Cô Nguyễn Đài Thi là cựu Thanh Tra của Sở Thuế Hoa Kỳ (IRS) và cũng là cựu Thanh Tra của Bộ Ngân Khố (U.S. Treasury Inspector General). Cô có bằng IRS Enrolled Agent do Sở Thuế cấp. Với hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc cho Sở Thuế và Bộ Ngân Khố, cô Đài Thi đã từng kiểm toán (audit) thuế doanh nghiệp và cá nhân. Khi làm việc cho Bộ Tổng Thanh Tra Ngân Khố, cô cũng đã từng audit-Sở Thuế. Với kinh nghiệm đặc biệt này, chẳng những cô Đài Thi rất rành rẽ về luật thuế, mà còn hiểu tường tận về cơ cấu và nội bộ của cơ quan IRS. Cô thường xuyên chia sẻ các đề tài thuế vụ qua các đài radio và TV tại Dallas. Trẻ hân hạnh được cùng cô Đài Thi cộng tác để hướng dẫn đồng hương về luật thuế liên bang và giải đáp các vấn đề rắc rối với Sở Thuế. Độc giả ở khắp nơi có thể gửi thư bưu điện hoặc email cho tòa soạn Trẻ, ghi chú “Mục Thuế Vụ”.
Email: bientap@trenews.net
Nhắn tin (text only) câu hỏi đến 469-328-3453
hoặc gởi thư về tòa soạn:
3202 N. Shiloh Rd., Garland, TX 75044
HỎI: Tôi cho con tôi mượn tiền để đầu tư tiền điện tử (crypto) và thanh toán qua lại bằng coin từ các đối tác nước ngoài. Năm rồi có lời nên nó trả vốn lại cho tôi và cũng có chia lời. Tôi không rõ thu nhập từ đây có cần khai thuế không chị, và khai như thế nào, vì cũng có năm bị lỗ. Cảm ơn chị Đài Thi.
ĐÁP: Xin thưa, nói chung thì con của ông là người đứng tên trên tài khoản đầu tư cho nên cậu ta là người phải khai thuế những khi có lời hoặc lỗ, chứ không phải là ông, mặc dù cậu ta có tặng cho ông một ít tiền lời.
Tiền ông đưa cho cậu con mượn được xem như là tiền tặng, nếu hai cha con không có ký hợp đồng cho mượn, khi nào trả, và tiền lãi suất bao nhiêu. Khi cậu con cho ông một ít tiền lời đầu tư thì cũng xem như là tiền tặng. Mà “quà tặng” thì miễn đóng thuế. Chỉ cần phải khai báo thôi, nếu số tiền này quá mức 19,000 đô la mỗi năm.
Tuy nhiên, trường hợp của ông và cậu con trai có thể suy diễn theo một số luật thuế khác nhau. Đọc để biết vậy thôi chứ tôi nghĩ ông nên tư vấn thêm với người khai thuế chuyên nghiệp của ông chứ đừng tự khai một mình.
Nếu ông và cậu con đồng ý làm liên doanh (joint venture) hoặc đối tác hùn hạp (partnership), lời lỗ chia hẳn hòi, thì ông sẽ khai thuế phần của ông và cậu con khai thuế phần của cậu.
Những năm lỗ thì ngườì nào cũng sẽ được khấu trừ thuế phần lỗ của người đó, với điều kiện là cả hai đều tích cực đầu tư (active partners) thì mới được trừ lỗ. Tích cực có nghĩa là ông cũng phải có phần tham dự vào các quyết định đầu tư mua bán. Nếu cậu con trai là người đầu tư chính thì chỉ có cậu ta được trừ phần lỗ.
Đây là một đề tài khá rắc rối và giấy tờ cũng rườm rà, tôi chỉ chia sẻ sơ qua thôi. Đề tài này dành cho những ai đầu tư lớn, cần chiến lược gia về thuế để tìm cách nào có lợi thuế nhất. Những ai đầu tư nho nhỏ chút đỉnh thì không cần.
HỎI: Chồng em đã có ITIN nhưng đang sống ở Việt Nam vì còn liên quan đến công việc hiện tại của ảnh. Em xin hỏi việc khai thuế chung với tổng thu nhập thấp có nhận được mức Tín dụng Thuế Thu nhập (EITC) tối đa không? Với các con có số SSN đang ở cùng, vậy em có đủ điều kiện hưởng Tín dụng Thuế Trẻ em (Child Tax Credit) khi chồng không cư trú tại Mỹ? Cảm ơn chị Đài Thi.
