tôi trăng viễn xứ sầu em bến nào?

1978

Trừu tượng 2 – tranh sơn mài Nguyễn Lâm

NGUYỄN XUÂN THIỆP

Xem thêm:   Thanh Tâm Tuyền

như một lời chia tay

 

Như một lời chia tay

tôi gởi lại

một góc phố. rực lá vàng

quán cà phê. mở cửa. dưới giàn hoa giấy

tiếng chim. lúc mình hôn nhau

 

tôi gởi lại

căn nhà. gió động cây đàn gỗ chùng dây.

                cửa sổ nhìn ra sông. hoàng hôn

                             tím màu hoa đồng thảo

hồn tôi. suốt bao đêm. cùng đốm lửa  vườn xưa. thức trong cây và đất

đợi chờ ai. hừng đông mưa

phượng đỏ. một lời yêu dấu cũ

là lúc chia xa

 

tôi gởi lại

con hẻm mùa đông

gầy yếu

tiếng rao hàng vào giấc ngủ khuya

những khuôn mặt bạn bè. với nhiều nét gãy

cuộc đời. sướng. khổ. nhọc nhằn

 

tôi gởi lại

tôi gởi lại

thành phố. đóa quỳ vàng

(thành phố. mối tình đầu của tôi. nay xin gởi lại)

gởi lại

nắng mưa

nấm mộ người thân. với chút tro than

ôi chút lòng hoài vọng. sót

gởi nụ cười. trên môi em bé. có tên gọi.bình minh

 

tôi gởi lại

đất và người

gió. bắt đầu từ lãng quên

tháng 6. 1995