Khi nghe đến French toast, nhiều người thường cho rằng đây là món ăn truyền thống của nước Pháp. Tuy nhiên, sự thật lại hoàn toàn khác. Dù mang tên “French”, món bánh mì nhúng sữa và trứng này đã xuất hiện từ rất lâu trước khi nước Pháp hiện đại ra đời và có một lịch sử kéo dài hàng ngàn năm.
Các tài liệu cổ cho thấy tổ tiên của French toast đã xuất hiện từ thời Đế chế La Mã. Trong cuốn sách dạy nấu ăn De re coquinaria được biên soạn vào khoảng thế kỷ IV-V, người La Mã đã ghi lại cách làm khá quen thuộc: nhúng những lát bánh mì vào hỗn hợp sữa và trứng, sau đó chiên trên chảo, đôi khi rưới thêm mật ong trước khi ăn. Mục đích của món ăn này rất đơn giản: tận dụng bánh mì cũ để tránh lãng phí thực phẩm.
Qua nhiều thế kỷ, món ăn này lan rộng khắp châu Âu và mỗi quốc gia lại đặt cho nó một cái tên riêng. Tại Đức, món này được gọi là Arme Ritter, nghĩa là “Hiệp sĩ nghèo”, phản ánh đây là món ăn bình dân, tiết kiệm nhưng vẫn đủ dinh dưỡng. Trong khi đó, ở Pháp, tên gọi phổ biến là pain perdu, có nghĩa là “bánh mì được cứu lại” hay “bánh mì tưởng như bỏ đi”. Cái tên này nhấn mạnh ý tưởng biến những ổ bánh mì đã cứng thành một món ăn ngon thay vì phải vứt bỏ.
Điều thú vị là người Pháp hầu như không gọi món này là French toast. Chính người Anh mới là những người sử dụng tên gọi này từ thế kỷ XVII. Một trong những tài liệu sớm nhất ghi nhận cụm từ French toast là cuốn sách nấu ăn The Accomplish’d Cook của đầu bếp Robert May, xuất bản năm 1660.
Vậy tại sao lại có chữ “French”? Thời đó, trong văn hóa Anh, nhiều món ăn được gắn thêm từ “French” để tạo cảm giác sang trọng và tinh tế, bởi ẩm thực Pháp được xem là chuẩn mực của nghệ thuật nấu ăn châu Âu. Vì vậy, “French” ở đây mang ý nghĩa về phong cách và sự thanh lịch hơn là chỉ nguồn gốc thực sự của món ăn.
Có một câu chuyện khá nổi tiếng kể rằng món ăn được đặt theo tên một người Mỹ tên Joseph French ở thành phố Albany, tiểu bang New York. Theo truyền thuyết này, ông đã sáng tạo ra món ăn vào đầu thế kỷ XX và vô tình quên thêm dấu nháy (’) trong cụm từ “French’s toast”, khiến cái tên “French toast” ra đời. Tuy nhiên, các nhà sử học đều bác bỏ câu chuyện này vì cụm từ “French toast” đã xuất hiện trong sách nấu ăn từ hơn 250 năm trước đó.
Khi du nhập vào Bắc Mỹ, French toast dần trở thành món điểm tâm quen thuộc. Người Mỹ thường dùng những lát bánh mì dày, ăn kèm với maple syrup, bơ, trái cây tươi hoặc đường bột. Trong khi đó, phiên bản truyền thống ở Pháp lại đơn giản hơn, thường chỉ thêm một ít đường, quế hoặc vani để tăng hương vị. Đến thế kỷ XX, sự phổ biến của bánh mì cắt lát đóng gói cùng với sự phát triển của các quán ăn kiểu Mỹ đã giúp French toast trở thành món ăn quen thuộc tại Hoa Kỳ, Canada và nhiều nước nói tiếng Anh.
Có thể nói, từ những căn bếp của người La Mã cổ đại đến các quán ăn hiện đại ngày nay, French toast đã trải qua một hành trình kéo dài gần hai ngàn năm. Đằng sau món bánh mì nhúng sữa và trứng tưởng chừng đơn giản ấy là câu chuyện về sự tiết kiệm, sự giao thoa văn hóa và cách ngôn ngữ đôi khi lưu giữ những cái tên quen thuộc hơn là sự thật lịch sử.
