Bệnh đang gia tăng ở người lớn tuổi. Dưới đây là cách để bạn tự bảo vệ mình
Khi tuổi tác tăng lên, bạn có thể nhận thấy nhiều đốm và khối u xuất hiện trên da. Phần lớn trong số đó là lành tính. Ví dụ như dày sừng tiết bã (seborrheic keratosis) – một dạng tăng sinh (growth) dày giống mụn cóc, không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, một số loại ung thư da dường như đang gia tăng ở người cao tuổi: ung thư biểu mô tế bào đáy và tế bào vảy (basal cell and squamous cell carcinoma) đã tăng hơn 60% ở nhóm từ 60 tuổi trở lên trong giai đoạn 1990-2021, theo một nghiên cứu năm 2025 trên tạp chí Scientific Reports.
Con người sống lâu hơn, và do đó tổn thương da tích lũy theo thời gian cũng nhiều hơn. Dưới đây là những điều bạn cần biết để phòng ngừa ung thư da và cách xử trí khi phát hiện dấu hiệu đáng ngờ.
Các loại ung thư da cần biết
Ung thư biểu mô tế bào đáy và tế bào vảy (basal cell and squamous cell carcinomas) – hình thành ở lớp trên cùng của da – là hai loại phổ biến nhất. Chúng thường phát triển chậm và có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm. Tuy nhiên, nếu không điều trị, chúng có thể ăn sâu vào da, gây biến dạng, và lan đến mô hoặc xương.
U hắc tố (melanoma) là loại ung thư da nguy hiểm và ác tính nhất, phát triển từ các tế bào tạo sắc tố. Dù chỉ chiếm khoảng 1% tổng số ca ung thư da, tỷ lệ mắc đang ổn định ở nam giới nhưng tăng khoảng 3% mỗi năm ở phụ nữ trên 50 tuổi.
Tuổi trung bình chẩn đoán melanoma là khoảng 66. Nếu phát hiện sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm trên 99%. Tuy nhiên, tỷ lệ này giảm xuống còn 76% nếu lan đến hạch bạch huyết, và khoảng 35% nếu di căn đến cơ quan xa.
Người lớn tuổi có nguy cơ tử vong cao hơn do ung thư da, có thể là vì chậm kiểm tra các nốt ruồi bất thường và các vấn đề sức khỏe khiến việc điều trị khó khăn hơn.
Theo dõi làn da của bạn
Bạn nên tự kiểm tra da mỗi tháng. Nếu phát hiện đốm mới, đừng hoảng sợ nhưng cần theo dõi. Nếu có nốt đỏ hoặc vết loét giống mụn hay vết muỗi đốt mà không biến mất sau khoảng 2 tuần, hãy đi khám.
Ngoài ra, cần lưu ý nếu xuất hiện:
– Nốt ruồi mới
– Vùng da đỏ hoặc bị kích ứng
– Đốm bong vảy hoặc đóng mài (crusty)
– Vết tròn có phần lõm ở giữa
(còn tiếp)