ĐÁP: Những câu hỏi của em có lẽ do Google hoặc AI dịch từ tiếng Anh qua tiếng Việt cho nên hơi khó hiểu. Chị sẽ dùng những từ người Việt mình hay dùng để cho các độc giả khác dễ hiểu hơn.
Chính phủ Mỹ có một số chương trình trợ cấp thuế, để “cho tiền” những ai có khai thuế và hội đủ điều kiện. Hai chương trình phổ biến nhất là trợ cấp cho những ai có đi làm nhưng thu nhập bị thấp (EITC), và trợ cấp những ai có con nhỏ (Child Tax Credit).
Trong câu hỏi thứ nhất, em muốn biết rằng nếu khai thuế chung với chồng hiện đang ở Việt Nam thì có nhận được mức trợ cấp tối đa không. Thật ra thì câu hỏi này có hai phần: trợ cấp bao nhiêu và có nên khai chung để được nhận nhiều hơn không.
Phần một thì chị khó trả lời cho đúng vì chị không rõ mức thu nhập của hai vợ chồng. Nói chung là Sở Thuế đã có mức quy định rõ ràng về mức trợ cấp tối đa cho độc thân hay cho vợ chồng. Đương nhiên là vợ chồng thì được mức cao hơn, nhưng tối đa thì chỉ có vài trăm đô la. Nhưng nếu có con nhỏ thì sẽ được trợ cấp rất nhiều, đến vài ngàn đô la, có khi lên đến hơn 8,000 đô.
Phần hai thì rất quan trọng và em cần lưu ý, là khoản trợ cấp thuế này chỉ dành cho những ai thật sự độc thân hoặc vợ chồng khai thuế chung. Vợ chồng khai riêng thì hoàn toàn không được lãnh trợ cấp này. Cho nên nếu em khai riêng thì em sẽ không nhận được đồng nào cả.
Trong câu hỏi thứ hai, em muốn biết có được hưởng trợ cấp thuế cho con nhỏ không, khi chồng em hiện còn ở Việt Nam. Chồng em có ITIN cho nên em hội đủ điều kiện nhận được trợ cấp thuế cho con nhỏ, nói chung là được 2,200 đô cho mỗi cháu từ sơ sinh đến 16 tuổi, và chỉ 500 đô từ 17 tuổi trở lên.
Và một lần nữa, cũng giống như chương trình trợ cấp thuế cho những ai có thu nhập thấp, là khoản trợ cấp cho con nhỏ chỉ dành cho vợ chồng khai thuế chung hoặc cho những ai thật sự độc thân, là mẹ hoặc cha đơn phương có con nhỏ. Vợ chồng khai riêng thì hoàn toàn không được lãnh trợ cấp này. Cho nên nếu em khai riêng thì sẽ không hội đủ điều kiện.
HỎI: Chào chị Đài Thi, năm nay tôi 61 tuổi, cũng may sức khỏe còn tốt cho nên tôi còn đi làm và cũng chưa tính khi nào sẽ về hưu. Tôi có tài khoản hưu 401(k) và không dự định lấy tiền ra vì tôi không cần đến số tiền này. Tôi nghe nói nếu không lấy tiền ra thì sẽ bị phạt. Vậy bao nhiêu tuổi thì bị bắt buộc phải lấy tiền ra? Cám ơn chị.
ĐÁP: Thưa anh, 61 tuổi cũng còn trẻ lắm và chúc mừng anh sức khỏe tốt. Tài khoản hưu 401(k) của anh có thể để yên đó cho đến khi anh được 73 tuổi thì mới bị bắt buộc lấy tiền ra. Có lẽ trong thời gian tới đây luật thuế sẽ thay đổi và dời tuổi 73 qua 74 hay 75. Cho nên từ đây đến ngày đó sẽ có thay đổi.
Khi đến tuổi phải lấy tiền 401(k) ra mà anh còn đi làm, và vẫn còn làm việc cho công ty mà đã tạo ra tài khoản 401(k) cho anh, thì anh được miễn, khỏi phải lấy tiền ra.
Tuy nhiên, nếu khi đó anh thay đổi việc làm và chuyển qua làm việc cho một công ty khác thì bắt buộc anh phải rút tiền ra hàng năm. Mỗi năm rút một ít và Sở Thuế đã có công thức sẵn. Thông thường công ty quản lý tài khoản 401(k) của anh sẽ thông báo cho anh biết hàng năm số tiền phải rút ra.
Nếu không lấy tiền ra như hạn định hàng năm thì số tiền phạt là 25 phần trăm. Tuy nhiên, trong 2 năm đầu nếu sơ sót rút tiền ra trễ, không đúng hạn định, thì có thể xin Sở Thuế giảm tiền phạt xuống còn 10 phần trăm nếu có lý do chính đáng.
NĐT
